147 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Ake`
- aan de bedelstaf rAken (=in een situatie terechtkomen waarin je geen geld of bezittingen meer hebt)
- aan lager wal gerAken (=fortuin verliezen; arm en berooid worden)
- achterna kAkelen de kippen (=achteraf is het makkelijk kritiek geven)
- advocaat van kwade zAken (=wie slechte zaken verdedigt)
- Aken en Keulen zijn niet op één dag gebouwd (=voor een uitgebreide klus heb je meer tijd nodig)
- alles malletje naar malletje doen/mAken (=alles steeds weer op precies dezelfde manier doen)
- als het tij verloopt verzet men de bAkens (=men moet zich aan de omstandigheden aanpassen)
- benen mAken (=(haastig) weggaan)
- bokkensprongen mAken (=van het een op het ander springen - zotte sprongen maken)
- captie mAken (=bezwaren/aanmerkingen maken)
- daar zijn de dAken met vlaaien bedekt (=daar is men rijk / Daar heeft men overvloed)
- daar zitten nogal wat hAken en ogen aan (=er zijn meer problemen dan je op het eerste gezicht zou denken)
- dat is geen punt. / Daar mAken we geen punt van (=dat is geen probleem. / Dat is helemaal geen argument)
- de bAkens verzetten (=van richting of ingesteldheid veranderen)
- de balans opmAken (=kijken hoe iets verlopen is; nagaan of je ergens voordeel of nadeel van hebt gehad)
- de blits mAken (=opvallen)
- de boel aan kant mAken (=opruimen)
- de dienst uitmAken (=vertellen wat er gebeuren moet)
- de kleren mAken de man (=iemands kleding bepaalt het aanzien dat hij krijgt)
- de lAkens uitdelen (=het voor het zeggen hebben, de baas spelen)
- de lAkense bril erbij opzetten (=bijzonder scherp toekijken)
- de mussen vallen (dood) van de dAken (=het is snikheet)
- de ontbrekende schAkel (=iets dat nog mist om iets compleet te maken)
- de sterkte van de ketting wordt bepaald door de zwakste schAkel (=het geheel is niet sterker dan het zwakste onderdeel)
- de tongen losmAken (=aanleiding geven tot gepraat)
- een gehuurd paard en eigen sporen mAken korte mijlen (=eigen bezit beschadigt men minder dan gekregen of gehuurd bezit)
- een gehuurd paard en eigen sporen mAken korte mijlen. (=men is geneigd andermans spullen te misbruiken)
- een gevoelige snaar rAken (=iets ligt erg gevoelig bij iemand, belangstelling hebben voor een bepaald onderwerp en iemand die dan aandacht heeft ervoor)
- een goede beurt mAken (=iets heel goed doen, een goede indruk maken)
- een harde noot krAken (=dingen bespreken die moeilijk liggen, een moeilijk karwei doen)
- een kattenrug mAken (=diep buigend groeten)
- een ketting is niet sterker dan de zwakste schAkel (=het geheel is maar zo sterk als het zwakste onderdeel)
- een krAkende wagen (=een onzekere zaak - iemand met een zwakke gezondheid)
- een lange neus mAken (=tong uitsteken, iemand iets inpeperen (Jaloers maken))
- een lelijke noot met iemand te krAken hebben (=met iemand nog iets af te rekenen hebben)
- een put mAken om een andere te vullen (=met de ene lening de vorige afbetalen)
- een schip op het strand is een bAken in zee (=van de fouten die anderen hebben gemaakt kun je zelf veel leren)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan mAken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- een vuist mAken (=krachtig opstellen)
- er een halszaak van mAken (=iets heel erg aantrekken en ernstig nemen)
- er een potje van mAken (=er een janboel van maken)
- er geen tekeningetje bij moeten mAken (=het is overduidelijk)
- er geen woorden aan vuilmAken (=er niets eens over spreken)
- er is geen chocola van te mAken (=het is niet te begrijpen)
- er nachtwerk van mAken (=laat opblijven)
- er op inhAken (=reageren op iets dat gezegd is en daar verder op doorgaan)
- er werk van mAken (=er mee aan de gang gaan)
- er zijn mond niet aan vuil mAken (=er niets over willen zeggen)
- ergens verzeild rAken (=ergens onbedoeld terechtkomen)
- gedane zAken hebben geen keer (=wat voorbij is, keert niet meer weer)
274 betekenissen bevatten `Ake`
- het zwaard aangorden (=(zich klaarmAken om) de strijd aan (te) binden)
- aan de veren kent men de vogel (=aan het uiterlijk (verzorging/kleding) kun je zien met wat voor iemand je te mAken hebt)
- van de daken schreeuwen (=aan iedereen luid kenbaar mAken)
- aan beurt komen (=aan werk gerAken)
- long en lever verteren (=alles opmAken)
- alles door het halsgat jagen (=alles opmAken aan eten en drinken)
- je hebben en houwen verliezen (=alles wat iemand bezit kwijtrAken)
- in het donker zijn alle katten grijs/grauw (=als de situatie niet duidelijk is, zijn de zAken niet goed te beoordelen)
- de kat de bel aanbinden (=als eerste een begin mAken aan iets moeilijks (een lastige klus of een ingewikkeld gesprek))
- als honden konden bidden zou het kluiven regenen (=als is een niet ter zAke doende opmerking)
- wie a zegt moet ook b zeggen (=als je eenmaal ergens aan begonnen bent, moet je het ook afmAken)
- wie niet wil, die niet zal (=als je geen interesse hebt, moet je er ook geen deel van uitmAken)
- allemans vriend is allemans gek. (=als je iedereen te vriend wil houden, zal men misbruik van je mAken.)
- als twee honden vechten om een been loopt de derde ermee heen (=als twee mensen ruzie mAken, profiteert een derde ervan.)
- een bodemloos vat zijn (=altijd te weinig van iets zijn of oprAken)
- keur baart angst. (=bang zijn om niet de goede keuze te mAken door een teveel aan opties)
- waar twee kijven hebben twee schuld (=beide personen hebben schuld als ze ruzie met elkaar mAken)
- aan het klokzeel hangen (=bekend mAken)
- aan het licht brengen (=bekend mAken (bijz. van ongunstige dingen))
- iets aan de kaak stellen (=bekend mAken wat niet in orde is)
- de deksel van de pot aflichten. (=bekendmAken wat voorheen verborgen was)
- wie hoog klimt kan laag vallen (=belangrijke zAken snel kwijt rAken door kleine dingen)
- op je achterste zolder jagen (=beledigen, bang mAken)
- ons kent ons (=betrekkelijk afgesloten clubje mensen dat onderling de zAken regelt)
- captie maken (=bezwaren/aanmerkingen mAken)
- iemand in het zeer tasten (=bij iemand de gevoelige plek rAken)
- op je zenuwen leven (=bijna overspannen gerAken)
- als Hollands welvaren (=blAkend van gezondheid)
- de ogen verblinden (=blind mAken voor de waarheid)
- uit je dak gaan (=buiten zinnen rAken)
- dat snijdt geen hout (=dat heeft er niets mee te mAken; het bewijst niets)
- dat zijn aambeien met slagroom (=dat heeft niets met elkaar te mAken)
- onder de pannen zijn (=de (geld)zAken goed voor elkaar hebben)
- de puntjes op de i zetten (=de details erbij zetten - orde op zAken stellen)
- de eigen boontjes doppen (=de eigen zAken regelen zonder hulp van anderen)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante tAken uit een omvangrijk werk)
- de mens wikt, maar God beschikt (=de mensen mAken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt)
- geen zorgen voor morgen, elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad (=de moeilijkheden van vandaag zijn genoeg om je zorgen over te mAken)
- het vuur aanblazen (=de ruzie erger mAken)
- ook tussen de mooie bloemen groeien brandnetels (=de schoonheid van de omgeving biedt geen garantie voor onaangename zAken)
- wie de pot breekt betaalt de scherven (=de veroorzAker van schade moet de situatie zelf rechtzetten.)
- je schaapjes op het droge hebben (=de zAken op orde hebben of voldoende hebben om niet meer te hoeven werken)
- oude wijn in nieuwe zakken (=de zAken zijn anders gepresenteerd, maar niet wezenlijk veranderd)
- aan hetzelfde euvel mank gaan (=dezelfde fouten mAken als iemand anders)
- zijn lesje wel geleerd hebben (=die fout niet opnieuw mAken)
- ondervinding is de beste leermeester (=door iets zelf mee te mAken of te oefenen leert men het snelst)
- voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast (=door voorzichtig te zijn, gaan tere zAken langer mee)
- aan het verstand brengen (=duidelijk mAken)
- aan de bel trekken (=duidelijk mAken dat er iets aan de hand is; duidelijk mAken dat er iets niet klopt)
- de neus optrekken (=duidelijk mAken dat men iets of iemand niet waardeert)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
