265 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ap`
- aan alle kapelletjes aanleggen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- aan elke goede visser ontsnapt wel eens een aal (=iedereen maakt wel eens een foutje)
- aap wat heb je mooie jongen (=sarcastische opmerking over iemand die wat al te trots is op iets)
- aap wat heb je mooie jongen spelen (=overdreven vriendelijk zijn)
- aardappelbloed hebben (=er ongezond uitzien)
- al draagt een aap een gouden ring, het is en blijft een lelijk ding (=wie zich mooi aankleedt wordt daarmee zelf nog niet mooi)
- allemans neus is geen kapstok. (=je moet niet alles aan iedereen vertellen.)
- als apen hoger klimmen willen, ziet men gauw hun blote billen (=iemand die meer wil dan hij kan, maakt zich snel belachelijk)
- als de herder dwaalt dolen de schapen (=als de leider het verkeerd doet weten de mensen die hem volgen niet wat ze doen moeten)
- als er één schaap over de dam is, volgen er meer (=als één persoon iets nieuws geprobeerd heeft, durven anderen ook wel)
- als het regent in mei, is april voorbij (=spreekwoord dat de spot drijft met spreekwoorden die open deuren intrappen)
- als klap op de vuurpijl (=een verrassing)
- als men van de duivel spreekt trapt men hem op zijn staart (=degene waarover men spreekt, laat zich dikwijls op dat moment zien)
- apen en beren op de weg zien (=bezwaren zien)
- appelen/knollen voor citroenen verkopen (=oplichten, bedriegen)
- appels met peren vergelijken (=twee totaal verschillende dingen vergelijken)
- appels voor citroenen verkopen (=iemand oplichten.)
- appeltje eitje (=erg makkelijk)
- april doet wat hij wil (=april geeft onvoorspelbaar weer)
- aprilletje zoet, heeft nog wel eens een witte hoed (=in het begin (de hoed) van april kan het nog wel eens sneeuwen)
- beter rapen aan eigen dis dan elders vlees of vis (=oost West thuis best)
- beter thuis rapen eten dan elders gebraad. (=thuis is het altijd nog het beste.)
- bij kleine hapjes leert men een hond eten. (=geleidelijk aan kun je zelfs aan onmogelijke dingen wennen.)
- bij kleine lapjes leert men de hond leer eten. (=geleidelijk aan wen je zelfs aan de onmogelijkste dingen.)
- bij moeders pappot (=thuis)
- bij moeders pappot blijven (=thuis blijven - enkel spreken over iets waar men iets over weet)
- captie maken (=bezwaren/aanmerkingen maken)
- chapeau bas spelen (=onderdanig zijn)
- daar komt een schip met zure appels (=daar komt een stevige regenbui aan)
- dat gaapt als een oven (=dat is onwaarschijnlijk)
- dat gaapt zo wijd als een oven (=dat is hoogst onwaarschijnlijk)
- dat is de aap gevlooid (=dat is onbegonnen werk.)
- dat is een klontje boter uit zijn pap (=dat kost een flink deel van zijn fortuin)
- dat schaap zal een zachte dood nemen. (=het wordt vergeten)
- de aap binnen/weg hebben (=het geld ontvangen hebben)
- de aap vlooien (=uitzichtloos en nutteloos werk doen)
- de aardappelen afgieten (=een plasje doen door heren)
- de aardappelen komen niet voor de eikenblaren (=boerenregel. De aardappelplant begint te groeien als de eik in het blad komt)
- de appel smaakt bomig. (=kinderen lijken op hun ouders.)
- de appel valt niet ver van de stam/boom (=kinderen lijken vaak op de ouders)
- de appel wegdragen/winnen (=als schoonste erkend worden)
- de bokken van de schapen scheiden (=de goeden van de kwaden scheiden)
- de broek lappen en het garen toegeven (=er veel verlies aan overhouden)
- de domste boeren hebben de dikste aardappelen (=met geluk komt men vaak verder dan met verstand)
- de een scheert schapen, de ander varkens (=het is ongelijk verdeeld in de wereld)
- de eerste klap is een daalder waard (=een goed begin is het halve werk)
- de hete aardappel doorspelen (=iemand anders de vervelende klus laten opknappen)
- de kaap te boven zijn (=het probleem overwonnen hebben)
- de kap aan de haag hangen (=het voor gezien houden)
- de kap maakt de monnik niet (=aan het uiterlijke kan men het innerlijke niet beoordelen)
122 betekenissen bevatten `ap`
- de oude mens afleggen (=(en de nieuwe aantrekken) een nieuw leven beginnen - beterschap beloven)
- lapsus memoriae (=aan het geheugen ontsnapt)
- een zuiver geweten is het beste oorkussen. (=als je eerlijk bent slaap je gerust)
- een goed gelaat is de beste geleidebrief. (=als je knap bent krijg je veel voor elkaar)
- april doet wat hij wil (=april geeft onvoorspelbaar weer)
- als de armoede binnenkomt vliegt de liefde het venster uit (=armoede betekent vaak het einde van vriendschappen en relaties)
- hoogmoed deed nooit iemand goed. (=arrogantie en overmoed zijn slechte eigenschappen)
- op heterdaad betrappen (=betrappen tijdens de misdaad)
- in de val lopen (=betrapt worden)
- tegen de lamp lopen (=betrapt/gesnapt worden)
- je kan geen kei het vel afstropen (=bij de arme valt niets te rapen)
- je kan geen kaalkop bij het haar vatten (=bij de arme valt niets te rapen)
- in februari klagen de boeren het minst. (=boeren klagen altijd maar februari heeft de minste dagen om in te klagen (grapje))
- men poot de aardappelen wanneer men wil, ze komen toch niet in april (=boerenregel. Aardappelen komen pas in mei uit)
- de aardappelen komen niet voor de eikenblaren (=boerenregel. De aardappelplant begint te groeien als de eik in het blad komt)
- dat is algabra voor hem. (=daar snapt hij niets van.)
- jongens van Jan de Witt (=dappere jongens zijn)
- het beste paard van stal (=de belangrijkste persoon in het gezelschap)
- de rubicon overtrekken (=de beslissende stap ondernemen)
- goede papieren hebben (=de goede eigenschappen hebben (voor een baan))
- alles kort en klein slaan (=de hele inboedel kapot slaan)
- de jongste ezel moet het pak dragen (=de jongste moet de vervelende klusjes opknappen)
- als niet komt tot iet dan is het allemans verdriet (=een `parvenu` heeft dikwijls kapsones)
- als niet komt tot iet kent iet zichzelf niet (=een `parvenu` heeft dikwijls kapsones)
- jut en jul (=een apart of raar stelletje)
- op de lappen (=een beetje opgeknapt - op stap om te drinken)
- paradepaard (=een bezit, eigenschap, kunst of vaardigheid waar iets of iemand trots op is)
- een slaapmutsje nemen (=een borreltje nemen voor het slapen gaan)
- je mag wel ergens anders honger krijgen, als je thuis maar komt eten. (=een getrouwde man mag wel met knappe meisjes flirten, daar moet het bij blijven.)
- iemand een poets bakken (=een grap met iemand uithalen)
- stukken maken (=een grote indruk maken , veel kapot maken)
- een veeg uit de pan krijgen (=een klap incasseren / op zijn donder krijgen / een standje krijgen)
- een tukje doen (=een kort middagslaapje)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- een aardige stuiver/duit (=een mooi kapitaal)
- de nacht is een goede raadsman. (=een nachtje slapen is goed bij het nemen van beslissingen)
- een oud paard hoort graag het klappen van de zweep. (=een oud persoon hoort graag verhalen over het oude vakmanschap)
- een hazenslaapje (=een slaap, die zo licht is, dat men bij `t minste geluid wakker wordt)
- water naar de zee dragen (=een zinloos karwei opknappen)
- een schuimspaan zijn (=een zuiplap of niksnut zijn)
- er de handen voor op elkaar krijgen (=er steun (applaus) voor krijgen)
- er komt een dominee voorbij (=er valt een plotselinge stilte in een rumoerig gezelschap)
- slapen als een marmot/otter/roos (=erg vast en heerlijk slapen)
- de nacht brengt raad. (=ergens een nachtje over slapen leidt tot betere beslissingen of oplossingen)
- de draak met iets steken (=ergens niets van geloven en er grapjes over maken)
- je kan beter naar de bakker dan naar de apotheker gaan. (=eten is gezond, de apotheker bezoek je als je ziek bent.)
- onder zeil gaan (=gaan rusten of slapen, vertrekken of weggaan)
- zo dood als een pier (=geheel en al dood, als een aardworm die slap aan de hengel hangt)
- hete bliksem (=gestoofde aardappels met appel)
- geef mijn fiets terug (=grapje om Duitsers te wijzen op de Tweede Wereldoorlog, toen er veel fietsen geconfisqueerd werden)
Eén dialectgezegde bevat `ap`
- 'k oa d'n ap ipgeetn (=mijn woorden vielen niet in goede aarde) (Waregems)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
