16 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `buik`
- de buikriem/broekriem aanhalen (=spaarzamer worden)
- een volle buik peinst op geen lege. (=iemand die genoeg te eten heeft is niet bezig is met de zorgen van een ander)
- er zijn buik van vol hebben (=er genoeg van hebben)
- het varken is door de buik gestoken (=de zaak is vooraf bedisseld)
- iemand in de buik straffen. (=als straf geen eten geven.)
- iets op je buik kunnen schrijven (=iets wel kunnen vergeten, dat wat je wilde gaat niet door)
- je buik op de leest slaan (=te veel eten)
- liever vrij en geen eten dan een volle buik aan een ijzeren keten. (=vrijheid is een hoger goed dan materiële welvaart.)
- met het mes in de buik zitten (=in grote angst verkeren)
- op een volle buik staat een vrolijk hoofd. (=een volle buik brengt een blij en tevreden humeur.)
- plat op de buik gaan (=aan iemand toegeven, zich overleveren)
- schrijf het maar op je buik (dan kan je het met je hemd weer uitvegen) (=vergeet het maar)
- twee handen op een buik (=ze werken samen, ze denken er hetzelfde over)
- twee handen op één buik zijn (=het altijd met elkaar eens zijn)
- van je buik een afgod maken (=belang hechten aan lekker eten en drinken)
- vlinders in zijn buik hebben (=verliefd zijn)
2 betekenissen bevatten `buik`
- op een volle buik staat een vrolijk hoofd. (=een volle buik brengt een blij en tevreden humeur.)
- de kronkel in de darm hebben (=hevige buikpijn (koliek) hebben)
50 dialectgezegden bevatten `buik`
- 'ne boeëk offe d'r bagge in hieët zitte (=iemand met een dikke buik) (Weerts)
- 't Vier in den buik (=Een gebarsten appendix) (Bevers)
- 't vier in me buuk (=veel pijn in de buik) (Veurns)
- ' n buiksken bier (=een man met een ronde buik) (Overmeers)
- as ich daaj zien, hëb ich gëaetë en gedroenkë (=van die heb ik buik en ogen vol) (Munsterbilzen - Minsters)
- au uuëgen zèen gruuëter dan oan'n buik (=je hebt teveel opgeschept (ook: je wil meer dan je aankunt)) (Wichels)
- Ben je op de brommert gekomen? (=persoon met een hele dikke buik) (Rotterdams)
- beter een buik van het zuipen dan een bochel van het werkuh (=beter iets leuks doen met je maten dan iets saais) (Westlands)
- bienspannen (=twee handen op één buik) (Koersels)
- d' r jilles nit vol jenóg krieje (=de buik niet vol genoeg kunnen krijgen) (Kerkraads)
- Da kè je wel op je buuk schriêve. (=schrijft het maar op je buik) (Flakkees)
- da kund'op oan buik schrèven / schrèeft da moar op oan buik (=daar hoef je niet meer op te rekenen) (Wichels)
- da kunde op oewe buik schrijve (=dat kun je wel vergeten) (Oudenbosch)
- das tweejaande op ene buik (=zij zijn het bij voorbaat eens) (Oudenbosch)
- dat keje op je buik schrijve (dan ku je ut met ju hemp weer uitvegu (=Je kunt er naar fluiten, je kunt het wel vergeten, je wacht op niets) (Utrechts)
- den dien'n doar 'n zie em oek nieëmer ang'n (zijne piemel) (=die man daar heeft een zeer dikke buik) (Waregems)
- der groei gras op zènnen buik (=hij is begraven) (Sint-Niklaas)
- die heef een container op ze buik (=die heeft een katheter) (Leids)
- die hep een tuin op se buik (=als iemand dood is) (Rotterdams)
- dur groeit gras op zunne buik (=op het kerkhof begraven liggen) (Oudenbosch)
- Een boek as een burgemeister (=Dikke buik) (Giethoorns)
- Een groate poke (=Een dikke buik) (Flakkees)
- een vette fiegel kreeg ik /een vette Fiegel krijgen/ een vette fiegel kun je krijgen !! N.B. Fiegel is een ander woord voor drol : maw je kunt het op je buik schrijven: een drol = niets. Oud Utrechts dat door nazaten van oude wijk c ers nog gebruikt wordt (=ik kreeg helemaal niets / helemaal niks krijgen / je kunt het bekijken; je krijgt niets) (Utrechts)
- ei eéd een dikke pengs (=hij heeft een heel dikke buik) (Sint-Niklaas)
- en assemen duëd zèn groetj er gès op oezen buik, gès op oezen buik (=volkslied: als we dood zijn, etc) (Meers)
- erreges nun hillen goejen bùik van hemme (=ergens veel verstand van hebben) (Luyksgestels)
- euvereinhaoje (=Twee handen op een buik) (Hunsels)
- ge keunt't op uiwn buik schrijvn (=dat kan je wel vergeten) (Lochristis)
- ge kuntt op oan buik schrijvn (=vergeet het maar (daar komt niets van)) (Kaprijks)
- goed geteig hink onder ë goed aofdaok (=een dik buikje dient toch voor iets....goed getuig hankt onder een goed afdak, zijnde een dikke buik) (Munsterbilzen - Minsters)
- goei geridskap heeingt drög (=mannelijke dikke buik) (Helmonds)
- good gereidsjap hingtj ónger ein aafdaak (=goedpraten dat je een dikke buik hebt) (Heitsers)
- Haaj 'em maar neet in! (=Je hoeft je buik niet in te trekken) (Roermonds)
- He hef zik lillik in 'n boek betten (=Zijn opzet is mislukt (hij heeft zichzelf in de buik gebeten) ) (Twents)
- Hè hep un tùin op ze bùik (=Hij is dood) (Haags)
- Het knoert mij in de peinze (=Het rommelt in mijn buik) (Hoogeveens)
- hij is me zennen brommer gekommen want den ellem zit onder zen trui (=hij heeft een buik) (Melseels)
- ich bèn ët kotsmieg, think mich de stroët aut (=ik heb er mijn buik van vol) (Munsterbilzen - Minsters)
- Je kunt het/dat (wel) op je buik schrijven/ Ik kan het /dat wel op mijn buik schrijven / (=Je kunt het vergeten / vergeet het maar / ergens naast grijpen. (bijv als je iets wilt kopen en dat net voor je neus weg is ) / pech hebben) (Utrechts)
- jéter zijne buik van vil (=slechte ervaringen met iets gehad hebben) (Knesselaars)
- juh, daar loop een buik met benen (=een vrouw die zwanger is) (Leids)
- me gaume ons nen buik zetten (=we gaan eens veel eten) (Evergems)
- mën dérm spiëlen op (=mijn buik rommelt) (Munsterbilzen - Minsters)
- mutvol, aangelaaje, een bult aan de buuk gegè:en (=volle buik) (Diems)
- nen helme onder zijn klirn, een puiste op zijn buik, een kuipe op èn (=en dikke buik hebben) (Brakels)
- nog ë bitsje en dan kan ich tich baute rolle (=eet niet zoveel, je buik is nu al zo dik) (Munsterbilzen - Minsters)
- Oan a ol veer e sjalleke! (=Dat kan je op je buik schrijven!) (Dendermonds)
- op annen buik skrijven (=het / iets kunnen vergeten) (Meers)
- pain in mn pens (=pijn in mijn buik) (Westlands)
- pien in pens (=pijn in de buik) (Gronings)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen