223 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `di`
- die geboren is om te hangen, zal niet verdrinken. (=je kunt je lot niet ontlopen.)
- die haalt de nieuwe aardappelen niet (=iemand die gauw zal gaan sterven)
- die haring braadt niet (=dat (meestal geniepige) plannetje schijnt niet te lukken)
- die heeft een graat in z`n keel (=hij is (spreekt) bekakt)
- die het geluk vindt, die mag het oprapen. (=geluk komt onverwachts)
- die in het voorjaar niet zaait, in het najaar niet maait. (=als je jong bent moet je sparen voor je eigen oude dag)
- die is niet voor de poes (=die moet als tegenstander niet onderschat worden)
- die is vis (=die is dronken)
- die molen maalt langzaam (=dat gaat traag)
- die niets ontbreekt is rijk. (=wie tevreden is heeft geen geld nodig)
- die perzik smaakt naar meer (=dat is gunstig - nog van dat!)
- die snaar moet men niet aanroeren (=daarover moet niet gesproken worden)
- die vlieger gaat niet op (=die gedachte gaat niet lukken)
- die wel doet, wel ontmoet. (=wie anderen goed behandelt, kan zelf goede behandeling verwachten.)
- die wijn drinkt kweekt luizen. (=veel alcohol drinken maakt je arm)
- die zit (=dat is raak!)
- diep in de buidel tasten. (=veel geld aan iets uitgeven.)
- dieven met dieven vangen (=mensen die niet eerlijk zijn of gemeen, moet je op dezelfde manier ook behandelen)
- dik doen (=opscheppen)
- distels breken is distels kweken (=`maar distels laten staan, is distels laten vergaan`)
- distels maaien is distels zaaien (=`maar distels laten staan, is distels laten vergaan`)
- distels trekken is distels stekken (=`maar distels laten staan, is distels laten vergaan`)
- dit loopt uit de hand (=dit is niet meer onder controle)
- doen is een ding. (=praten of plannen maken is gemakkelijk gedaan, daadwerkelijk actie ondernemen is veel moeilijker)
- door dik en dun (=in goede en slechte tijden / alles overhebben voor iemand)
- dun van leer en dik van smeer (=dunne boterham die dik gesmeerd is)
- een aardige stuiver/duit (=een mooi kapitaal)
- een dijk van een baan (=een geweldige baan)
- een dikke huid hebben (=veel kunnen verdragen)
- een goed verstaander heeft maar een half woord nodig (=voor een goed verstaander is een kleine aanwijzing genoeg)
- een harde knoest heeft een scherpe bijl nodig (=een slechte gewoonte is moeilijk te verdringen)
- een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigenlijk niet mag. Iets gedogen)
- een profeet die brood eet (=iemand die waardeloze voorspellingen doet)
- een rots in de branding (=een persoon waarop je kunt vertrouwen en die je steunt.)
- een sprong in het diepe wagen (=een risico nemen en iets nieuws proberen.)
- een stoel in de hemel verdienen (=je door een goed werk onderscheiden)
- een verdieping op zijn huis zetten (=hypotheek nemen)
- een vogel die te vroeg zingt, wordt `s avonds van de kat gegeten. (=wie al te jong naar genot streeft, gaat te gronde.)
- elk is een dief in zijn nering (=ieder zoekt zijn voordeel)
- er dienen geen twee masten op een schip (=er kan er maar één het bevel voeren)
- er dik bovenop liggen (=overduidelijk zijn)
- er dik in zitten (=de kans is groot dat het zo is)
- er is altijd wel ergens een vogel die zingt (=er is altijd wel een lichtpuntje als je maar goed je oren en ogen open zet)
- er is meer dan een koe die blaar/bles heet (=de mening van anderen telt ook)
- er is nog nooit een kok gevonden die koken kan voor alle monden (=je kunt het niet iedereen naar de zin maken)
- er zijn meer hondjes die Fikkie heten (=er zijn meer mensen/etc. met dezelfde naam)
- er zijn vele wegen die naar Rome leiden (=er zijn meerdere manieren om iets te doen)
- eten als een dijker. (=onbeschoft veel eten.)
- gapen als een oester die in de warmte komt (=met de wond wijd open geeuwen)
- geef een ezel haver en hij loopt naar de distels. (=mensen zijn soms koppig en willen geen hulp of advies)
704 betekenissen bevatten `di`
- aan elkaar gewaagd zijn (=beiden vrijwel evenwaardig zijn)
- aan het licht brengen (=bekend maken (bijz. van ongunstige dingen))
- te goeder naam en faam bekend staan (=bekend staan voor goede dingen)
- aan het licht komen (=bekend worden van ongunstige dingen)
- wie hoog klimt kan laag vallen (=belangrijke zaken snel kwijt raken door kleine dingen)
- eer is teer (=beledigd worden doet pijn)
- op je tenen getrapt zijn (=beledigd zijn)
- op je achterste zolder jagen (=beledigen, bang maken)
- er voor gaan (=besluiten aan een onzekere onderneming te beginnen en zich er volledig voor in te zetten)
- beter blooie Piet dan dooie Piet (=beter een aarzelend iemand dan iemand die ondoordacht handelt)
- geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald onderwerp beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vertellen)
- nood breekt wet (=bij moeilijke omstandigheden is er meer geoorloofd)
- nijdig als een spin (=bijzonder nijdig)
- elk zijn meug, zei de boer en hij at paardenkeutels in plaats van vijgen. (=boeren zijn koppige mensen die hun eigen zin doen)
- op de koop toe (=bovendien)
- kinderen die vragen worden overgeslagen (=brutale kinderen die altijd overal om vragen, worden genegeerd)
- dat zal hem geen windeieren hebben gelegd (=daar zal hij wel veel geld mee verdiend hebben)
- dat is een alikruik van een vent. (=dat is een kleine dikke man.)
- dat is iemand met een gebruiksaanwijzing (=dat is iemand waarvan je weet hoe je met diegene om moet gaan)
- dat kan hij in zijn zak steken (=dat is raak - die zit!)
- als een vlag op een modderschuit (=dat is veel te mooi voor die situatie)
- koffen en smakken zijn waterbakken (=dat soort dingen kan veel doorstaan)
- dat is het geheim van de smid. (=dat specifieke kennis die alleen vakmensen kennen)
- uit het oog, uit het hart (=de aandacht voor iemand verliezen, als die persoon niet meer in de nabijheid is)
- volgens Bartjens (=de allereenvoudigste rekenstof (als referentie aan onderwijzer Willem Bartjens die een bekend rekenboekje schreef))
- de bezem in de mast voeren (=de baas zijn en leiding hebben)
- het beste paard van stal. (=de beste die er bij is)
- tussen de regels door lezen (=de diepere betekenis van een tekst begrijpen)
- het kastje bij het muurtje laten blijven (=de dingen niet gaan overdrijven)
- de dingen op hun kop zetten (=de dingen verkeerd of omgekeerd bekijken)
- de laatste der Mohikanen zijn (=de laatste zijn die nog ergens in gelooft)
- aan het roer zitten/staan (=de leiding hebben)
- de teugels in handen hebben/houden (=de leiding hebben/houden)
- het heft in eigen hand(en) nemen (=de leiding nemen)
- de bazuin steken (=de lof verkondigen)
- de wind waait uit een andere hoek (=de meningen/omstandigheden zijn veranderd)
- de rotte appels uit de mand halen (=de minder getalenteerde personen wegsturen, de minder goede dingen sorteren van de goede dingen)
- fris gewaagd is half gewonnen (=de moedigste heeft de meeste kansen om iets te winnen)
- de kaart van het land kennen (=de omstandigheden kennen)
- de bordjes zijn verhangen (=de omstandigheden zijn veranderd)
- op de pianist schieten (=de onschuldige (de brenger van het nieuws) straffen)
- de mug uitzuigen en de kameel doorzwelgen (=de onschuldige straffen en zelf schaamteloos zondigen)
- de kwaaie pier (=de schuldige)
- de dader ligt op het kerkhof (=de schuldige is niet te vinden)
- de bijl ligt al aan de wortel (=de straf zal spoedig volgen)
- de vrucht der ervaring rijpt niet aan jonge takken (=de verstandigste opmerkingen komen van oudere mensen)
- het varken is door de buik gestoken (=de zaak is vooraf bedisseld)
- de oude adam (=de zondige natuur (aard))
- het katje van de baan (=degene die baas speelt)
- de drager kan het beste zeggen waar de schoen wringt (=degene die een probleem heeft, kan de kern van dit probleem vaak het scherpste benoemen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
