158 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Za`
- een Zak zout met iemand gegeten hebben (=iemand al lang kennen)
- een Zalfje op de wond (=iets dat het leed verzacht)
- er een halsZaak van maken (=iets heel erg aantrekken en ernstig nemen)
- er is geen Zalf aan te strijken (=ergens niets aan kunnen doen of geen enkel zinvol advies mogelijk voor iemand)
- er naar uitkijken als de pastoor naar het geld in het kerkenZakje (=iets vol verwachting tegemoet zien)
- er verstand van hebben als een kraai van een Zaterdag (=er geen verstand van hebben)
- er Zal geen haan naar kraaien (=dat zal niemand te weten komen)
- er zit geen schot in de Zaak (=het gaat niet vooruit)
- gauw is dood en langZaam leeft nog. (=iets te snel doen is niet goed)
- gedane Zaken hebben geen keer (=wat voorbij is, keert niet meer weer)
- geduld is een schone Zaak (=wie rustig afwacht wordt beloond)
- gepakt en geZakt (=klaar voor vertrek (met alle koffers ingepakt))
- haast je langZaam (=doe het zo snel mogelijk, maar niet sneller (uit het Latijn: Festina lente))
- het eind Zal de last dragen (=moeilijkheden en problemen komen vooral als het werk bijna af is)
- het geld brandt hem in de Zak (=hij geeft zijn geld graag en gemakkelijk uit)
- het is altijd koekoek éénZang (=altijd hetzelfde verhaal vertellen of zelfde voorbeeld geven)
- het is broekZak-vestZak. (=er wordt betaald, maar het geld blijft bij dezelfde kliek)
- het is dun geZaaid (=het is zeldzaam)
- het laatste hemd heeft geen Zakken (=je kunt niets meenemen als je dood gaat (laatste hemd = doodshemd))
- het neusje van de Zalm (=het beste deel)
- het Zal daar kluizen (=er zal hevige ruzie zijn)
- het Zal er stinken/waaien (=er zal hevige ruzie zijn)
- het Zal erom houden (=het zal op het nippertje zijn)
- het Zal je kind maar wezen (=je zal er maar voor op moeten draaien)
- het Zal me worstwezen (=het maakt voor mij geen enkel verschil)
- het Zal zo`n vaart niet lopen (=het zal wel meevallen)
- het Zat zijn (=genoeg ergens van hebben en er geen zin meer in hebben)
- hij Zal mijn koffer niet kruien (=hem zal ik mijn zaken niet toevertrouwen)
- iemand de handen Zalven (=iemand een geschenk geven in de hoop een gunst te bekomen)
- iemand de oren afZagen (=steeds blijven aandringen)
- iemand de Zak geven (=iemand ontslaan)
- iemand in het Zadel helpen (=iemand aan een (goede) functie/positie helpen)
- iemand uit het Zadel lichten (=iemand zijn positie doen verliezen, iemand ontslaan)
- iemand uit het Zadel werpen (=iemand wegwerken, iemand in verlegenheid brengen)
- iemand Zand in de ogen strooien (=iemand iets wijsmaken, iemand bedriegen)
- iemands handen Zalven (=iemand iets geven in de hoop een gunst te verkrijgen)
- ik Zal je krakepitten (=ik zal je krijgen!)
- in de kleinste potjes zit de beste pommade/Zalf (=gezegd van uitzonderlijk kleine personen)
- in de piepZak zitten (=geen oplossing weten, Bang zijn voor de gevolgen)
- in het Zakje blazen (=een ademtest ondergaan)
- in het Zand bijten (=tegenstand verduren / verliezen)
- in iemands Zakken zitten (=iemand plagen)
- in Zak en as zitten (=terneergeslagen zijn (oorspronkelijk: Joodse rouw))
- in zijn Zak hebben (=iemand goed kennen, iets helemaal begrijpen, iets voor elkaar hebben)
- je het apelaZarus werken (=heel hard werken)
- je kop in het Zand steken (=doen alsof iets (een probleem) er niet is)
- je neus in andermans Zaken steken (=zich bemoeien met zaken die je niet aangaan)
- je ogen in je Zak hebben (=zelfs het meest opzichtige niet zien)
- je ziel en Zaligheid verkopen (=absoluut alles opofferen)
- je ziel in lijdZaamheid bezitten (=gelaten het ongelijk verdragen)
222 betekenissen bevatten `Za`
- een klein lek doet een groot schip zinken (=een geringe onachtZaamheid kan tot grote schade leiden)
- samen onder een deken liggen (=een geZamenlijk standpunt innemen)
- een beer op sokken (=een goedZak)
- een nagel aan iemands doodkist (=een groot verdriet of iemand die een groot verdriet veroorZaakt)
- grote parade en klein garnizoen (=een grote vertoning maar niet veel Zaaks)
- een duit in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren. (Historisch: de kleinst mogelijke gave in het collecteZakje van de kerk).)
- de kunst gaat om brood (=een kunstenaar verdient moeiZaam z`n brood)
- een krakende wagen (=een onzekere Zaak - iemand met een zwakke gezondheid)
- een morse muur is snel afgebroken (=een slechte Zaak gaat niet lang mee)
- de lont in het kruit steken/werpen (=een uitbarsting veroorZaken)
- elk waarom heeft zijn daarom (=elke gebeurtenis heeft een oorZaak)
- als het water zakt, kraakt het ijs (=elke oorZaak heeft gevolgen)
- achter iets zitten (=er de oorZaak van zijn)
- er op zitten zweten (=er moeiZaam of langdurig aan werken)
- het zal er stinken/waaien (=er Zal hevige ruzie zijn)
- het zal daar kluizen (=er Zal hevige ruzie zijn)
- de wolf zal met het lam verkeren. (=er Zal vrede zijn)
- luisteren als een vink (=erg gehoorZaam zijn)
- vorderen als een luis op een teerton (=erg moeiZaam opschieten)
- een harde nek hebben (=erg onbuigZaam zijn)
- aan de leiband lopen (=erg volgZaam zijn)
- een vreemdeling in Jeruzalem zijn (=ergens niet bekend zijn met de gang van Zaken of zich ergens niet thuis voelen)
- er over oordelen als een blinde over de kleuren (=erover oordelen zonder kennis van Zaken)
- het zinkende schip verlaten (=ervandoor gaan als de Zaak misgaat)
- waar de boom gevallen is, blijft hij liggen (=gedane Zaken nemen geen keer)
- memento mori (=gedenk dat je Zal sterven)
- dweilen met de kraan open (=geen kans op succes hebben, omdat men de symptomen bestrijdt zonder de oorZaak aan te pakken)
- te groot voor een servet en te klein voor een tafellaken (=geen kind meer, maar nog te jong voor volwassen Zaken)
- kind noch kraai hebben (=geen naZaten of andere familieleden hebben, alleen rekening moeten houden met zichzelf)
- met de pet rondgaan (=geld inZamelen)
- gestolen goed gedijt niet (=gestolen Zaken brengen nooit voordeel)
- dood en verderf zaaien (=grote schade of vernietiging veroorZaken.)
- mezzo piano (=half Zacht)
- heb het hart eens (=heb de moed om dat te doen. (Eigenlijk: als je dat doet, Zal ik je ongenadig straffen))
- piano aan gaan (=heel rustig en langZaam gaan)
- met een lantaarn te zoeken (=heel zeldZaam , moeilijk te vinden)
- hij zal mijn koffer niet kruien (=hem Zal ik mijn Zaken niet toevertrouwen)
- wie wat bewaart, die heeft wat (=het bewaren van Zaken kan op lange termijn voordelig blijken te zijn)
- het is geen aangenomen werk (=het hoeft niet noodZakelijk zo snel te gaan)
- het is een pleister op een zere wonde (=het is bedoeld om het leed wat te verZachten)
- het is melk en water (=het is een futloze Zaak)
- het is water en melk (=het is een futloze Zaak)
- het hooi is op en de koe is dood. (=het is een hopeloze Zaak)
- het is trekken aan een dood paard (=het is een onbegonnen Zaak)
- trekken aan een dood paard. (=het is een onbegonnen Zaak)
- het is dun gezaaid (=het is zeldZaam)
- balsem in de wonde gieten (=het leed verZachten)
- het zal erom houden (=het Zal op het nippertje zijn)
- het zal zo`n vaart niet lopen (=het Zal wel meevallen)
- boontje komt om zijn loontje (=hij krijgt wat hij verdient, de gevolgen Zal iemand altijd wel een keer moeten gaan dragen)
2 dialectgezegden bevatten `Za`
- ze Za opgoan veur tuutseszoad (=zij Zal vrijgezel blijven) (Zottegems)
- Zit nie zá te Zaevere (=Zit niet zo te zeuren) (venrays)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
