17 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ane`
- de laatste der Mohikanen zijn (=de laatste zijn die nog ergens in gelooft)
- de tramontane kwijt zijn (=het spoor bijster zijn)
- de wereld is een pijp kaneel ieder likt eraan maar krijgt niet veel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- gedane zaken hebben geen keer (=wat voorbij is, keert niet meer weer)
- geen twee hanen op een erf/werf (=geen twee bazen voor hetzelfde werk)
- iets in goede banen leiden (=ervoor zorgen dat iets goed verloopt)
- iets verdonkeremanen (=stelen)
- in de hanenbalken (=zeer hoog , op zolder)
- je planeet lezen (=de toekomst voorspellen)
- krokodillentranen huilen (=verdriet veinzen)
- na gedane arbeid is het goed rusten (=als een klus geklaard is kan men er tevreden op terug kijken)
- om kaneelwater lopen (=beuzelwerk doen - van het kastje naar de muur gestuurd worden)
- rozengeur en maneschijn (=totaal geluk)
- titanenarbeid verrichten (=erg zwaar werk doen)
- tranen met tuiten huilen/schreien (=heel erg huilen zonder dat het echt erg is)
- van leugens aaneenhangen (=altijd maar liegen)
- vroeger, toen kraaiden de hanen nog. Tegenwoordig gapen ze alleen nog maar, zei de dove (=veranderingen in een situatie zijn vaak niet feitelijk, maar een subjectieve beleving)
7 betekenissen bevatten `ane`
- het water komt op de dijk. (=de tranen komen op)
- waar de boom gevallen is, blijft hij liggen (=gedane zaken nemen geen keer)
- iemand een pen op de neus zetten (=iemand dreigend vermanen)
- iets niet met droge ogen kunnen aanzien (=letterlijk: gaan huilen/tranen bij het zien gebeuren van iets)
- loon naar werken krijgen (=loon krijgen dat in overeenstemming is met het gedane werk)
- als hadden geweest is, is hebben te laat. (=niet zeuren over gedane zaken)
- leer om leer zijn (=op gelijke manier straffen als de maner waarop iemand in de fout gegaan is)
22 dialectgezegden bevatten `ane`
- aan sjoeël zeen, ane gemindje zeen, ane post zeen (=werkzaam zijn op school, bij de gemeente, postbode zijn) (Heitsers)
- ane gemeindje zeen; ane sjoeël zeen (=werkzaam bij gemeente of school) (Heitsers)
- ane ginne kantj (=Aan de andere zijde) (Hunsels)
- ane koeëj blieve (=Thuis blijven) (Hunsels)
- d’r is mieër versliet ane vaan as de persessie waerd is (=de voorbereiding is heel intensief maar de opbrengst is maar gering) (Heitsers)
- dae haet ‘t gelök mèt trös ane vot hange (=hij heeft altijd geluk) (Heitsers)
- dae haet ane waaj geluchtj (=hij kwam erachter dat het hard werken was (de waaj zit aan het einde van een vissenfuik en het is zwaar werk om die op te halen = luchte); zich in de vingers snijden (fig.) kruidenierswaren uit de koloniën) (Heitsers)
- dae is ane dunne (=hij heeft diarree) (Heitsers)
- dae is ane hègk (=hij is doodop) (Heitsers)
- dae is ane pin (=hij is heel moe) (Heitsers)
- dae vaegdj de vot ane däörstiel aaf (=hij geeft nergens iets om, heeft overal lak aan) (Heitsers)
- de kop mót de vot ane mertj bringe (=ze heeft een mooi gezicht maar wel een dikke kont) (Heitsers)
- de sjoon floetse mich ane veut (=de schoenen zitten te los) (Heitsers)
- die kaldje mich ‘n täöt ane kop (=zij praatte heel veel) (Heitsers)
- eine boum toet ane möp aafzaege (=een boom tot net boven de grond afzagen) (Heitsers)
- flot is ane sjiet gestorve (=haast je maar niet) (Heitsers)
- gank oet de wiek, gank ane wiek, wiek dich (=ga aan de kant) (Heitsers)
- hae haet gein alik ane vot (=hij draagt kapotte kleren) (Heitsers)
- ich weit neet wie ich ’t ane steel mót staeke (=ik weet niet hoe ik hier uit kom) (Heitsers)
- IJ löp as een ane met stront an de poten (=Hij komt verwaand over) (Kampers)
- wae ligke altied ane lèste mem (=wij zijn altijd de laatste) (Heitsers)
- Zeje goi op ane kop gevallen en bleiven botsjen? (=Ben je nou helemaal besodemiedert?) (Moorsel)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
