15 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `NW`
- aardewerk is geen paardeNWerk. (=graven of in aarde werken is een vermoeiende bezigheid)
- dat is iemand met een gebruiksaaNWijzing (=dat is iemand waarvan je weet hoe je met diegene om moet gaan)
- de gulden middeNWeg (houden/bewandelen/verkiezen) (=een tussenstandpunt of tussenoplossing verkiezen)
- een lulletje rozeNWater (=een weinig dynamisch persoon)
- een mooi span voor een bokkeNWagen (=een zonderling koppel)
- ellebogeNWerk (=succes boeken door op slinkse wijze van anderen misbruik te maken)
- het is monnikeNWerk (=een saaie, harde, langdurige taak)
- het oNWeer is niet van de lucht (=iets dat steeds blijft doorgaan of iemand die telkens weer kwaad tekeer gaat)
- hondeNWeer (=zeer slecht weer)
- iemand een smet aaNWrijven (=iemand van iets beschuldigen)
- meeuwen op het land, oNWeer aan het strand. (=als meeuwen het binnenland intrekken omdat er slecht weer op zee is)
- met de beneNWagen (=te voet)
- met oNWillige honden is het slecht hazen vangen (=het is moeilijk om samen te werken met mensen die niet willen)
- vroeger, toen kraaiden de hanen nog. TegeNWoordig gapen ze alleen nog maar, zei de dove (=veranderingen in een situatie zijn vaak niet feitelijk, maar een subjectieve beleving)
- zo scheel als de hondeNWacht (=zeer scheel)
45 betekenissen bevatten `NW`
- alles op haren en snaren zetten (=alle middelen aaNWenden / alles in het werk stellen)
- aan elkaar gewaagd zijn (=beiden vrijwel eveNWaardig zijn)
- dat gaapt zo wijd als een oven (=dat is hoogst oNWaarschijnlijk)
- dat gaapt als een oven (=dat is oNWaarschijnlijk)
- tussen die twee was er geen chemie (=die twee mensen hadden te veel karakterverschillen om goed te kunnen sameNWerken)
- de pot verwijt de ketel dat die zwart ziet (=een ander aaNWijzen als schuldige, terwijl die zelf hetzelfde gedaan heeft)
- een verborgen agenda hebben (=een doel hebben dat voor de anderen verborgen gehouden wordt, bijvoorbeeld in een sameNWerkingsverband)
- het juiste midden vinden (=een goed eveNWicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hoeveel bevoegdheden de politie moet hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- een ijzer in het vuur hebben (=een plan hebben dat nog onbekend is voor de buiteNWereld)
- een hoge borst opzetten (=eigeNWijs en hoogmoedig zijn)
- bij eigen zin is geen gewin. (=eigeNWijs zijn is niet goed)
- schitteren door afwezigheid (=ergens niet aaNWezig zijn, terwijl je komst wel verwacht werd)
- acte de présence geven (=ervoor zorgen dat je ergens aaNWezig bent)
- aan de ene voet een schoen, de ander blootvoets (=eveNWicht is voornaamst)
- de neuzen tellen (=het aantal aaNWezigen tellen)
- het is galgen of burgemeesteren. (=het is goed of fout, er is geen tusseNWeg)
- onze lieve heer is aan het kegelen (=het oNWeert)
- iemand iets in de schoenen schuiven (=iemand aaNWijzen als de schuldige of als de verantwoordelijke voor een mislukking)
- iemand verlakken (=iemand oNWaarheden wijs maken of bedriegen)
- iemand in de wielen rijden (=iemand tegeNWerken om te zorgen dat het mis gaat)
- als een luis in iemands pels zijn (=iemand voortdurend in de weg lopen. Iemand tegeNWerken)
- de overhand hebben (=iets is meer aaNWezig dan het ander / meer invloed hebben)
- een stok in het wiel steken (=iets of iemand tegeNWerken)
- je eigen naad naaien (=iets op zijn eigen manier uitvoeren; eigeNWijs zijn)
- van Lillo komen (=je dom houden. Volgens de overlevering vindt dit gezegde zijn oorsprong in het (ontkennende) gedrag van de iNWoners van Fort Lillo na een aan hen toegeschreven roofoverval op een boerderij te Waarde in 1579)
- met de witte perdekies naar Velzeke rijden (=krankzinnig worden. In Velzeke bevindt zich een sanatorium; de `witte perdekies` (witte paardjes) verwijzen naar een ziekeNWagen, waarmee de geestesgestoorde afgevoerd wordt. Uitdrukking uit het zuiden van Oost-Vlaanderen)
- goede raad is goud waard (=met goede aaNWijzingen kan je heel veel doen)
- met iemand in zee gaan (=met iemand een sameNWerking beginnen)
- een rak in de wind (=met veel werk langzaam vooruit komen (een lang recht stuk tegeNWind zeilen))
- op het appèl ontbreken (=niet aaNWezig zijn)
- op de achtergrond blijven (=niet in de schijNWerpers willen staan.)
- niet met iemand door één deur kunnen (=niet met iemand kunnen sameNWerken (door verschillen in persoonlijkheid.))
- onder de bezem getrouwd zijn (=ongetrouwd sameNWonen)
- getrouwd zijn over de puthaak (=oNWettig sameNWonen)
- over de puthaak getrouwd (=oNWettig sameNWonend)
- je gat tegen de kribbe zetten (=oNWillig zijn)
- hoogtij vieren (=overvloedig aaNWezig zijn)
- iemand de voet dwars zetten (=tegeNWerken)
- heden ten dage (=tegeNWoordig)
- letters eten (=veel boekeNWetenschap opdoen)
- een goed verstaander heeft maar een half woord nodig (=voor een goed verstaander is een kleine aaNWijzing genoeg)
- onder vier ogen (=waarbij slechts twee personen aaNWezig zijn)
- eendracht maakt macht (=wanneer mensen sameNWerken kan men veel bereiken)
- anderhalve man en een paardenkop (=weinig aaNWezigen)
- in iemands gareel lopen (=zonder enige tegeNWerping doen wat iemand je opdraagt)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
