29 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `MD`
- als het heMD scheurt dan heeft het een gat (=wees niet vooraf al nodeloos bezorgd)
- belofte is een heMD der dwazen (=een nietszeggende belofte kan toch tijdelijk gelukkig maken)
- de das oMDoen (=iets dat problemen geeft)
- een doodsheMD heeft geen zakken. (=je hebt niets aan je geld als je dood bent)
- een vreeMDe eend in de bijt (=een vreemd exemplaar in de groep. (Een bijt is een opening in het ijs))
- een vreeMDe schaats rijden (=zich raar aanstellen)
- een vreeMDeling in Jeruzalem zijn (=ergens niet bekend zijn met de gang van zaken of zich ergens niet thuis voelen)
- een vreeMDeling in Kanaän zijn (=weinig weten over het besproken onderwerp)
- elke dag een draadje is een heMDsmouw in een jaar (=als je iedere dag een beetje doet komt het karwei uiteindelijk klaar)
- geen heMD aan het lijf hebben (=naakt of erg arm zijn)
- geraMD zitten (=in een gunstige positie verkeren)
- het heMD is nader dan de rok (=eigen familie gaat voor)
- het is beter een andermans heMD dan geen (=wat men niet heeft kan men desnoods nog altijd lenen)
- het laatste heMD heeft geen zakken (=je kunt niets meenemen als je dood gaat (laatste hemd = doodshemd))
- het ligt er duiMDik bovenop (=het is overduidelijk)
- ieder dubbeltje drie keer oMDraaien (=zo gehecht zijn aan geld dat men aarzelt bij iedere uitgave)
- iemand het heMD van het lijf vragen (=erg nieuwsgierig zijn en alles van iemand proberen te vragen)
- iemand tot op zijn heMD uitkleden (=alles van iemand afnemen, een te hoge prijs laten betalen)
- in den vreeMDe (=in het buitenland)
- in zijn heMD laten staan (=voor schut laten staan)
- je als een kat in een vreeMD pakhuis voelen (=je ergens niet thuis voelen)
- je laatste heMD aan hebben (=je hebt iets fout gedaan en er zal wat voor je zwaaien)
- niemand genoeMD, niemand gelasterd. (=het vermijden van het noemen van namen voorkomt onnodige ruzie)
- onze Lieve Heer heeft vreeMDe kostgangers (=er bestaan nu eenmaal merkwaardige mensen)
- schrijf het maar op je buik (dan kan je het met je heMD weer uitvegen) (=vergeet het maar)
- staan kijken als lamme/verdoMDe Louis (=verlegen of beteuterd staan kijken)
- van vreeMDe smetten vrij (=onafhankelijk, bevrijd)
- vreeMDe ogen dwingen (=de ogen van een vreemde heeft meer invloed op je dan van een bekende)
- vreeMDe zorgen doden de ezel. (=je kan dingen het beste zelf doen)
57 betekenissen bevatten `MD`
- om den brode doen (=alleen werken voor het geld en niet oMDat het werk fijn/leuk is)
- lieg ik, dan lieg ik in commissie (=als ik niet de waarheid vertel komt dat oMDat ik niet beter weet of vertel wat anderen vertellen)
- ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden oMDat het al gebeurd is)
- een geplaveide weg is des duivels oorkussen (=als je niets doet en lui bent, doe je ook niks goeds / mensen die zich vervelen oMDat ze niets te doen hebben, kunnen tot de slechts dingen komen daardoor)
- meeuwen op het land, onweer aan het strand. (=als meeuwen het binnenland intrekken oMDat er slecht weer op zee is)
- begaan zijn met (=bedroefd zijn oMDat het met iemand niet goed gaat, meeleven met)
- de grond onder zich voelen wegzinken (=beschaaMD zijn , geen oplossing meer zien)
- buurmans gras is altijd groener (=bij anderen lijkt het altijd beter (oMDat men daar de interne problemen niet van kent))
- nomen nescio (=de niet genoeMDe persoon)
- vreemde ogen dwingen (=de ogen van een vreeMDe heeft meer invloed op je dan van een bekende)
- er geen doekjes om winden (=de waarheid onverbloeMD vertellen)
- je achter de oren krabben (=door een onverwachte, zorgelijke ontwikkeling tot nadenken gesteMD zijn)
- een kwade dronk hebben (=dronken zijn en slecht geluiMD)
- iets in één adem uitlezen (=een boek waaraan je begonnen bent heel snel uitlezen, oMDat je het zo spannend vindt)
- een uiltje knappen (=een dutje doen (zogenaaMD een vlinder vangen))
- een vreemde eend in de bijt (=een vreeMD exemplaar in de groep. (Een bijt is een opening in het ijs))
- je de ogen uit het hoofd schamen (=erg beschaaMD zijn)
- een gezicht als een oorwurm trekken (=erg ontevreden kijken (oMDat er bijv. iets gedaan moet worden))
- er een streepje door lopen (=erg vreeMD zijn/gedragen)
- dweilen met de kraan open (=geen kans op succes hebben, oMDat men de symptomen bestrijdt zonder de oorzaak aan te pakken)
- vis noch vlees (=het is niet bruikbaar, oMDat het niet duidelijk is)
- vlees noch vis (=het is niet bruikbaar, oMDat het niet duidelijk is)
- late haver komt ook op (=het is niet oMDat iets laat komt, dat het niet goed zou zijn)
- van tijd noch uur weten (=hoegenaaMD niet weten hoe laat het is - altijd te laat komen)
- iemand doodverven met iets (=iemand besteMD voor een post achten, iemand als de dader van iets afschilderen (doodverf is grondverf)[1])
- iemand die behoorlijk kan uitpakken (=iemand die ongereMD zijn toorn kan uiten)
- het zonnetje in huis (=iemand die zorgt voor een goede, opgeruiMDe sfeer)
- iets niet met zijn geweten overeen kunnen brengen (=iets niet kunnen doen oMDat men het niet goed vindt)
- iets beneden zijn waardigheid achten (=iets niet willen doen oMDat men vindt dat men een betere taak waard is)
- een kat in het donker/nauw maakt rare sprongen (=in een benarde situatie doet men vreeMDe dingen)
- geen profeet is in zijn (eigen) land geëerd (=in tegenstelling tot vreeMDen, zijn mensen uit je woonplaats minder bereid te luisteren)
- de wens is de vader van de gedachte (=je gelooft iets, oMDat je wil dat het zo is)
- aan een dood paard trekken. (=je inspannen voor iets, dat tot mislukken gedoeMD is)
- op een blind paard wedden. (=je inzetten voor iets wat gedoeMD is te mislukken)
- er is geen land met hem te bezeilen (=je kan met hem niets aanvangen, oMDat hij niet wil meewerken)
- het laatste hemd heeft geen zakken (=je kunt niets meenemen als je dood gaat (laatste heMD = doodsheMD))
- in iemands schaduw staan (=niet opvallen oMDat iemand anders meer opvalt)
- iemand op sleeptouw nemen (=oMDat iemand het alleen niet lukt diegene helpen, iemand steeds maar dingen beloven zonder die na te komen, iemand gebruiken voor eigen belang zonder dat die het doorheeft)
- een stalen voorhoofd hebben (=onbeschaaMD zijn)
- zonder blikken of blozen (=onbeschaaMD, zonder zich iets van anderen aan te trekken)
- een gat in de lucht springen (=ongereMD enthousiast zijn)
- ongesuikerd zeggen waar het op staat (=onverbloeMD de waarheid zeggen)
- iemand ongezouten de waarheid zeggen (=onverbloeMD de waarheid zeggen, eerlijk zeggen waar het op staat)
- het is een slechte bruiloft waar maar één bruid is. (=op bruiloften worden vaak nieuwe relaties gevorMD)
- van bruiloft komt bruiloft. (=op bruiloften worden vaak nieuwe relaties gevorMD)
- een kaars voor de duivel branden (=slechte daden goedpraten oMDat er je er voordeel uit kan halen)
- zo dronken als een kartouw (=stoMDronken)
- zo dronken als een reiger (=stoMDronken)
- op je hoede (of qui-vive) zijn (=voorzichtig zijn oMDat het niet helemaal vertrouwd wordt)
- ze niet alle vijf hebben (=vreeMD gedragen of niet goed bij het verstand zijn)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen