7 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `NL`
- aan alle kapelletjes aaNLeggen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- bij elk heilig huisje aaNLeggen (=alle cafés onderweg bezoeken)
- herenzonden boereNLeed. (=de gewone mensen boeten voor de fouten van de mensen met macht)
- iemand de ijzers aaNLeggen (=iemand boeien of onder grote druk zetten)
- je iets laten aaNLeunen (=je iets laten welgevallen)
- je wezeNLoos schrikken (=erg schrikken)
- tegen iemand aaNLopen (=iemand toevallig tegenkomen)
51 betekenissen bevatten `NL`
- in het vat gieten (=aaNLeggen)
- de tongen losmaken (=aaNLeiding geven tot gepraat)
- wie appelen vaart, die appelen eet (=als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijNLijk ook gebruiken. / Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van)
- meeuwen op het land, onweer aan het strand. (=als meeuwen het binneNLand intrekken omdat er slecht weer op zee is)
- dat gaapt zo wijd als een oven (=dat is hoogst onwaarschijNLijk)
- dat gaapt als een oven (=dat is onwaarschijNLijk)
- die de minste tanden hebben, kauwen het meest (=de domste mensen voeren gewooNLijk het hoogste woord)
- met zijn talenten woekeren (=de persooNLijke mogelijkheden/gaven goed gebruiken)
- oude wijn in nieuwe zakken (=de zaken zijn anders gepresenteerd, maar niet wezeNLijk veranderd)
- redenering van Jan Kalebas (=dwaze oNLogische redenering)
- samen onder een deken liggen (=een gezameNLijk standpunt innemen)
- het tij keren (=een ontwikkeling stoppen. Bijvoorbeeld ten aanzien van het toenemen van ziNLoos geweld. Zie getij)
- tegen het zere been schoppen (=een pijNLijke opmerking maken over iets wat gevoelig ligt)
- ten hemel schreiend (=een toestand die zo erg is dat er eigeNLijk direct iets aan gedaan zou moeten worden)
- een schot voor de boeg (=een uitspraak of vraag als eerste aanzet tot een gesprek of discussie (eigeNLijk: een waarschuwingsschot))
- gewicht in de schaal leggen (=een wezeNLijk deel bijdragen)
- water naar de zee dragen (=een ziNLoos karwei opknappen)
- voor de kat zijn viool iets hebben gedaan (=een ziNLoze inspanning hebben geleverd)
- wat helpt fluiten, als het paard niet pissen wil. (=een ziNLoze oplossing)
- een nieuwe lap op een oud kleed (=een ziNLoze toevoeging)
- sisyfusarbeid (=een zware, onmogelijke, ziNLoze taak)
- door de ziel gaan (=erg pijNLijk of verdrietig zijn)
- zo wijs als Salomo`s kat zijn (=erg wijs denken te zijn, maar eigeNLijk totaal niet zijn)
- er de angel uittrekken (=ervoor zorgen dat iets minder gevaarlijk wordt door het meest gevaarlijke deel onschadelijk te maken; iets minder pijNLijk maken)
- te biechte gaan (=gaan vertellen (wat je eigeNLijk niet mag vertellen))
- door de bank genomen (=gemiddeld; meestal; gewooNLijk)
- heb het hart eens (=heb de moed om dat te doen. (EigeNLijk: als je dat doet, zal ik je ongenadig straffen))
- aan zijn neus hangen (=hem iNLichten)
- het is niet om de knikkers maar om het recht van het spel (=het is niet voor persooNLijk voordeel, maar omwille van de rechtvaardigheid)
- slot nog zin hebben (=het is oNLogisch)
- het is boter aan de galg gesmeerd (=het is ziNLoos, het kan niet helpen)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- doorslaan als een blinde vink (=hoogst oNLogisch redeneren)
- voor het blok zetten (=iemand onverwacht in een lastige positie brengen; bijvoorbeeld iemand dwingen te reageren die dat eigeNLijk niet wil, of iemand dwingen een keuze te maken.<>)
- iemand van haver tot gort kennen (=iemands persooNLijkheid helemaal kennen)
- er je eigen plasje overheen doen (=iets een beetje veranderen zodat helemaal naar je zin is. In werksituaties kan dit soms uit de hand lopen, als er veel belanghebbers zijn die allemaal hun eigen plasje over een document willen doen. Het kan dan resulteren in een oNLeesbare tekst.)
- water in de zee dragen (=iets totaal ziNLoos doen)
- in den vreemde (=in het buiteNLand)
- in troebel water is het goed vissen (=in tijden van oNLust of oorlog kan men gemakkelijk voordelen halen)
- jij raapt nog geen stro van de aarde (=je hebt nog niets verwezeNLijkt)
- je mening niet onder stoelen of banken steken (=je mening niet verbergen, opeNLijk voor je standpunten uit durven komen, bij voorbeeld van afkeuring van iets)
- niet met iemand door één deur kunnen (=niet met iemand kunnen samenwerken (door verschillen in persooNLijkheid.))
- een oogje dichtdrukken/toeknijpen/luiken (=niet optreden tegen iets wat eigeNLijk niet mag. Iets gedogen)
- bakzeil halen (=toegeven dat je ongelijk hebt / aanzieNLijk minder hoge eisen stellen dan je eerder deed)
- met hoge heren is het kwaad kersen eten (=van de omgang met aanzieNLijke personen moet men niet altijd voordeel verwachten)
- voor galg en rad opgroeien (=vanaf de jeugd een levenspad volgen dat later waarschijNLijk naar criminaliteit leidt)
- veel in zijn mars hebben (=veel aaNLeg hebben en veel weten)
- leven als vrienden en rekenen als vijanden (=vriendelijk met elkaar omgaan uit een soort van formaliteit maar eigeNLijk helemaal niet zo op elkaar gesteld zijn)
- zachte winters, vette kerkhoven (=zachte winters geven vaak aaNLeiding tot meer ziekten dan strenge winters)
- geen haring zo mager of men braadt er vet uit. (=zelfs uit iets kleins of ogenschijNLijk onbelangrijks valt wel iets waardevols te halen.)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
