13 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `op iemand`
- de pik op iemand hebben (=iemand voortdurend plagen of aanvallen)
- een oogje op iemand hebben (=tedere, mogelijk verliefde, gevoelens voor iemand koesteren)
- het niet op iemand hebben (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- het op iemand begrepen hebben (=iemand goed kunnen verdragen / iemand is altijd de pineut)
- het op iemand gemunt hebben (=steeds dezelfde persoon die ergens last van heeft)
- het op iemand niet begrepen hebben (=iemand niet vertrouwen)
- huizen op iemand kunnen bouwen (=sterk op iemand kunnen vertrouwen)
- kolen op iemands hoofd stapelen (=iets goed doen voor een onvriendelijke persoon)
- op iemands schouders staan (=op andermans werk voortbouwen)
- op iemands tenen trappen (=iemand beledigen)
- vat op iemand krijgen (=iemand van iets kunnen overtuigen)
- vurige kolen op iemands hoofd stapelen (=iemand een groot schuldgevoel geven door hem onverdiende lof of vriendelijkheid te geven.)
- vurige kool op iemands hoofd stapelen (=iets goeds doen voor een vijandig persoon)
11 betekenissen bevatten `op iemand`
- wie een hond wil slaan, vindt altijd wel een stok (=als je kritiek wil hebben op iemand, vind je altijd wel een reden)
- verkikkerd zijn (=dol zijn op iemand/iets of verliefd zijn op iemand)
- iemand wel kunnen villen (=erg kwaad zijn op iemand / Een erge hekel hebben aan iemand)
- leer om leer zijn (=op gelijke manier straffen als de maner waarop iemand in de fout gegaan is)
- iemand doodpraten (=op iemand blijven inpraten tot hij versuft van raakt)
- iemand naar de keel vliegen (=op iemand erg kwaad worden, aanvallen, ermee vechten)
- huizen op iemand kunnen bouwen (=sterk op iemand kunnen vertrouwen)
- uit iemands aangezicht gesneden zijn (=sterk op iemand lijken)
- op de vingers zien (=streng op iemand opletten)
- een roze bril op hebben (=verliefd op iemand zijn en hierdoor zijn/haar mindere kanten niet zien)
- iemand mores leren (=wraak op iemand nemen en/of flink zeggen hoe het er voor staat)
41 dialectgezegden bevatten `op iemand`
- 'k stonne 'k ik doar te blink'n (=tevergeefs wachten op iemand) (Waregems)
- 'tès ammel get, zaag Bet, en ze hoch twei jing on één T. (=het is beter op iemand dan op niemand te moeten wachten) (Munsterbilzen - Minsters)
- a èèt er veel van wég (=hij gelijkt goed op iemand) (Meers)
- achtre eentwie ze vel wachtn (=wachten op iemand) (Kortemarks)
- As de maid een maid heb, het mevrouw 'r twee. (=Een opgedragen klusje afschuiven op iemand anders.) (Zaans)
- das aaltied de hepikte veuhel (=gevit op iemand) (Zeeuws)
- de pik op iemand ien hemm'm (=boos zijn op iemand) (Westerkwartiers)
- e boeinke veui iemand hemme (=een oogje op iemand hebben) (winksels)
- e piek en op etwieën (=Het op iemand gemunt hebben) (Veurns)
- e uigske op iemand hebben. (WT) (=Iemand leuk vinden) (Mechels (NL))
- emes de meister make (=de overhand op iemand krijgen) (Heitsers)
- en oogsj' en op etwieën (=zijn oog laten vallen hebben op iemand) (Veurns)
- ërgës gesjilderd stoeën (=eeuwig staan wachten op iemand / iets) (Munsterbilzen - Minsters)
- geef die koe no 'n bieëde (biet) (=reactie op iemand die boert) (Waregems)
- Gewisseld en gespogen (=op iemand gelijken) (Lauws)
- giftig wieënë op iemës (=kwaad worden op iemand) (Munsterbilzen - Minsters)
- Heb je bijdehandjies op of zo (=geërgerd reageren op iemand die adrem reageert) (Utrechts)
- Heertjuh Heertjie hoor / Hij is heulemaol ut heertjie (=Reactie op iemand die zich netjes heeft gekleed, maar normaal niet zo netjes is op zichzelf:) (Utrechts)
- het aaterste van zen toeng nie lotte zien (=geen vat op iemand krijgen) (Bilzers)
- Hij zit te geiloegen (=op iemand wachten die niet afkomt) (Bevers)
- iemëd get noeëgaeve (=een etiket op iemand plakken) (Munsterbilzen - Minsters)
- iemed goed èn de faar haage (=goed op iemand letten) (Munsterbilzen - Minsters)
- iemëd op zëne kap zitte (=alles op iemand uitwerken) (Munsterbilzen - Minsters)
- jeet er ne trek van weg, tis em gescheetn en gespoogn (=hij gelijkt op iemand) (Kortemarks)
- kiek noar dien minder'n ienploats van noar dien meerder'n (=word niet jaloers op iemand die meer heeft dan jij) (Westerkwartiers)
- Klootzak !! (antwoord ) Touwtjie erom hebbie eun broodzak! (=Antwoord op iemand die klootzak tegen je zegt.) (Utrechts)
- korrèir: Azzékken bieën'n en nog génne korrèir! (=Mooie benen (spottend gezegd op iemand die fietst)) (Lebbeeks)
- Laat um/der maar sjchuiven! (Antwoord op iemand die in negatief denigrerende zin spreekt over een ander alsof hij of zij ze niet op een rij heeft) (=Hij heeft t (financieel) beter voor elkaar dan jij (denkt)) (Utrechts)
- neerkijkend op iemand (=van aut de hoechte) (Munsterbilzen - Minsters)
- oep iemand kunne telle (=op iemand kunnen rekenen) (Winksels)
- Oep iemand trekke (=op iemand lijken) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- op iemand zan kap drinken (=Op andermans kosten drinken) (Ninoofs)
- op iemand zijn kap zitten (=kwaad zijn op, of kwaad spreken over iemand) (Sint-Niklaas)
- op iemëd zëne kap zitte (=het uitwerken op iemand) (Munsterbilzen - Minsters)
- op zèn kap zitt'n (=op iemand afgeven, achter de rug spreken) (Meers)
- op zenne metteko zitten (=op iemand zijn rug zitten) (Liedekerks)
- stiepel zin op iemëd (=gek zijn op iemand) (Munsterbilzen - Minsters)
- t'is goed met juh / moak dat je zuster wijs/ Je zuster op un houtvlot, bekijk het ff lekker zelf (=Reactie op iemand die je uitscheldt of iets wijsmaakt) (Utrechts)
- tes em gestampt en gescheet'n (=goed op iemand lijken) (Waarschoots)
- tis em gespoog' n (=op iemand gelijken als twee druppels water) (West-Vlaams)
- zich köppig make op iemand (=zich boos maken op iemand) (Barghs-gezegden)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
