I de bij

zelfst.naamw. (m./v.)
Uitspraak:  [bɛi]
Verbuigingen:  bij|en (meerv.)

insect dat honing maakt en met zijn angel kan steken
Voorbeelden:  `bijenkorf`,
`bijensteek`


II bij

bijv.naamw.
Uitspraak:  [bɛi]

1) bij bewustzijn
Voorbeeld:  `nog niet bij zijn van de operatie`

2) slim
Voorbeeld:  `Dat kind is behoorlijk bij.`
Synoniem:  pienter

3) op het punt waar je moet zijn
Voorbeeld:  `Na hard werken was ik eindelijk bij.`


III bij

voorzetsel
Uitspraak:  [bɛi]

1) in de buurt/aanwezigheid van
Voorbeelden:  `Scheveningen ligt bij Den Haag.`,
`bij het licht van de maan`,
`je boeken niet bij je hebben`,
`bij een vriendin logeren`

2) toegevoegd aan
Voorbeeld:  `mayonaise bij de frites`

3)
bij zijn mening blijven  (zijn mening niet veranderen)
bij toeval  (toevallig)
bij uitzondering  (heel soms)
een tuin van twintig bij tien meter  (een tuin van twintig meter lengte en tien meter breedte)
bij benadering  (niet precies) Synoniem: ongeveer
bij voorbaat  (van tevoren) Synoniem: op voorhand
bij voorkeur  (als je iets fijner vindt dan iets anders) Synoniem: liever
bij wijze van spreken  (om het zo te zeggen, ongeveer zoiets als) `ze is bij wijze van spreken nooit thuis` Synoniem: figuurlijk gesproken

© Kernerman Dictionaries.

Synoniemen
aan bij bewustzijn bij de pinken circa dar dichtbij erbij erop gedurende honingbij naast nabij ongeveer plusminus te ter via zowat

Spreekwoorden en zegswijzen
• zo komt het kalfje weer bij zijn moer (=zo komt wat verloren was weer in orde)
• zo bezig als een bij (=erg druk bezig zijn)
• zij kwamen als bijen naar de honing (=ze kwamen met velen en sterk gemotiveerd)
• ze alle vijf bij elkaar hebben (=goed bij zijn verstand zijn)
• wie honing wil eten moet lijden dat de bijen hem steken (=wie iets wil bereiken moet daar iets voor overhebben)
Toon alle 129 spreekwoorden die bij bevatten

Taaladvies
  1. Bij de twintigduizend kilometer: Is bij in bij de twintigduizend kilometer met de betekenis 'bijna (twintigduizend kilometer)' correct?
  2. Bijhebben / bij zich hebben: Is het Ik heb dat boek bij of Ik heb dat boek bij me?
  3. Aan / bij: (de bushalte) Wat is juist: Ik heb een uur bij de bushalte staan wachten of Ik heb een uur aan de bushalte staan wachten?


Intensiveringen
Hoe kun je met bij een ander begrip versterken?
erop afkomen als bijen op de honing;

9 definities op Encyclo
  1. Let op: Spelling (deels) uit 1864: (B. BIJE, BIE), v. (-en), (soort) insekt; honigbij. ~, (B. BY), vz. nabij; - zessen; hij is - de negentig (jaar oud); - leven zijn nog ...
  2. • [insect] benaming voor diverse insecten, in het bijzonder de honingbij "Apis mellifica".
  3. insect dat honing maakt en kan steken vb: de bijen zwermen om de korf zij is een bezige bij [is altijd aan het werk]
  4. in de buurt van vb: zet je schoenen maar bij de kachel heb je dat boek bij je? [heb je het meegenomen?]
  5. bij kennis, wakker vb: na de operatie was hij al snel weer bij net zover als de anderen vb: ik ben nog niet bij met m'n huiswerk slim, met een vlug verstand vb: Iris is g...
Toon uitgebreidere definities

Deze woorden beginnen met bij:
bij voorkeurbijbaanbijbaantjebijbedoelingbijbedoelingenbijbehorenbijbehorendBijbelbijbelgordelbijbellezenaarBijbelsbijbelschoolbijbelwetenschapbijbenenbijbetaaldbijbetalenbijbetekenisbijblijvenbijbrengenbijdehand
Toon alle woorden die beginnen met bij

Deze woorden eindigen op bij:
aankloppen bijaanknopen bijaansluiten bijbeen bijbetaal bijbetrekken bijblijf bijblijven bijboek bijbouw bijbreng bijdaarbijdichtbijdraag bijdraai bijerbijfiets voorbijga voorbijhierbijhoren bij
Toon alle woorden die eindigen op bij

Herkomst volgens etymologiebank.nl
  1. bij (insect)
  2. bij (voorzetsel, bijw.)


Hoe bekend is het woord?
Uit onderzoek van het Centrum voor Leesonderzoek blijkt dat alle Nederlanders en Vlamingen het woord `bij` kennen.