De onderstaande lijst geeft een
overzicht van de trefwoorden in de Woordenlijst die in vergelijking
met 1995 van spelling veranderd zijn. De woorden zijn telkens ondergebracht
onder de rubrieken en de regels uit de leidraad. Op die manier ziet
men niet alleen welke trefwoorden veranderd zijn, maar ook met welke
regel die verandering samenhangt.
Een kleine duizend trefwoorden
hebben een verandering in schrijfwijze ondergaan, op een totaal van
ruim 100.000 woorden.
Hier en daar heeft een spellingverandering
van een trefwoord betrekking op meer dan één regel in de leidraad. De
verandering van Arbo-dienst naar arbodienst heeft bijvoorbeeld betrekking
op het gebruik van de hoofdletter maar ook op het gebruik van het koppelteken.
Zulke woorden worden in beide regelcategorieën genoemd.
De eerste kolom in de onderstaande
tabellen bevat de schrijfwijze van de trefwoorden in de Woordenlijst
1995, de tweede kolom de schrijfwijze in de editie van 2005.
| Regel
6.B Een woordgroep schrijven we met spaties tussen de woorden. |
| christenenzielen |
christene
zielen |
| democratisch-socialist |
democratisch
socialist |
| kortegolf |
korte
golf |
| militant-nationalistisch |
militant
nationalistisch |
| nasigoreng |
nasi
goreng |
| Regel
6.C De delen van een samenstelling of een afleiding schrijven we aan
elkaar vast. |
| amateur-archeoloog |
amateurarcheoloog |
| amateur-bokser |
amateurbokser |
| amateur-kampioen |
amateurkampioen |
| amateur-onderzoeker |
amateuronderzoeker |
| amateur-voetballer |
amateurvoetballer |
| amateur-wielrenner |
amateurwielrenner |
| bas-aria |
basaria |
| langzaam-aan-actie |
langzaamaanactie |
| Lorentz-kracht |
lorentzkracht |
| onder-opperbevelhebber |
onderopperbevelhebber |
| pili-pili |
pilipili |
| tap-plaats |
tapplaats |
| tut
tut |
tuttut |
| Regel
6.D Tussen gelijkwaardige elementen die naast elkaar worden geplaatst
in een samenstelling, gebruiken we een koppelteken. |
| 6.D
Adjectieven ? niet verwisselbaar |
| fiscaal-technisch |
fiscaaltechnisch |
| internationaal-rechtelijk |
internationaalrechtelijk |
| moleculair-biologisch |
moleculairbiologisch |
| nationaal-communistisch |
nationaalcommunistisch |
| nationaal-democratisch |
nationaaldemocratisch |
| nationaal-socialisme |
nationaalsocialisme |
| nationaal-socialist |
nationaalsocialist |
| nationaal-socialistisch |
nationaalsocialistisch |
| populair-wetenschappelijk |
populairwetenschappelijk |
| radicaal-democratisch |
radicaaldemocratisch |
| radicaal-feministisch |
radicaalfeministisch |
| radicaal-islamitisch |
radicaalislamitisch |
| radicaal-nationalistisch |
radicaalnationalistisch |
| sociaal-democratisch |
sociaaldemocratisch |
| sociaal-economisch |
sociaaleconomisch |
| sociaal-geografisch |
sociaalgeografisch |
| sociaal-kritisch |
sociaalkritisch |
| sociaal-liberalisme |
sociaalliberalisme |
| sociaal-psychologisch |
sociaalpsychologisch |
| sociaal-wetenschappelijk |
sociaalwetenschappelijk |
| 6.D
Beroepsnamen |
| civiel-ingenieur |
civiel
ingenieur |
| fiscaalspecialist |
fiscaal
specialist |
| moleculair-bioloog |
moleculair
bioloog |
| sociaal-geneeskundige |
sociaal
geneeskundige |
| sociaal-geograaf |
sociaal
geograaf |
| sociaal-psycholoog |
sociaal
psycholoog |
| 6.D
Strekking - delen zijn niet verwisselbaar |
| christen-democratie |
christendemocratie |
| christen-democratisch |
christendemocratisch |
| sociaal-democratie |
sociaaldemocratie |
| 6.D
Zelfstandig naamwoord op basis van samengestelde bijvoeglijke naamwoorden
die een strekking aanduiden |
| christen-democraat |
christendemocraat |
| sociaal-democraat |
sociaaldemocraat |
| Regel
6.F We gebruiken een koppelteken in een samenstelling voor een woorddeel
met een hoofdletter. |
| Indogermaan |
Indo-Germaan |
| Indogermaans |
Indo-Germaans |
| medekamerlid |
mede-Kamerlid |
| onbijbels |
on-Bijbels |
| onhollands |
on-Hollands |
| Sovjetrussisch |
Sovjet-Russisch |
| transalpijns |
trans-Alpijns |
| transatlantisch |
trans-Atlantisch |
| Trans-Europees |
trans-Europees |
| Regel
6.I We gebruiken een koppelteken in een samenstelling die bestaat uit
een grondwoord met een bijzondere voor- of nabepaling. |
| (1)
met de elementen niet-, non-, bijna-, oud-, ex-, aspirant-, adjunct-,
substituut-, chef-, kandidaat-, interim-, stagiair-, leerling-, assistent-,
collega- of meester-
Oud-
schrijven we vast als het niet de betekenis 'voormalig' heeft: oudmodisch.
Meester-opzichter
schrijven we met een koppelteken, maar niet meestergast
of meesterbrein, waar de betekenis van het eerste deel is verzwakt.
|
| meesterkok |
meester-kok |
| oud-gast |
oudgast |
| oud-katholiek |
oudkatholiek |
| oud-papierhandel |
oudpapierhandel |
| oud-vaderlands |
oudvaderlands |
| privé-aangelegenheid |
privéaangelegenheid |
| privé-auto |
privéauto |
| privé-bank |
privébank |
| privé-bedrijf |
privébedrijf |
| privé-belegging |
privébelegging |
| privé-bezit |
privébezit |
| privé-chauffeur |
privéchauffeur |
| privé-detective |
privédetective |
| privé-gebruik |
privégebruik |
| privé-gesprek |
privégesprek |
| privé-jet |
privéjet |
| privé-karakter |
privékarakter |
| privé-leger |
privéleger |
| privé-onderwijs |
privéonderwijs |
| privé-persoon |
privépersoon |
| privé-reis |
privéreis |
| privé-rekening |
privérekening |
| privé-school |
privéschool |
| privé-secretaris |
privésecretaris |
| privé-sector |
privésector |
| privé-sfeer |
privésfeer |
| privé-vermogen |
privévermogen |
| privé-verzameling |
privéverzameling |
| privé-zaak |
privézaak |
| (5)
zelfnoemfunctie: een woord dat zichzelf representeert |
| hijvorm |
hij-vorm |
| ikbesef |
ik-besef |
| ikfiguur |
ik-figuur |
| ikpersoon |
ik-persoon |
| ikroman |
ik-roman |
| iktijdperk |
ik-tijdperk |
| ikvorm |
ik-vorm |
| ikzucht |
ik-zucht |
| ikzuchtig |
ik-zuchtig |
| jijbak |
jij-bak |
| wijgevoel |
wij-gevoel |
| wijvorm |
wij-vorm |
| Regel
6.K Een samenkoppeling schrijven we met koppeltekens
Samenkoppelingen die we uit andere
talen overnemen, behouden de koppeltekens of de spaties die ze in de
vreemde taal hebben.
|
| alleenzijn |
alleen-zijn |
| anderszijn |
anders-zijn |
| a-priori |
a
priori |
| au
bain marie |
au
bain-marie |
| bon-mot |
bon
mot |
| bon-vivant |
bon
vivant |
| bric
à brac |
bric-à-brac |
| café-chantant |
café
chantant |
| demi
monde |
demi-monde |
| ex-dividend |
ex
dividend |
| ex-libris |
ex
libris |
| ex-tempore |
ex
tempore |
| ex-voto |
ex
voto |
| hink-stapspringen |
hink-stap-springen |
| hink-stapsprong |
hink-stap-sprong |
| hocus-pocus |
hocus
pocus |
| hors
d'oeuvre |
hors-d'oeuvre |
| hysteron-proteron |
hysteron
proteron |
| kraantjelek |
kraantje-lek |
| laisser-aller |
laisser
aller |
| Lieveheer |
Lieve-Heer |
| Lievevrouw |
Lieve-Vrouw |
| menszijn |
mens-zijn |
| mond-
en klauwzeer |
mond-en-klauwzeer |
| pot
au feu |
pot-au-feu |
| salto-mortale |
salto
mortale |
| vrouwzijn |
vrouw-zijn |
| Regel
6.L Als we een samenstelling maken met een samenkoppeling als linkerdeel,
dan schrijven we het rechterdeel van de samenstelling vast aan het laatste
woord van de samenkoppeling. Tussen de delen van de samenkoppeling behouden
we de koppeltekens. |
| maagdarmcatarre |
maag-darmcatarre |
| maagdarmkanaal |
maag-darmkanaal |
| maagdarmklachten |
maag-darmklachten |
| woonzorgcomplex |
woon-zorgcomplex |
| zitslaapbank |
zit-slaapbank |
| zwartwitfoto |
zwart-witfoto |
| Regel
6.M Woordgroep in samenstelling |
| (1)
Als we een samenstelling maken met een tweedelige woordgroep als linkerdeel,
dan schrijven we alle delen aan elkaar vast. We krijgen dan een driedelige
samenstelling. |
| koude-oorlogsdenken |
koudeoorlogsdenken |
| (3)
Een eigennaam die uit meer dan één woord bestaat, en dus meer dan
één hoofdletter heeft, krijgt geen koppelteken in een samenstelling
of een afleiding. |
|
Eerste-Kamerfractie |
Eerste
Kamerfractie |
| Eerste-Kamerlid |
Eerste
Kamerlid |
| Eerste-Kamervoorzitter |
Eerste
Kamervoorzitter |
| Middellandse-Zeegebied |
Middellandse
Zeegebied |
| Middellandse-Zeekust |
Middellandse
Zeekust |
| Middellandse-Zeeland |
Middellandse
Zeeland |
| Queen-Annestijl |
Queen
Annestijl |
| Rode-Kruispost |
Rode
Kruispost |
| Stille-Oceaangebied |
Stille
Oceaangebied |
| Tweede-Kamercommissie |
Tweede
Kamercommissie |
| Tweede-Kamerfractie |
Tweede
Kamerfractie |
| Tweede-Kamergebouw |
Tweede
Kamergebouw |
| Tweede-Kamerlid |
Tweede
Kamerlid |
| Tweede-Kamerlidmaatschap |
Tweede
Kamerlidmaatschap |
| Tweede-Kamervoorzitter |
Tweede
Kamervoorzitter |
| Uitzondering |
|
Oudromeins |
Oud-Romeins |
| Regel
6.8 Woordgroep of samenstelling? |
| alledrie |
alle
drie |
| biechthoren |
biecht
horen |
| blindvliegen |
blind
vliegen |
| daarbijbehorend |
daarbij
behorend |
| doodwanen |
dood
wanen |
| er
bekaaid van af komen |
er
bekaaid van afkomen |
| eraantoe |
eraan
toe |
| haringkaken |
haring
kaken |
| instandhouden |
in
stand houden |
| jaknikken |
ja
knikken |
| ruimbemeten |
ruim
bemeten |
| slechtverlicht |
slecht
verlicht |
| te
voorschijn |
tevoorschijn |
| ter
zijde staan |
terzijde
staan |
| terzake |
ter
zake |
| totstandkomen |
tot
stand komen |
| ververwijderd |
ver
verwijderd |
| voorzover |
voor
zover |
| wijdopen |
wijd
open |
| Regel
6.N We schrijven een getal in één woord, tot en met het woord duizend.
Na het woord duizend volgt een spatie. De woorden miljoen, miljard,
biljoen enz. schrijven we los. |
| eenderde |
een
derde |
| honderdmiljoen |
honderd
miljoen |
|
Regel
12.1 Engelse samenstellingen en woordgroepen aaneen of los |
| Regel
12.A Een in het Nederlands gebruikelijke samenstelling van Engelse woorden
schrijven we in één woord. |
| after-pil |
afterpil |
| all
risk |
allrisk |
| all-riskverzekering |
allriskverzekering |
| body-art |
bodyart |
| blue
jeans |
bluejeans |
| bungee
jumping |
bungeejumping |
| country-achtig |
countryachtig |
| dandy-achtig |
dandyachtig |
| eye-opener |
eyeopener |
| have-not |
havenot |
| lease-activiteit |
leaseactiviteit |
| lease-auto |
leaseauto |
| lease-overeenkomst |
leaseovereenkomst |
| off
line |
offline |
| on
line |
online |
| public-relationsbureau |
publicrelationsbureau |
| self-fulfilling
prophecy |
selffulfilling
prophecy |
| sensitivity-training |
sensitivitytraining |
| sex-appeal |
sexappeal |
| shii-take |
shiitake |
| steeple-chase |
steeplechase |
| two-seater |
twoseater |
| two-step |
twostep |
| up-tempo |
uptempo |
| Regel
12.B Sommige combinaties behandelen we als een samenkoppeling. Ze krijgen
een koppelteken. |
| (a)
als gelijkwaardige delen met elkaar worden gekoppeld |
| ups
and downs |
ups-and-downs |
| whiskysoda |
whisky-soda |
| Uitzondering:
in geval van (bijna-)reduplicatie schrijven we het woord aaneen. |
| boogie
woogie |
boogiewoogie |
| ding-dong |
dingdong |
| (b)
Samenkoppelingen die in het Engels een koppelteken hebben, behouden
dat in het Nederlands |
| hardboiled |
hard-boiled |
| servicevolley |
service-volley |
| servicevolleyspel |
service-volleyspel |
| (d)
als het rechterdeel een voorzetselbijwoord is |
| all
in |
all-in |
| Uitzondering |
| pull-over |
pullover |
| Regel
12.C Sommige combinaties behandelen we als woordgroep. We schrijven
de delen los. |
| (a)
de meeste combinaties van een bezitsvorm, rangtelwoord of bijvoeglijk
naamwoord met een zelfstandig naamwoord. |
| compactcassette |
compact cassette |
| compactdisc |
compact disc |
| fancyfair |
fancy fair |
| freekick |
free kick |
| fullcolour |
full colour |
| juniormanager |
junior manager |
| lowbudget |
low budget |
| seniorpartner |
senior partner |
| slowmotion |
slow motion |
| (b)
gelegenheidsontleningen, meer bepaald woordgroepen die in het Engels
los worden geschreven en die men uitdrukkelijk citeert uit het Engels
als vreemde taal |
| allright |
all right |
| closereading |
close reading |
| managing-director |
managing director |
| Regel
12.D De stam van een werkwoord van Engelse herkomst schrijven we op
dezelfde manier als in het Engels. Die vorm gebruiken we zoals de stam
van een inheems werkwoord. |
| barbecuen |
barbecueën |
| Regel
16.A Een eigennaam krijgt een hoofdletter; een soortnaam schrijven we
klein. |
| Hoofdletter
-> kleine letter |
|
Aagje |
aagje |
| Adam |
adam |
| Beëlzebub |
beëlzebub |
| Cerberus |
cerberus |
| Croesus |
croesus |
| dolle
Mina |
dolle
mina |
| domme
August |
domme
august |
| Eros |
eros |
| Eurovignet |
eurovignet |
| excuus-Truus |
excuustruus |
| Heilsleger |
heilsleger |
| Hendrik |
brave
hendrik |
| Jonas |
jonas |
| Pallieter |
pallieter |
| Quasimodo |
quasimodo |
| Oranjehemd |
oranjehemd |
| Vlaamse
Kermis |
Vlaamse
kermis |
| Kleine
letter -> hoofdletter |
|
boze |
Boze |
| chirojeugd |
Chirojeugd |
| chirojongen |
Chirojongen |
| chiromeisje |
Chiromeisje |
| hellehond |
Hellehond |
| hinderwet |
Hinderwet |
| hinderwetvergunning |
Hinderwetvergunning |
| kerstman |
Kerstman |
| mammoetwet |
Mammoetwet |
| onzevader |
Onzevader |
| opiumwet |
Opiumwet |
| oscar |
Oscar |
| sovjetburger |
Sovjetburger |
| sovjetcommunisme |
Sovjet-communisme |
| sovjetjood |
Sovjet-Jood |
| sovjetleger |
Sovjetleger |
| sovjetoverheersing |
Sovjetoverheersing |
| sovjetrepubliek |
Sovjetrepubliek |
| sovjetsocialisme |
Sovjet-socialisme |
| vrijheidsbeeld |
Vrijheidsbeeld |
| walkure |
Walkure |
| weesgegroet |
Weesgegroet |
| zondagswet |
Zondagswet |
| zonnekoning |
Zonnekoning |
| zwaanridder |
Zwaanridder |
| Regel
16.C Een afleiding van een persoonsnaam krijgt een kleine letter. |
| Apollinisch |
apollinisch |
| Dionysisch |
dionysisch |
| Edwardiaans |
edwardiaans |
| Elizabethaans |
elizabethaans |
| Gargantuesk |
gargantuesk |
| Hitleriaans |
hitleriaans |
| Juliaans |
juliaans |
| Kafka-achtig |
kafka-achtig |
| Lubberiaans |
lubberiaans |
| Orwelliaans |
orwelliaans |
| Pinteriaans |
pinteriaans |
| pre-Columbiaans |
precolumbiaans |
| Rembrandtesk |
rembrandtesk |
| Sixtijns |
sixtijns |
| Vestaals |
vestaals |
| Victoriaans |
victoriaans |
| Regel
16.2, 16.C Ook als de naam van een persoon ongewijzigd wordt gebruikt
om een voorwerp te benoemen, vervalt de hoofdletter. |
| Hodgkin |
hodgkin |
| Regel
16.2, 16.D Een samenstelling met een persoonsnaam behoudt de hoofdletter.
Alleen als de genoemde persoon niet betrokken is bij het nieuwe begrip
schrijven we het woord met kleine letter. |
| oranjeklant |
Oranjeklant |
| Midasoren |
midasoren |
| Tantalusbeker |
tantalusbeker |
| Tantaluskwelling |
tantaluskwelling |
| Danaïdenvat |
danaïdenvat |
| Augiasstal |
augiasstal |
| Gideonsbende |
gideonsbende |
| Kaïnsmerk |
kaïnsmerk |
| Kaïnsteken |
kaïnsteken |
| Taylorstelsel |
taylorstelsel |
| Wankelmotor |
wankelmotor |
| Sisyfusarbeid |
sisyfusarbeid |
| Pyrrusoverwinning |
pyrrusoverwinning |
| Salkvaccin |
salkvaccin |
| Salomonsoordeel |
salomonsoordeel |
| Lorentz-kracht |
lorentzkracht |
| Downsyndroom |
downsyndroom |
| Alzheimerpatiënt |
alzheimerpatiënt |
| Regel
16.E en 16.F Een aardrijkskundige naam schrijven we met een hoofdletter.
Samenstellingen en afleidingen op basis van een aardrijkskundige naam
behouden de hoofdletter. |
| antarctisch |
Antarctisch |
| arctisch |
Arctisch |
| avondland |
Avondland |
| avondster |
Avondster |
| breeveertien |
Breeveertien |
| damslaper |
Damslaper |
| ertsgebergte |
Ertsgebergte |
| hemelwagen |
Hemelwagen |
| kaapvaarder |
Kaapvaarder |
| kreeftskeerkring |
Kreeftskeerkring |
| melkweg |
Melkweg |
| morgenland |
Morgenland |
| noordpoolexpeditie |
Noordpoolexpeditie |
| noordster |
Noordster |
| oernevel |
Oernevel |
| oriënt |
Oriënt |
| parmezaans |
Parmezaans |
| plejaden |
Plejaden |
| randstad |
Randstad |
| randstedelijk |
Randstedelijk |
| randstedeling |
Randstedeling |
| reuzengebergte |
Reuzengebergte |
| steenbokskeerkring |
Steenbokskeerkring |
| zevengesternte |
Zevengesternte |
| zuiderkruis |
Zuiderkruis |
| zuidpoolexpeditie |
Zuidpoolexpeditie |
| Regel
16.H Soms denken we bij de soortnaam van een zaak niet meer aan de plaats
van herkomst, maar aan de kenmerken van de zaak. Dan vervalt de hoofdletter.
De regel geldt ook voor sommige andere samenstellingen en afleidingen. |
| Bergumermeerklasse |
bergumermeerklasse |
| Girondijnen |
girondijnen |
| Girondijns |
girondijns |
| Mekka |
mekka |
| Neanderthaler |
neanderthaler |
| Shetlander |
shetlander |
| Regel
16.I De naam van een taal of dialect wordt met een hoofdletter geschreven.
Samenstellingen en afleidingen behouden de hoofdletter, maar werkwoorden
en daarvan afgeleide zelfstandige naamwoorden schrijven we klein. |
| anti-Amerikanisme |
antiamerikanisme |
| cockney |
Cockney |
| cockneydialect |
Cockneydialect |
| fransdol |
Fransdol |
| kerklatijn |
Kerklatijn |
| kloosterlatijn |
Kloosterlatijn |
| opperlands |
Opperlands |
| pan-Afrikanisme |
panafrikanisme |
| pan-Arabisme |
panarabisme |
| pan-Germanisme |
pangermanisme |
| pan-Slavisme |
panslavisme |
| zoeloe |
Zoeloe |
| 16.3
(b) We gebruiken een koppelteken en twee of meer hoofdletters in de
naam van een taal die is samengesteld met afgeleide aardrijkskundige
namen. |
| Indo-europeaan |
Indo-Europeaan |
| Indo-europees |
Indo-Europees |
| Regel
16.J Volkeren |
| (1)
De naam voor een bevolkingsgroep of een lid daarvan schrijven we met
een hoofdletter als hij is afgeleid van een plaatsnaam of als
het om een specifiek volk gaat. |
| aboriginal |
Aboriginal |
| aborigines |
Aborigines |
| amati |
Amati |
| apache |
Apache |
| arameeër |
Arameeër |
| arisch |
Arisch |
| azteek |
Azteek |
| azteeks |
Azteeks |
| bantoe |
Bantoe |
| bosjesman |
Bosjesman |
| eskimo |
Eskimo |
| falasha |
Falasha |
| hun |
Hun |
| inca |
Inca |
| indischman |
Indischman |
| kelt |
Kelt |
| khmer |
Khmer |
| kozak |
Kozak |
| maya |
Maya |
| moeras-Arabier |
Moerasarabier |
| mohikaan |
Mohikaan |
| navajo |
Navajo |
| noorman |
Noorman |
| osmaan |
Osmaan |
| sefarden |
Sefard |
| semiet |
Semiet |
| tartaar |
Tartaar |
| tataar |
Tataar |
| viking |
Viking |
| Samenstellingen
en afleidingen met (1) |
| anti-joods |
anti-Joods |
| apachedans |
Apachedans |
| belgenmop |
Belgenmop |
| berberstam |
Berberstam |
| jodenbuurt |
Jodenbuurt |
| jodenhaat |
Jodenhaat |
| jodenhater |
Jodenhater |
| jodenmop |
Jodenmop |
| jodenster |
Jodenster |
| jodenvervolging |
Jodenvervolging |
| jodenvraagstuk |
Jodenvraagstuk |
| jodenwet |
Jodenwet |
| jodin |
Jodin |
| mayacultuur |
Mayacultuur |
| mayastad |
Mayastad |
| moors |
Moors |
| niet-joodverklaring |
niet-Joodverklaring |
| ottomaans |
Ottomaans |
| pueblo-indianen |
Pueblo-indiaan |
| sefardisch |
Sefardisch |
| tartaars |
Tartaars |
| tataars |
Tataars |
| vikingboot |
Vikingboot |
| vikingschip |
Vikingschip |
| (2)
Een overkoepelende term voor etnische groepen schrijven we met kleine
letter |
| Indo |
indo |
| Latino |
latino |
| (3)
Als de benaming gebaseerd is op een (geloofs)overtuiging schrijven we
geen hoofdletter. |
| Hindoes |
hindoes |
| Regel
16.J (3) Opmerking (2) Spottende namen voor leden van een bevolkingsgroep
hebben geen hoofdletter. |
| Aussie |
aussie |
| Fransoos |
fransoos |
| Jap |
jap |
| Spanjool |
spanjool |
| Regel
16.K Het woord waarmee we een historische periode benoemen of waarmee
we de tijd indelen, krijgt een kleine letter. |
| Aufklärung |
aufklärung |
| Cambrium |
cambrium |
| Carboon |
carboon |
| Contrareformatie |
contrareformatie |
| Devoon |
devoon |
| Eoceen |
eoceen |
| Holoceen |
holoceen |
| Jugendstil |
jugendstil |
| Jura |
jura |
| Lias |
lias |
| Mesolithicum |
mesolithicum |
| Middeleeuwen |
middeleeuwen |
| Mioceen |
mioceen |
| Neolithicum |
neolithicum |
| Paleoceen |
paleoceen |
| Paleolithicum |
paleolithicum |
| Paleozoïcum |
paleozoïcum |
| Perm |
perm |
| Pleistoceen |
pleistoceen |
| Plioceen |
plioceen |
| Plistoceen |
plistoceen |
| Renaissance |
renaissance |
| Silurisch |
silurisch |
| Siluur |
siluur |
| Tertiair |
tertiair |
| Trias |
trias |
| Regels
16.L Het woord waarmee we een feestdag of een historische gebeurtenis
benoemen, krijgt een hoofdletter. |
| allerheiligenvloed |
Allerheiligenvloed |
| anjerrevolutie |
Anjerrevolutie |
| balkanoorlog |
Balkanoorlog |
| bevrijdingsdag |
Bevrijdingsdag |
| boerenoorlog |
Boerenoorlog |
| dubbelmonarchie |
Dubbelmonarchie |
| hemelvaartsdag |
Hemelvaartsdag |
| holocaust |
Holocaust |
| kinderkruistocht |
Kinderkruistocht |
| meirevolutie |
Meirevolutie |
| moederdag |
Moederdag |
| nieuwjaar |
Nieuwjaar |
| oktoberrevolutie |
Oktoberrevolutie |
| oorlogswinter |
Oorlogswinter |
| palingoproer |
Palingoproer |
| prinsjesdag |
Prinsjesdag |
| schorselwoensdag |
Schorselwoensdag |
| shoah |
Shoah |
| vaderdag |
Vaderdag |
| vastenavond |
Vastenavond |
| Uitzonderingen:
sommige feestdagen krijgen toch geen hoofdletter, als het gaat om niet-officiële
feestdagen of om de niet-officiële naam van een feestdag. Soortnamen
krijgen een kleine letter. |
| Anschluss |
anschluss |
| Bamis |
bamis |
| Hartjesdag |
hartjesdag |
| Palmzondag |
palmzondag |
| Passiezondag |
passiezondag |
| Pinkster |
pinkster |
| Quadragesima |
quadragesima |
| Quinquagesima |
quinquagesima |
| Septuagesima |
septuagesima |
| Sexagesima |
sexagesima |
| Regel
16.M (3) Soortnamen voor aanhangers of beoefenaars van godsdiensten
of andere overtuigingen en voor religieuze praktijken krijgen een kleine
letter. |
| Farizeeën |
farizeeën |
| Sadduceeën |
sadduceeën |
| Sadduceeër |
sadduceeër |
| Salesianer |
salesianer |
| Regel
16.N Namen van instellingen, merken, titels |
| 16.N
(1) De eigennaam waarmee een instelling zichzelf benoemt, krijgt een
hoofdletter. Ook samenstellingen schrijven we met een hoofdletter. (ook
afleidingen) |
|
bankcommissie |
Bankcommissie |
| bloedraad |
Bloedraad |
| bondsdagpresident |
Bondsdagpresident |
| bondsdagpresidente |
Bondsdagpresidente |
| bondsdagvoorzitter |
Bondsdagvoorzitter |
| bondsrepubliek |
Bondsrepubliek |
| collega-kamerlid |
collega-Kamerlid |
| concertgebouworkest |
Concertgebouworkest |
| eenheidsvakcentrale |
Eenheidsvakcentrale |
| europarlement |
Europarlement |
| europarlementariër |
Europarlementariër |
| europarlementslid |
Europarlementslid |
| ex-kamerlid |
ex-Kamerlid |
| hof
van cassatie |
Hof
van Cassatie |
| junglecommando |
Junglecommando |
| landbouwschap |
Landbouwschap |
| landstorm |
Landstorm |
| landwacht |
Landwacht |
| medekamerlid |
mede-Kamerlid |
| oud-kamerlid |
oud-Kamerlid |
| postbank |
Postbank |
| postbanknummer |
Postbanknummer |
| postbankrekening |
Postbankrekening |
| rekenhof |
Rekenhof |
| rijksgebouwendienst |
Rijksgebouwendienst |
| rijksluchtvaartdienst |
Rijksluchtvaartdienst |
| rijkspostspaarbank |
Rijkspostspaarbank |
| rijksverzekeringsbank |
Rijksverzekeringsbank |
| rijksvoorlichtingsdienst |
Rijksvoorlichtingsdienst |
| rijkswaterstaat |
Rijkswaterstaat |
| rota |
Rota |
| rotarian |
Rotarian |
| rotary |
Rotary |
| rotaryclub |
Rotaryclub |
| senaatscommissie |
Senaatscommissie |
| senaatsfractie |
Senaatsfractie |
| senaatsgebouw |
Senaatsgebouw |
| senaatshoorzitting |
Senaatshoorzitting |
| senaatslid |
Senaatslid |
| senaatsvergadering |
Senaatsvergadering |
| senaatsverkiezing |
Senaatsverkiezing |
| senaatsvoorzitter |
Senaatsvoorzitter |
| senaatszetel |
Senaatszetel |
| staatscourant |
Staatscourant |
| statenfractie |
Statenfractie |
| veiligheidsraad |
Veiligheidsraad |
| volkenbond |
Volkenbond |
| volkerenbond |
Volkerenbond |
| volksunie |
Volksunie |
| wereldbank |
Wereldbank |
| wereldgezondheidsorganisatie |
Wereldgezondheidsorganisatie |
| wereldhandelsorganisatie |
Wereldhandelsorganisatie |
| wereldomroep |
Wereldomroep |
| wereldschaakfederatie |
Wereldschaakfederatie |
| wereldtennisbond |
Wereldtennisbond |
| wereldvoetbalbond |
Wereldvoetbalbond |
| wereldvoetbalfederatie |
Wereldvoetbalfederatie |
| 16.N
(2) Als we verschillende instellingen kunnen noemen met hetzelfde woord,
dan is dat een soortnaam. Die schrijven we met kleine letter. |
|
Arbo-dienst |
arbodienst |
| Regel
16.O Een merknaam schrijven we met hoofdletter, tenzij het een soortnaam
is geworden. |
| stradivarius |
Stradivarius |
| Regel
16.P De titel van een boek, film, theaterproductie, artistieke onderscheiding
of een evenement schrijven we met een hoofdletter. Voor een krant, een
tijdschrift een handelszaak of een organisatie gebruiken we de schrijfwijze
die de auteur of oprichter heeft gekozen. Samenstellingen met een titel
behouden de hoofdletter. |
| boekenweek |
Boekenweek |
| boekenweekessay |
Boekenweekessay |
| boekenweekgeschenk |
Boekenweekgeschenk |
| boekenweekuitgave |
Boekenweekuitgave |
| duizend-en-een-nacht |
Duizend-en-een-nacht |
| elzevier |
Elzevier |
| elfstedentocht |
Elfstedentocht |
| kinderboekenweek |
Kinderboekenweek |
| paternoster |
Paternoster |
| vierschansentoernooi |
Vierschansentoernooi |
| werelddierendag |
Werelddierendag |
| 16.P
Heilige boeken schrijven we met hoofdletter als we de tekst bedoelen,
maar met kleine letters als het om een exemplaar van het boek gaat.
(ook samenstellingen en afleidingen) |
|
bijbelboek |
Bijbelboek |
| bijbelcommissie |
Bijbelcommissie |
| bijbelgenootschap |
Bijbelgenootschap |
| bijbelkennis |
Bijbelkennis |
| bijbelkring |
Bijbelkring |
| bijbellezen |
Bijbellezen |
| bijbellezing |
Bijbellezing |
| bijbelplaats |
Bijbelplaats |
| bijbels |
Bijbels |
| bijbelspreuk |
Bijbelspreuk |
| bijbelstudie |
Bijbelstudie |
| bijbeltaal |
Bijbeltaal |
| bijbeltekst |
Bijbeltekst |
| bijbelvast |
Bijbelvast |
| bijbelverhaal |
Bijbelverhaal |
| bijbelvertaling |
Bijbelvertaling |
| bijbelwoord |
Bijbelwoord |
| koran |
Koran |
| koranschool |
Koranschool |
| koranspreuk |
Koranspreuk |
| onbijbels |
on-Bijbels |
| schriftgedeelte |
Schriftgedeelte |
| schriftgeleerde |
Schriftgeleerde |
| schriftkenner |
Schriftkenner |
| schriftplaats |
Schriftplaats |
| schriftuurlijk |
Schriftuurlijk |
| schriftwoord |
Schriftwoord |
| talmoedisch |
Talmoedisch |
| thora |
Thora |
| veda |
Veda |
| Regel
16.R Een titel of functiebenaming, al dan niet gevolgd door een naam,
schrijven we met kleine letters. |
| Rooms-Koning |
rooms-koning |
| Regels
16.S Religieuze begrippen |
|
Een naam voor een heilig persoon
of een heilig begrip wordt met een hoofdletter geschreven |
| kleine
letter -> hoofdletter |
|
boeddhabeeld |
Boeddhabeeld |
| drievuldigheid |
Drievuldigheid |
| hadith |
Hadith |
| klaagmuur |
Klaagmuur |
| magnificat |
Magnificat |
| mensenzoon |
Mensenzoon |
| hoofdletter
-> kleine letter |
|
Avondmaalstafel |
avondmaalstafel |
| Avondmaalsviering |
avondmaalsviering |
| Afleidingen
met de naam voor een heilig persoon of een heilig begrip schrijven we
met kleine letter. |
|
Allerheiligste |
allerheiligste |
| Christusachtig |
christusachtig |
| Samenstellingen
met deze woorden behouden de hoofdletter. Als een dergelijk woord (al
dan niet in een samenstelling) niet (meer) naar een heilig persoon of
begrip verwijst, verliest het de hoofdletter. |
| Christus |
christus |
| Jezusfreak |
jezusfreak |
| Regel
16.T Zelfstandige naamwoorden die aan het Duits zijn ontleend, worden
in het Nederlands met kleine letter geschreven. |
| Götterdämmerung |
götterdämmerung |
| Hüttenkäse |
hüttenkäse |
| Stehgeiger |
stehgeiger |
| Übermensch |
übermensch |
