2 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `tegen iemand`
- iets tegen iemand hebben (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- tegen iemand aanlopen (=iemand toevallig tegenkomen)
6 betekenissen bevatten `tegen iemand`
- iemand het hof maken (=aardig tegen iemand doen in de hoop aardig gevonden te worden)
- iemand de hielen likken (=erg onderdanig of nederig tegen iemand doen)
- een andere toon aanslaan (=op een andere manier tegen iemand gaan praten)
- iemand honing om de mond smeren (=tegen iemand aardige dingen zeggen/vleien om iets gedaan te krijgen)
- iemand onder de kin strijken (=vriendelijke of vleiende dingen tegen iemand zeggen)
- iemand of iets het hoofd bieden (=zich met verstand en beleid verzetten tegen iemand of iets, iemand weerstaan)
48 dialectgezegden bevatten `tegen iemand`
- ‘k zie ‘t kleur van a onderbroek (=tegen iemand die geeuwt) (Kaprijks)
- a ge bouven zij bellen he (=tegen iemand die in zijn neus aan t' peuteren is) (Ransts)
- A'j de kont uutleent, mo'j deur de ribbe driete (=gezegd tegen iemand die iets uitgeleend heeft zonder het teruggekregen te hebben) (Barghs-gezegden)
- amaai gaai kunt nogal ee zoag spanne, zenne (=tegen iemand die blijft zeuren) (Antwerps)
- anne van de koesj of trauën (=handen van de koets of trouwen gezegd tegen iemand die een gehuwde vrouw niet ongemoeid wil laten) (Meers)
- as eure kop op 'n vêrreke stông, lözje neemus geinen huidkieës mieër (=wordt gezegd tegen iemand die erg lelijk is) (Weerts)
- Bès doe in de kirk gebaore!! (=wordt gezegd tegen iemand die altijd de deur achter zich open laat) (Steins)
- chefperron / Dzjeeé zèit commandant van de djoanehaag! (=tegen iemand die de baas probeert te spelen) (Schulens)
- d'r haet zich al ins eine doead gesjöd (=tegen iemand die de kaarten te traag schudt:) (Hulsbergs)
- Dao haet zich al 'ns eine doead gesjöd!! (=wordt gezegd tegen iemand die de kaarten te lang schud.) (Steins)
- De mare is gedempt (=tegen iemand zeggen dat hij niet moet twijfelen (veel maar zeggen) ) (Leids)
- doe bès toch neet van sòkker!! (=wordt gezegd tegen iemand die een beetje bang is (om nat te worden bijv.) ) (Steins)
- en ikche hen op etwiën (=iets tegen iemand hebben) (Veurns)
- Gaa zei just e wauterkieke gaa (=tegen iemand die graag zwemt) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- Gaotj mer 's op 'e blâw steinke pisse (=tegen iemand zeggen die boos is en tot bedaren moet komen) (Weerts)
- gè pakt de worden uit minnen mongd (=tegen iemand die net zegt wat jezelf wou vertellen zegt men:) (Sint-Niklaas)
- ge zijd'ier nie in de kirke (=tegen iemand die de deur laat openstaan) (Kaprijks)
- he stopt is me aven achterklap (=tegen iemand die een windje laat) (Ransts)
- Hebbie opt hoekie gestaan? (=tegen iemand die verkouden of ziek is:) (Dordts)
- hei, doa make ze besseme va (=`hei` zeg je niet zomaar tegen iemand) (Sjeeter plat)
- ie k iekt ni zn oohen om (=tegen iemand opkijken) (Zeeuws)
- Kóm maar binne, dao hingk d'r genne achter de deur (=Wordt gezegd tegen iemand die aarzelt om binnen te komen) (Venloos)
- loeë swieët es rap gerieëd (=tegen iemand die schrik van het werk heeft zei men: ‘lui zweet is rap gereed’,) (Meers)
- loi zwieët zit rap grieët (=tegen iemand die makkelijk zweet) (Kaprijks)
- mijn schaup (schaupken) :zegt menals troostwoord tegen iemand die iets ergs overkomen is.meestal kinderen. (=mijn schaap (schaapje) ) (Wetters)
- ne reéke mengs is oardug (=tegen iemand die graag opschept over iets dat hij bezit... zegt men:) (Sint-Niklaas)
- nen eezele zwieët iuëk os tij schijt (=tegen iemand die makkelijk zweet) (Kaprijks)
- nen ezel zwiet van t scheiten (=tegen iemand die vlug zweet) (Moes)
- Nen hond en ö paeërd mankt vur en scheet (=Zegt men tegen iemand die voor het minste klaagt) (Stals)
- Ongeliek is unne bult (=Wordt gezegd tegen iemand die altijd gelijk wil hebben) (Zurriks)
- slopt in doed’a juën toe (=tegen iemand die de slaap niet kan vatten) (Kaprijks)
- speilt em thoeis af (=tegen iemand die te veel zeurt / zaagt) (tervurens)
- spelt wa me oe tiëne tot vermoak van oew iele (=wordt gezegd tegen iemand die klaagt dat hij zich verveelt) (Antwerps)
- stront wie eeterau gescheten (=tegen iemand die zich mateloos aanstelt) (Wetters)
- Stroont wie hit uch geschete (=tegen iemand die zich voornamer voordoet dan) (Zurriks)
- tzaa nen duu' n nie veure val' n (=diepgaande gedachte die men tegen iemand vertelt die gewetenslast heeft van een recent dronkenschap) (Brakels)
- vèrken: Geeft da vèrken dau nog nen ieëmer (=Uitspraak tegen iemand die een boer laat) (Lebbeeks)
- Wa 'd ist, zidde gij in de rou. (=tegen iemand met vuil onder de vingernagels.) (Bevers)
- wa ist valt ave kelder in? (=tegen iemand die een boertje laat) (Ransts)
- wa zittegêi in e broek te krabbe (=tegen iemand welke wartaal uitkraamd) (Antwerps)
- Wieke vogels hemme Wieke boekskes en die noemt men kwiksjeit (=Plagend gezegde tegen iemand die klaagt) (Herentals)
- wor ist nô koers? (=tegen iemand die gehaast is zegt men) (Sint-Niklaas)
- wordt gezegd tegen iemand waarvan men denkt dat hij geen deftige job zal vinden (=wa gaade later worden strontraper achter den trein) (Ursels)
- ze zuken nog een ouwe'oer op de Zalker nachtboot (=tegen iemand die tot vervelens toe het woord voert) (Kampers)
- zieje hi e kiekn! (=tegen iemand die iets verkeerd doet) (Iepers)
- Zo, hebbie in je nest gezeke? (=tegen iemand die vroeger dan normaal zijn bed uit komt.) (Rotterdams)
- zoe klinket zoe botset (=onbeleefd en ruw tegen iemand praten) (Sint-Niklaas)
- Zörg da’j glans op de köttel holdt (=gezegd tegen iemand die men een goede gezondheid toewenst) (Barghs-gezegden)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
