12 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Als je`
- Als je alles van tevoren weet, ga je liggen voor je valt (=het heeft geen zin zich na afloop te beklagen over gebrek aan voorkennis. (Meestal in antwoord op klachten als `Als ik dat van tevoren geweten had.`))
- Als je alles van tevoren wist, dan kwam je met een dubbeltje de wereld rond (=het heeft geen zin zich na afloop te beklagen over gebrek aan voorkennis. (Meestal in antwoord op klachten als `Als ik dat van tevoren geweten had.`))
- Als je geschoren wordt, moet je stilzitten (=als er scherpe kritiek op je is (je wordt geschoren), kun je beter rustig wachten tot het voorbij is, in plaats van erop in te gaan)
- Als je hem een vinger geeft, neemt hij de hele hand (=als je iemand een beetje helpt, wil diegene altijd je hulp)
- Als je je pet ertegenaan gooit dan blijft hij hangen (=dat stukje verfwerk is niet erg vlak uitgevoerd)
- Als je veel eet, dan ben je lelijk Als je dood bent. (=waarschuwing tegen te veel eten.)
- gras gaat niet harder groeien Als je eraan trekt (=sommige dingen hebben tijd nodig)
- je mag wel ergens anders honger krijgen, Als je thuis maar komt eten. (=een getrouwde man mag wel met knappe meisjes flirten, daar moet het bij blijven.)
- krom jezelf Als je door de wereld wilt komen (=je moet er wat voor over hebben om iets te bereiken)
- lach Als je begraven wordt (=dat is geen reden om te lachen)
- maak je bed zoAls je wilt slapen (=iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen daden)
- zo lang aardappels poten Als je mest hebt (=met iets zo lang mogelijk doorgaan)
85 betekenissen bevatten `Als je`
- een oortje gespaard is een oortje gewonnen. (=alle beetjes helpen Als je spaart.)
- je kan niet alle meisjes haten om één (=Als je bent getrouwd wilt dat niet zeggen dat vrouwen je niet meer interesseren)
- wie zijn ogen sluit, waant zich in Rome (=Als je de realiteit negeert, ben je niet bewust van wat er werkelijk gaande is.)
- botten blijven platvis (=Als je dom bent dan blijf je dat)
- laat je linkerhand niet weten wat je rechterhand doet (=Als je een ander geld geeft kun je dat beter stilhouden want anderen hoeven het niet te weten)
- wie kaatst kan/moet de bal verwachten (=Als je een ander plaagt, kun je verwachten dat die jou terug gaat plagen)
- gedeeld geheim, verloren geheim. (=Als je een geheim doorvertelt is het geen geheim meer)
- een pakje wordt een zakje. (=Als je een probleem niet aanpakt kan het zich uitbreiden en erger worden.)
- wie a zegt moet ook b zeggen (=Als je eenmaal ergens aan begonnen bent, moet je het ook afmaken)
- een zuiver geweten is het beste oorkussen. (=Als je eerlijk bent slaap je gerust)
- een vliegende kraai/vogel vangt/vindt altijd wat (=Als je er maar op uit gaat, vind je altijd wel wat in je voordeel)
- wie scheep is moet varen (=Als je ergens aan begonnen bent moet je er mee voortdoen)
- kunst baart gunst. (=Als je ergens bedreven in bent zijn anderen toegevender en welwillender)
- genoeg voor een heel weeshuis. (=Als je ergens heel veel van hebt)
- gaan doet komen (=Als je ergens moeite voor doet komen dingen ook jouw kant op)
- wie het dichtst bij het vuur zit, warmt zich het meest (=Als je ergens nauw bij betrokken bent, geniet je het meeste voordeel ervan)
- opgestaan is plaats vergaan (=Als je even wegloopt kan iemand anders op je stoel gaan zitten)
- wie niet wil, die niet zal (=Als je geen interesse hebt, moet je er ook geen deel van uitmaken)
- grijze haren zijn kerkhofsbloemen (=Als je grijze haren krijgt, ben je niet zo ver van het kerkhof)
- wie appelen vaart, die appelen eet (=Als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijnlijk ook gebruiken. / Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van)
- wie zwijgt, stemt toe (=Als je het ergens niet mee eens bent, moet je het zeggen)
- niet geschoten is altijd mis (=Als je het niet probeert, komt er ook niks van)
- mejen kan geen paard al lopende beslaan. (=Als je het werk goed wil doen, moet je er de tijd voor nemen)
- een spiering is vis als er anders niet is (=Als je honger hebt, ben je niet kieskeurig / bij gebrek aan beter)
- elke dag een draadje is een hemdsmouw in een jaar (=Als je iedere dag een beetje doet komt het karwei uiteindelijk klaar)
- allemans vriend is allemans gek. (=Als je iedereen te vriend wil houden, zal men misbruik van je maken.)
- als je hem een vinger geeft, neemt hij de hele hand (=Als je iemand een beetje helpt, wil diegene altijd je hulp)
- belofte maakt schuld (=Als je iets beloofd hebt moet je dat ook nakomen)
- ongevraagd, ongeweigerd (=Als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
- wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten (=Als je iets doms doet, moet je de gevolgen dragen (liefst zonder klagen))
- waar een wil is is een weg (=Als je iets echt wilt, dan zul je ook slagen /de weg vinden naar je doel)
- een man een man, een woord een woord (=Als je iets hebt beloofd, dan moet je je daar ook aan houden)
- je woorden worden weer thuisgebracht. (=Als je iets negatiefs zegt kan dat leiden tot negatieve gevolgen voor jezelf)
- van uitstel komt afstel (=Als je iets niet meteen doet, loop je het risico dat het nooit meer gebeurt)
- uitstel is geen afstel (=Als je iets uitstelt wil dat nog niet zeggen dat je het nooit meer gaat doen)
- jong te paard, oud te voet (=Als je in je jeugd erg wordt verwend, krijg je het later erg moeilijk)
- in de nood eet de duivel vliegen. (=Als je in nood verkeert, stel je je tevreden met dingen die je anders zou weigeren.)
- wee de wolf die in een kwaad gerucht staat (=Als je je goede naam verliest is die haast niet terug te winnen)
- die in het voorjaar niet zaait, in het najaar niet maait. (=Als je jong bent moet je sparen voor je eigen oude dag)
- hoop doet leven (=Als je kan hopen op betere tijden, dan krijg je toch weer levenslust / zo lang je nog hoop hebt zijn er ook nog mogelijkheden)
- een goed gelaat is de beste geleidebrief. (=Als je knap bent krijg je veel voor elkaar)
- wie een hond wil slaan, vindt altijd wel een stok (=Als je kritiek wil hebben op iemand, vind je altijd wel een reden)
- alle havens schutten wind (=Als je meedoet deel je mee in de winsten)
- veel varkens maken de spoeling dun (=Als je met veel bent, moet je ook met veel delen)
- gereed geld dingt scherp. (=Als je meteen betaalt gaat de verkoop sneller)
- waar geen aardappelen gepoot worden, zullen er ook geen groeien (=Als je niet een goed begin voor iets legt, zal er ook niets van worden)
- geen bericht is goed bericht (=Als je niet weet hoe het met iets of iemand gaat, kun je ervan uitgaan dat het goed gaat, zolang je geen slecht bericht ontvangt)
- gissen doet missen (=Als je niet zeker bent van je zaak maar gokt, gaat het meestal fout)
- een geplaveide weg is des duivels oorkussen (=Als je niets doet en lui bent, doe je ook niks goeds / mensen die zich vervelen omdat ze niets te doen hebben, kunnen tot de slechts dingen komen daardoor)
- handen in de schoot geeft geen brood. (=Als je niets doet verdien je ook niets)
50 dialectgezegden bevatten `Als je`
- `Zo kunde ennen hoeëp stroont nog lekker maken.` (=Als je vindt dat een kok wel erg veel ingrediënten nodig heeft om iets op smaak te brengen zegt men) (Wells)
- 'n Doeëdshûmme hieët gein tesse (=Als je dood gaat neem je niets mee) (Weerts)
- 't is all niet dat oar snien, 't is all die kruljes legn (=Als je aan iets begint, moet je het ook kunnen afwerken) (West-Vlaams)
- ' T letste humme haet gein tesje!! (=Als je dood gaat, neem je niets mee!!) (Steins)
- ' t Rare aan gelök is: es te gelök höbs den höbs te geldj g' hadj! (=Het rare aan geluk is: Als je geluk hebt, heb je geld gehad!) (Kinroois)
- A dj'oeg ni vuugt, ... (=Als je niet braaf bent, dan ...) (Walshoutems)
- a ge da mor wit (=Als je dat maar weet!) (Sint-Niklaas)
- a ge da us wit dan gut da perke wel an (=Als je dat eens wist dan gaat het lampje wel branden) (Wijchens)
- a volanté (=zoveel Als je wil) (Brugs)
- a-ge-r nie meej schreuwe most, dan most te-r meej laage (=Als je er niet mee huilen moest, dan moest je er mee lachen) (Tilburgs)
- A-j oolder wördt, wo'j wa wiezer mer nich altied klooker. A'j oolder wördt, wo' j wa wiezer mer nie altied verstaandiger. (=Als je ouder wordt wordt je wel wijzer maar niet altijd verstandiger) (Twents)
- A'j dat maor weet! (=Als je dat maar weet!) (Hoogeveens)
- A'j dr bunt, mojje dr ok wean (=Als je er bent, moet je er ook wezen.) (Twents)
- A'j ergens bint (=Als je ergens bent) (Hoogeveens)
- A'j gin kop hebt, kö'j nich oet 't raam kiek'n (=Als je geen kop hebt, kun je niet uit het raam kijken) (Twents)
- A'j neet oppast, houw / bater ik d'r ow ene veur de plate veur! (=Als je niet oppast, krijg je klappen!) (Aaltens)
- A'j nen döl noar t maark steurt, hebt de koopleu wil (=Als je een sufferd naar de markt stuurt, hebben de kooplui plezier) (Twents)
- A'j om t geald trouwd bint, he'j ne koo in n stal en n vearkn in berre! (=Als je om het geld bent getrouwd heb je een koe in de stal en een varken in bed.) (Twents)
- a'j ow van 't domme hold hoe'j ow ok niks te verantwoordn. (=Als je niet te veel zegt / doet kan men je ook niet beschuldigen) (Vechtdals)
- a'j plat könt praoten, mo'j ‘t neet laoten (=Als je nedersaksisch kan praten moet je het niet laten) (Achterhoeks)
- A'j plat könt proat'n, mu-j 't niej loat'n (=Als je plat kan praten moet je het niet laten) (Sallands)
- A'j t earste knoopsgat mist, krie'j t buis nich too (=Als je in het begin een fout maakt, komt het niet meer goed) (Twents)
- A'j Twents könt proat'n, mu'j 't um mie nich loat'n. A'j Plat kuiern könt, mö'j ’t nie loatn! (=Als je Twents kan praten moet je het om mij niet laten.) (Twents)
- A’j mekaar geliek geft, bu’j rap oet e kuierd (=Als je niet in discussie gaat, ben je snel uitgepraat) (Twents)
- a' j neet naor buutn gaot, kom ie ok nargens (=Als je niet naar buiten gaat, kom je ook nergens) (Achterhoeks)
- A' j niks zegt, völt' t ok niet op da' j dom bunt. (=Als je niks zegt, valt het ook niet op dat je dom bent) (Achterhoeks)
- aad wieënë ès een guns, mèr joenk blijve een graute kuns (=verzorg je altijd goed Als je ouder wordt) (Munsterbilzen - Minsters)
- aal waj in gaten heb n, oevie in de bult'n niey te zuuk'b (=Als je het in de gaten hebt, hoef je het in de bulten niet te zoeken) (Klazienaveens)
- ache (=Als je) (Essens)
- agge denkt des goed (=Als je denkt dat het goed is) (brabants)
- agge mar leut et (=Als je maar plezier hebt) (Bergs)
- agge mar leut et (=Als je maar pret hebt, dan is het goed) (Huijbergs)
- agge mar leut het (=Als je maar plezier hebt) (Brabants)
- agge mar schik het (=Als je maar plezier hebt) (Ossies)
- agge nie moak dagge weg bin (=Als je niet maakt dat je weg bent) (Geldermalsens)
- Agge Wouw op oewe rug aar ange, zoude nie naar Baarege verlange (=Als je Wouw op je rug moest dragen zou je nooit naar Bergen op Zoom verlangen (naar iets verlangen dat zo goed als onbereikbaar is)) (Roosendaals)
- agge ötgaot moete oewen èèremoej töslaote. (=Als je uitgaat moet je je geldzorgen even vergeten.) (Tilburgs)
- aggetmorwet (=Als je dat maar weet) (Antwerps)
- aggudèmarwet (=Als je dat maar zeker weet) (Brakels (gld))
- Aggut nie mir wit vatte kit (=Als je het niet meer weet gebruik je kit) (Geldermalsens)
- ai geen kop heb kun ie ook nie uut roam kiekn (=Als je geen hoofd hebt kun je ook niet uit het raam kijken) (Sallands)
- ai heide vreet, kuj bessems scheiten (=Als je heide eet, kun je bezems poepen) (Noord-Veluws)
- Ai lui bint doa kun ie niks an doon, maar ai meu bint is't oe eig'n schuld (=Als je lui bent kun je niets aan doen, maar Als je moe bent is het je eigen schuld) (Twents)
- ain stet op beurt kiekie altied veur, n gat. A-j ie nen stet op beurt kiek ie altied veur nen gat.* (=Als je de staart op tilt kijk je altijd naar een gat) (Twents)
- aj gek word, komt joe in de kop an (=Als je gek wordt, gebeurt het in je hoofd) (Klazienaveens)
- Aj' t niet weet, maj mij wel vraogen, heur! (=Als je het niet weet, mag je mij wel vragen, hoor!) (Hoogeveens)
- aje touwe aje toto (=had je het gehouden Als je het gehad had) (Zeeuws)
- Ajje nou niet heul snel ... dan bejje de mijne (=Als je niet heel snel ... dan zul je wat beleven) (Utrechts)
- alle zeil'n biezett'n (=doen zoveel Als je kunt) (Westerkwartiers)
- alles ès mér ne wiët (=Als je alles weet, is het leven gemakkelijk) (Munsterbilzen - Minsters)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
