86 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ouw`
- in ogenschouw nemen (=bekijken)
- in touw zijn (=met iets druk bezig zijn)
- je hebben en houwen verliezen (=alles wat iemand bezit kwijtraken)
- je ogen vertrouwen (=geloven wat men ziet)
- je tabernakelen bouwen (=zich vestigen met het doel lang te blijven)
- kastelen in de lucht bouwen (=zich illusies maken)
- Keulen en Aken zijn niet op een dag gebouwd (=grote projecten kosten tijd (en vergen geduld))
- klein is de rouwe, valt de oude koe dood. (=hoe ouder iemand sterft hoe minder het verdriet)
- kleine houwen vellen grote eiken. (=met veel kleine beetjes kun je veel bereiken)
- leven in de brouwerij brengen (=waar het rustig is activiteit, vrolijkheid of drukte inbrengen)
- luchtkastelen bouwen (=zich illusies maken)
- met de linkerhand trouwen (=huwen met een vrouw van lagere adelstand)
- niet door mensenhanden gebouwd (=door God of natuur tot stand gebracht)
- nood doet zelfs oude vrouwen rennen (=een onverwachte situatie kan verrassende kwaliteiten naar boven brengen (vergelijkbaar met `angst geeft vleugels`))
- nu komt de aap uit de mouw (=nu blijkt wat werkelijk de bedoeling was)
- onder de bezem getrouwd zijn (=ongetrouwd samenwonen)
- ook de ceders van Libanon worden afgehouwen (=ook heilige dingen vergaan)
- op de garf/garve bouwen (=land bebouwen met betaling van de pacht met een deel van de oogst)
- op het sleeptouw houden (=aan het lijntje houden)
- op zand bouwen (=zich op niets baseren)
- over de puthaak getrouwd (=onwettig samenwonend)
- Rome is niet in één dag gebouwd (=relativeren: Leer geduld te hebben, overhaast niets)
- rouwranden aan zijn nagels hebben (=zwarte randjes onder vingernagels hebben)
- te goeder trouw (=naar beste weten en eerlijk handelend)
- te kwader trouw (=onbetrouwbaar, oneerlijk handelend)
- vertrouwen komt te voet en gaat te paard (=het is makkelijker om iemands vertrouwen te schaden, dan te verkrijgen)
- vissers en jagers, zijn vrouwenplagers. (=vissers en jagers zijn vaak bij de vrouw weg)
- vloeken als een bootwerker/kartouw/ketellapper/ketter (=onbeheerst vloeken)
- vrouwenhanden en paardentanden staan nooit stil. (=een vrouw is altijd wel wat aan het doen)
- wat de vrouw graag mag, eet de man elke dag. (=mannen eten wat hun vrouw kookt, ook als het niet hun favoriete gerecht is)
- ze achter de mouw hebben (=onoprecht zijn)
- zo de waard is vertrouwt hij zijn gasten (=men ziet de anderen zoals men zichzelf ziet)
- zo dom als touw (=onnozelheid of domheid (als in: `Je bent ook zo dom als touw hè?!`))
- zo dronken als een kartouw (=stomdronken)
- zo zijn we niet getrouwd (=op die manier iets niet afgesproken hebben)
- zuinigheid met vlijt, bouwt huizen als kastelen (=door zuinig en ijverig te zijn, kan men veel bereiken)
84 betekenissen bevatten `ouw`
- onder de geboden (=in ondertrouw)
- verplant geen oude bomen (=je moet geen oude mensen uit hun vertrouwde omgeving halen)
- je kan het dak op (=jouw wens wordt niet gehonoreerd)
- op de garf/garve bouwen (=land bebouwen met betaling van de pacht met een deel van de oogst)
- ten voeten uit (=letterlijk: de volledige gestalte is afgebeeld; figuurlijk: een getrouwe persoonsbeschrijving)
- kijken als een schelvis (=lodderig, dom of onbetrouwbaar kijken)
- wat de vrouw graag mag, eet de man elke dag. (=mannen eten wat hun vrouw kookt, ook als het niet hun favoriete gerecht is)
- daar hangt de schaar uit (=men is daar niet te vertrouwen)
- je eieren goed naar de markt brengen (=met een rijke vrouw getrouwd zijn)
- met een goed geloof en een kurken ziel drijft men de zee over (=met vertrouwen en optimisme kan men alles aan)
- als een feniks uit de as herrijzen (=na de totale vernietiging opnieuw opbouwen)
- streken onder je staart hebben. (=niet te vertrouwen zijn)
- te kwader trouw (=onbetrouwbaar, oneerlijk handelend)
- onder de bezem getrouwd zijn (=ongetrouwd samenwonen)
- zo dom als touw (=onnozelheid of domheid (als in: `Je bent ook zo dom als touw hè?!`))
- op iemands schouders staan (=op andermans werk voortbouwen)
- uit de as herrijzen (=opnieuw opbouwen na een brand)
- de regels met voeten treden (=overtreden, voorschriften niet opvolgen / onbehouwen te werk gaan)
- om de kracht van het anker te voelen moet men de storm trotseren (=pas als men iets ernstig meemaakt, weet men op wie men kan vertrouwen)
- witte paarden hebben veel stro nodig (=pronkzieke vrouwen kosten veel geld)
- huizen op iemand kunnen bouwen (=sterk op iemand kunnen vertrouwen)
- kaart, keurs en kan, bederven menig man. (=ten onder gaan aan gokken, vrouwen en drank)
- in zak en as zitten (=terneergeslagen zijn (oorspronkelijk: Joodse rouw))
- aan de scharrel zijn (=verkeren zonder verloofd of getrouwd te zijn)
- in de fuik zijn (=verloofd of getrouwd)
- vissers en jagers, zijn vrouwenplagers. (=vissers en jagers zijn vaak bij de vrouw weg)
- op je hoede (of qui-vive) zijn (=voorzichtig zijn omdat het niet helemaal vertrouwd wordt)
- bijl en blok zijn behouden. (=vrouw en kind hebben de bevalling overleefd.)
- tap hem maar borg hem niet (=wantrouw hem)
- geloof nooit iemand die in de ene hand water en de andere hand vuur draagt (=wees niet lichtgelovig, niet iedereen is het vertrouwen waard)
- de koe van de pastoor eet iedere dag mals gras (=wie trouw is aan machtige mensen, heeft een heerlijk leven)
- een gouden dak op het huis hebben (=wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld)
- een zilveren dak op het huis hebben (=wonen in een huis dat gebouwd is met geleend geld)
- met hoorntjes lopen (=zijn vrouw bedriegt hem, heeft een minnaar)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
