125 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ood`
- aan een dood paard trekken. (=je inspannen voor iets, dat tot mislukken gedoemd is)
- als de boter duur wordt, leert men het brood droog eten. (=als het niet anders kan, is men ook met minder tevreden.)
- als de dood zijn voor iets (=heel erg bang zijn voor iets)
- als de nood aan de man komt (=als het ernstig wordt)
- als de nood het hoogste is, is de redding nabij (=in hoge nood komt er vaak plotseling een oplossing)
- als je veel eet, dan ben je lelijk als je dood bent. (=waarschuwing tegen te veel eten.)
- als warme broodjes over de toonbank gaan (=zeer goed verkopen)
- altijd brood eten verdriet ook. (=een mens wil ook eens een verzetje.)
- avondrood, mooi weer aan boord (=na een rode avondlucht volgt mooi weer)
- bakkerskinderen eten oud brood. (=aan het vak dat men uitoefent, besteedt men in zijn directe omgeving weinig aandacht.)
- bij gebrek aan brood eet men korstjes van pasteien (=bij gebrek aan het goedkope, het dure gebruiken)
- bij gebrek aan brood eet men korstjes van pasteien. (=bij gemis aan het gewone moet men zijn toevlucht soms wel tot iets duurders nemen.)
- bloot slaat dood (=iemand voor het blok zetten: iemand dwingen een keuze te maken)
- boompje groot, plantertje dood (=sommige dingen hebben effecten die je niet kunt voorzien)
- boter op je hoofd smeren en droog brood eten. (=in de war zijn.)
- broodnodig (=onmisbaar)
- daar lusten de honden geen brood van. (=het is volstrekt onacceptabel)
- dat schaap zal een zachte dood nemen. (=het wordt vergeten)
- dat zaakje zal wel doodbloeden (=die kwestie zal geleidelijk aan wel worden vergeten)
- dat zal je de dood niet aandoen (=iets is niet zo erg is als het lijkt)
- de aanval bloedt dood (=de aanval komt geleidelijk uit op een mislukking)
- de broodkorf hoger hangen. (=bezuinigen)
- de broodkruimels steken hem (=hij kan de welstand niet dragen)
- de dood kent geen lieve kinderen (=ieder moet sterven)
- de dood of de gladiolen (=er vol voor gaan, zonder compromissen.)
- de dood op het lijf jagen (=schrik aanjagen)
- de dood wil een oorzaak hebben. (=het is belangrijk onm te weten waarom iets gebeurt)
- de een z`n dood is een ander z`n brood (=wat voor de één een nadeel is, daar profiteert een ander van)
- de kaas niet van het brood laten eten (=de voordelen niet zomaar laten afpakken)
- de kunst gaat om brood (=een kunstenaar verdient moeizaam z`n brood)
- de laatste loodjes wegen het zwaarst (=het afwerken is vaak het lastigst)
- de mens zal bij brood alleen niet leven. (=een mens heeft niet alleen lichamelijke maar ook geestelijke behoeftes.)
- de mussen vallen (dood) van de daken (=het is snikheet)
- de sleutel op de doodskist leggen (=een erfenis weigeren)
- dood en begraven zijn (=definitief voorbij zijn.)
- dood en verderf zaaien (=grote schade of vernietiging veroorzaken.)
- dood gaan we allemaal. (=gezegd als je iets ongezonds doet)
- droog brood eten (=zuinig moeten zijn, financieel slecht gaan)
- een broodje aap (=een verzonnen verhaal dat als waarheid wordt verspreid.)
- een dood kind met een lam handje (=iets dat totaal waardeloos is)
- een dood paard aan een boom binden (=overdreven voorzichtig zijn)
- een doodgeboren kindje (=waardeloos, zonder toekomst)
- een doodshemd heeft geen zakken. (=je hebt niets aan je geld als je dood bent)
- een kind om een boodschap sturen. (=niet de juiste persoon iets op laten lossen)
- een kruimeltje is ook brood (=wees gelukkig met wat je hebt)
- een loodje in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren)
- een nagel aan iemands doodkist (=een groot verdriet of iemand die een groot verdriet veroorzaakt)
- een profeet die brood eet (=iemand die waardeloze voorspellingen doet)
- er de dood in de pot zijn (=niets te beleven zijn)
- er een broertje aan dood hebben (=er een hekel aan hebben)
53 betekenissen bevatten `ood`
- in de nood eet de duivel vliegen. (=als je in nood verkeert, stel je je tevreden met dingen die je anders zou weigeren.)
- op apegapen liggen (=bijna dood of erg benauwd zijn)
- aan de rand van het graf staan (=bijna dood zijn)
- met een been in het graf staan (=bijna dood, ernstig ziek)
- zo rood worden als een kalkoense haan (=bloedrood worden (van schaamte))
- magere Hein (=de dood)
- iemand kunnen maken en breken (=de mogelijkheid hebben te beslissingen over iemands leven en dood en welbevinden)
- bij de mieren zijn (=dood)
- de kraaienmars blazen (=dood gaan)
- de tol aan de natuur betalen (=dood gaan)
- om een luchtje gaan (=dood gaan)
- het hoekje om gaan (=dood gaan)
- Pietje de dood maait altijd. (=doodgaan is onvermijdelijk)
- tegen de dood is geen kruid gewassen. (=doodgaan is onvermijdelijk)
- tegen de muur zetten (=doodschieten)
- een handwerk heeft een gouden bodem (=een goed vakman verdient altijd zijn brood)
- de kunst gaat om brood (=een kunstenaar verdient moeizaam z`n brood)
- een achterdeurtje openhouden (=een redmiddel in nood houden)
- zo rood als een kreeft (=een rode kleur hebben. (kreeft wordt knalrood tijdens het koken))
- een man als David (=een sterke kerel (David doodde de reus Goliath))
- er verdrinken er meer in het glas dan in de zee (=er gaan veel mensen dood door het drinken van alcohol)
- uit de muur eten (=fastfood eten)
- zo dood als een pier (=geheel en al dood, als een aardworm die slap aan de hengel hangt)
- je eindje wel kunnen halen (=genoeg (geld) hebben tot aan zijn dood)
- het is geen aangenomen werk (=het hoeft niet noodzakelijk zo snel te gaan)
- beter blode Jan dan dode Jan (=het is beter zich laf blood te gedragen, dan te sterven, dood te zijn)
- het is er als dood katoen. (=het is er doodsaai)
- de sigaar zijn (=het slachtoffer zijn / de doodstraf krijgen (een sigaar wordt `onthoofd` voor gebruik))
- iemand doodverven met iets (=iemand bestemd voor een post achten, iemand als de dader van iets afschilderen (doodverf is grondverf)[1])
- met één voet in het graf staan (=iemand gaat bijna dood)
- iemand uit de brand helpen (=iemand uit de nood helpen)
- iets achter de hand hebben (=iets ter beschikking hebben voor wanneer het nodig mocht zijn (bv nood))
- op het glazen bruggetje geweest zijn (=in doodsgevaar zijn geweest, op het nippertje ontsnappen)
- het water komt aan/tot de lippen (=in groot gevaar, in hoge nood)
- als de nood het hoogste is, is de redding nabij (=in hoge nood komt er vaak plotseling een oplossing)
- nood leert bidden (=in nood leert men anderen om hulp vragen)
- een doodshemd heeft geen zakken. (=je hebt niets aan je geld als je dood bent)
- het laatste hemd heeft geen zakken (=je kunt niets meenemen als je dood gaat (laatste hemd = doodshemd))
- over de doden niets dan goeds (=men ziet kwaadspreken over overledenen als iets heel onbeleefd, er mag niet gespot worden met de dood)
- aan gene zijde van het graf (=na de dood)
- in het land der levenden (=op aarde, voor de dood)
- je laatste adem uitblazen (=sterven, doodgaan)
- aan de galg komen (=ter dood veroordeeld worden)
- in zak en as zitten (=terneergeslagen zijn (oorspronkelijk: Joodse rouw))
- jong en oud, op het eind wordt alles koud. (=uiteindelijk gaat iedereen dood.)
- van de wieg tot aan het graf (=van de geboorte tot aan de dood)
- heden in hoogheid verheven morgen onder de aarde (=vandaag nog heel belangrijk, maar morgen misschien al dood)
- een kruisje is genoeg voor een boterham uit het vuistje (=voor een gewone broodmaaltijd moet niet te veel gebeden worden)
- het is beter een andermans hemd dan geen (=wat men niet heeft kan men desnoods nog altijd lenen)
- morgenrood, regen in de sloot (=weerspreuk: rood opkomende zon betekent vaak regen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
