10 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `er ie`
- achter iemand zoeken (=iemand kwaad proberen te doen)
- achter iets zitten (=er de oorzaak van zijn)
- de poten onder iemands stoel wegzagen (=iemands positie verzwakken)
- fiolen van toorn over iemand uitstorten (=aan iemand duidelijk laten blijken dat je kwaad op diegene bent)
- het hoofd breken over iets (=trachten een antwoord te vinden op een moeilijke vraag)
- liever iemand zijn hielen zien dan zijn tenen (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- lijnrecht tegenover iets staan (=volledig het omgekeerde zijn of denken)
- onder iemands duiven schieten (=klanten van een ander overhalen om klant te worden bij jou)
- over iemand een boekje opendoen (=informatie over iemand geven, waarvan diegene niet wil dat het bekend wordt)
- vaart achter iets zetten (=iets snel (doen) uitvoeren)
59 betekenissen bevatten `er ie`
- iemand over de hekel halen (=allerlei slechte dingen vertellen over iemand)
- waar aas is vliegen kraaien (=als er iets te halen valt staat iedereen vooraan)
- beter een half ei dan een lege dop (=beter iets dan helemaal niets)
- beter een blind paard dan een leeg halster. (=beter iets dan niets)
- iets op je lever hebben (=dat je nog iets wilt uiten, dat er iets is dat je heel erg dwars zit en dat gezegd moet worden)
- het waren allebeiden vuilaards. (=de een verwijt de ander iets waaraan hij zich)
- iemand kunnen maken en breken (=de mogelijkheid hebben te beslissingen over iemands leven en dood en welbevinden)
- het beestje bij zijn naam noemen (=duidelijk en precies zeggen hoe je over iets of iemand denkt; precies zeggen hoe iets zit)
- aan de bel trekken (=duidelijk maken dat er iets aan de hand is; duidelijk maken dat er iets niet klopt)
- ambt geeft verstand. (=een baan gekregen hebben zonder er iets van af te weten)
- tegen het zere been schoppen (=een pijnlijke opmerking maken over iets wat gevoelig ligt)
- iemand op zijn vestje spuwen (=een standje geven en ongenoegen over iemand uiten)
- teken aan de wand (=een waarschuwing dat er iets gaat gebeuren)
- de kost gaat voor de baat uit (=eerst moeten er kosten worden gemaakt alvorens men er iets aan verdienen kan)
- er een loodje op leggen (=er iets aan toevoegen)
- er een muisje van hebben horen piepen (=er iets van gehoord hebben)
- iets wikken en wegen (=erg lang over iets nadenken en alle voors- en tegens afwegen)
- er prat op gaan (=erg trots over iets zijn en er over opscheppen)
- er een plasje overheen doen (=ergens een kleine wijziging in aan (laten) brengen, dat wel duidelijk laat zien dat de afzender iemand van belang is)
- het beste paard van stal wordt overgeslagen (=grappige uitspraak wanneer iemand overgeslagen wordt)
- zwijgen als het graf (=helemaal niets zeggen en/of totaal niets over iets vertellen)
- klein is de rouwe, valt de oude koe dood. (=hoe ouder iemand sterft hoe minder het verdriet)
- iemand op de hak nemen (=iemand er tussen nemen (grap uithalen) of spottend over iemand praten)
- iemand klein krijgen (=iemand laten merken dat je hem aankunt, over iemand de baas zijn en diegene tot gehoorzaamheid dwingen)
- over iemand een boekje opendoen (=informatie over iemand geven, waarvan diegene niet wil dat het bekend wordt)
- je (te) sappel maken (=je (te) druk over iets maken)
- beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald (=je kan beter iets voortijdig stoppen dan doorgaan tot het helemaal verkeerd gaat)
- een slak op de goede weg, wint het van een haas op de verkeerde weg (=je kunt beter iets langzaam en goed doen, dan snel en niet goed)
- wie maaien wil moet zaaien (=je moet er iets voor doen om iets te verkrijgen)
- wat de mens zaait zal hij maaien (=je moet er iets voor doen, als je wat wil krijgen)
- iemand zwart maken (=lelijke dingen over iemand vertellen)
- iemands naam door de slijk halen (=lelijke dingen over iemand vertellen)
- glashard liegen (=liegen zonder er iets van in zijn houding te laten merken)
- voor het opscheppen hebben (=meer dan genoeg hebben, zonder er iets voor te moeten doen)
- je licht niet onder de korenmaat zetten (=meespreken, je mening geven en laten merken dat je er iets van weet)
- nakaarten heeft geen zin (=men moet niet doorgaan met zeuren over iets dat al geweest is)
- nattigheid voelen (=merken dat er iets niet klopt of iets niet goed gevonden wordt)
- geld ruiken (=merken dat er iets te verdienen is)
- zo zijn we niet getrouwd (=op die manier iets niet afgesproken hebben)
- iemand aan het touw hebben (=over iemand de macht hebben)
- niet op zijn mondje gevallen zijn (=precies duidelijk maken hoe iemand over iets denkt)
- geen blad voor de mond nemen (=precies zeggen hoe er over iets gedacht wordt)
- aap wat heb je mooie jongen (=sarcastische opmerking over iemand die wat al te trots is op iets)
- als een blinde over de kleuren oordelen (=spreken alsof men een kenner is, over iets waar men niets van weet)
- een tere snaar aanroeren (=spreken over iets waar men beter niet over had gesproken)
- bij moeders pappot blijven (=thuis blijven - enkel spreken over iets waar men iets over weet)
- doe wel en zie niet om. (=toon vriendelijkheid of behulpzaamheid zonder iets in ruil te verwachten)
- naar de bar(re)biesjes gaan (=totaal verloren gaan zonder dat er iets van overblijft (bijv. een schip dat vergaat))
- iets breed uitmeten (=uitvoerig (overdreven) over iets praten)
- slapende rijk worden (=veel geld verdienen zonder er iets voor te moeten doen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen