79 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten ` naar`
- al zo oud als de weg naar Kralingen (=erg oud)
- alle waar is naar zijn geld (=van iets goedkoops mag je geen topkwaliteit verwachten)
- alle wegen leiden naar Rome (=er zijn veel manieren om je doel te bereiken / de uitkomst is altijd hetzelfde)
- alles malletje naar malletje doen/maken (=alles steeds weer op precies dezelfde manier doen)
- als bijen naar de honing komen (=met velen komen en sterk gemotiveerd zijn)
- bij Neck om naar Den Haag (=een onnodige omweg maken)
- daar is wel wachten maar geen vasten naar (=dat zal niet gauw gebeuren)
- dat ruikt naar peper (=dat is erg duur)
- dat smaakt naar meer (=meer van dat, graag!)
- de bijl naar de steel werpen (=iets geheel opgeven)
- de huik naar de wind hangen (=meeheulen - altijd andermans standpunt volgen)
- de kolf naar de bal werpen (=het opgeven)
- de mantel naar de wind hangen (=steeds de opinie van de anderen volgen)
- de tering naar de nering zetten (=leven met de middelen die men heeft)
- de vis aardt naar de zee (=je kunt wel zien waar hij vandaan komt)
- de weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens (=veel goede voornemens hebben zonder ze daadwerkelijk uit te voeren)
- die perzik smaakt naar meer (=dat is gunstig - nog van dat!)
- doe wel naar mijn woorden, maar ziet niet naar mijn daden (=ik geef raad waar je je het beste aan kan houden, maar ik doe het zelf niet)
- een aardje naar zijn vaartje (=het karakter van zijn vader hebben)
- een droge maart en een natte april is de boeren naar hun wil (=weerspreuk)
- een kolfje naar zijn hand (=iets dat hij erg graag doet)
- er een gooi naar doen (=een kans wagen of iets proberen te raden)
- er een slag naar slaan (=raden)
- er met de pet naar gooien (=een taak bijzonder slordig uitvoeren)
- er naar kunnen fluiten (=het niet krijgen)
- er naar uitkijken als de pastoor naar het geld in het kerkenzakje (=iets vol verwachting tegemoet zien)
- er oren naar hebben (=er wel iets in zien)
- er zal geen haan naar kraaien (=dat zal niemand te weten komen)
- er zijn vele wegen die naar Rome leiden (=er zijn meerdere manieren om iets te doen)
- ergens met lood in de schoenen naar toe gaan (=er verschrikkelijk tegen opzien)
- geef een ezel haver en hij loopt naar de distels. (=mensen zijn soms koppig en willen geen hulp of advies)
- geef een ezel klaver hij loopt naar de distels/biezen. (=sommige mensen zijn nooit tevreden met wat ze hebben)
- geen haan die er naar kraait (=niemand zal het weten)
- geen oren hebben naar iets (=ergens niet naar willen luisteren)
- geen tien paarden brengen me daar naar toe. (=in geen geval ga ik daar naar toe)
- goed geld naar kwaad geld gooien (=geld ergens insteken waarvan bekend is dat het verlies oplevert)
- het is naar de maan (=het is kapot)
- het water loopt altijd naar de zee (=zij die al het meest hebben, krijgen ook het meeste)
- iemand naar de barbiesjes wensen (=iemand verwensen)
- iemand naar de keel vliegen (=op iemand erg kwaad worden, aanvallen, ermee vechten)
- iemand naar de kroon steken (=z`n best doen anderen te overtreffen)
- iemand naar de maan wensen (=iemand verwensen)
- iemand naar de Mokerhei wensen (=iemand verwensen)
- iemand naar de mond praten (=vleien en vriendelijk zijn om iets gedaan te krijgen)
- iemand naar de ogen zien (=proberen iemands` wensen te raden)
- iemand naar het peperland zenden (=iemand ver van huis sturen)
- iemand van het kastje naar de muur sturen (=iemand voor niets heen en weer laten lopen)
- iets naar zijn hand zetten (=het precies (laten) doen zoals hij wil)
- iets niet naar het haar zijn (=iets niet bevallen)
- je eieren goed naar de markt brengen (=met een rijke vrouw getrouwd zijn)
59 betekenissen bevatten ` naar`
- aan de voeten van Gamaliël zitten (=aandachtig luisteren naar de les die een wijs persoon meegeeft)
- waar een wil is is een weg (=als je iets echt wilt, dan zul je ook slagen /de weg vinden naar je doel)
- draaien als een molen (=altijd meegaan met de heersende mening - naar de mond van de toehoorder praten)
- armoede zoekt list. (=armoede dwingt om op zoek te gaan naar alternatieve manieren om rond te komen)
- om kaneelwater lopen (=beuzelwerk doen - van het kastje naar de muur gestuurd worden)
- met opgestoken/opgestreken/opgezet zeil naar iemand toe gaan (=boos naar iemand toe gaan of boos bij iemand binnen komen)
- in gebreke zijn (=de taak niet naar behoren uitgevoerd hebben)
- een Babylonische spraakverwarring (=door elkaar spreken zonder naar elkaar te luisteren en elkaar niet verstaan)
- nood doet zelfs oude vrouwen rennen (=een onverwachte situatie kan verrassende kwaliteiten naar boven brengen (vergelijkbaar met `angst geeft vleugels`))
- er zouden geen achterklappers zijn waren er geen aanhoorders (=er wordt alleen geroddeld als er ook naar geluisterd wordt)
- iemand de voet kussen (=erg onderdanig naar iemand doen)
- met de muts naar iets gooien (=ergens geen zorg aan besteden / er een slag naar slaan, ernaar raden)
- geen oren hebben naar iets (=ergens niet naar willen luisteren)
- je laatste troef uitspelen (=het laatste wat iemand achter de hand had naar buiten brengen)
- in zijn knollentuin zijn (=het naar de zin hebben)
- naar water snakken als een vis (=hevig verlangen naar iets)
- een echte huismus (=iemand die het thuis naar zijn zin heeft, geen uitgaanstype)
- zo de wind waait, waait zijn jasje (=iemand zonder principes, die zonder eigen mening anderen naar de mond praat)
- er je eigen plasje overheen doen (=iets een beetje veranderen zodat helemaal naar je zin is. In werksituaties kan dit soms uit de hand lopen, als er veel belanghebbers zijn die allemaal hun eigen plasje over een document willen doen. Het kan dan resulteren in een onleesbare tekst.)
- er op gebrand zijn (=iets heel erg fijn vinden en er naar streven)
- dat is een rijkeluiswens (=iets waar heel erg naar wordt verlangd)
- geen tien paarden brengen me daar naar toe. (=in geen geval ga ik daar naar toe)
- het is beter de bakkers te paard, als de dokters. (=je kunt beter voldoende en gezond eten, dan straks naar de dokter te moeten)
- er is nog nooit een kok gevonden die koken kan voor alle monden (=je kunt het niet iedereen naar de zin maken)
- met de witte perdekies naar Velzeke rijden (=krankzinnig worden. In Velzeke bevindt zich een sanatorium; de `witte perdekies` (witte paardjes) verwijzen naar een ziekenwagen, waarmee de geestesgestoorde afgevoerd wordt. Uitdrukking uit het zuiden van Oost-Vlaanderen)
- omstaan leren (=leren schikken naar de wensen en bevelen van een ander)
- ga patatten planten (=loop naar de maan)
- te woord staan (=luisteren naar en bereid zijn te spreken met)
- voor stoelen en banken praten (=maar weinigen die naar iemands verhaal luisteren)
- zo men zaait zo zal men oogsten (=men krijgt loon naar werken)
- waar het paard aangebonden is moet het vreten (=men moet zich naar de omstandigheden schikken)
- de violen stemmen (=met elkaar onderhandelen, naar compromissen zoeken)
- iets in de wind slaan (=naar een advies niet naar luisteren)
- een roepende in de woestijn zijn (=niemand die naar je wil luisteren (bij raad/waarschuwingen))
- voor geen geld of goede woorden (tot iets bereid zijn) (=niet bereid zijn tot iets, wat iemand ook ervoor biedt, en welke argumenten iemand ook naar voren brengt)
- de mis aan de muur plakken (=niet naar de mis gaan (verzuimen))
- iemands geluid niet horen (=niet naar iemand willen luisteren)
- in gebreke stellen (=officieel stellen dat de taak niet naar behoren is uitgevoerd)
- iets door een gekleurde bril zien (=op een bevooroordeelde manier naar de zaak kijken)
- de baard in de keel hebben (=overgang van kinderstem naar volwassen stem)
- over het paard getild zijn (=te veel eigendunk hebben of een naar karakter hebben, doordat je zoveel geprezen of verwend bent)
- je blind staren op (=te veel naar één eigenschap kijken)
- de klok achteruit zetten (=terug naar oude toestanden gaan)
- van stuurboord naar bakboord zenden (=van het kastje naar de muur sturen)
- voor galg en rad opgroeien (=vanaf de jeugd een levenspad volgen dat later waarschijnlijk naar criminaliteit leidt)
- aan de weg timmeren (=veel activiteiten ontplooien en daarmee naar buiten treden om verandering en vernieuwing te bewerkstelligen)
- gewag maken van (=verwijzen naar, melding maken van)
- naar de bekende weg vragen (=vragen naar hetgeen men al weet / Overbodig handelen)
- met de kuikens gaan slapen. (=vroeg naar bed gaan)
- met de kippen op stok gaan (=vroeg naar bed gaan)
6 dialectgezegden bevatten ` naar`
- 't e na de wuppe (=het is om zeep, naar de knoppen) (Wevelgems)
- 't es nor de vontjes (=onherroepelijk verloren zijn, naar de bliksem, om zeep zijn) (Meers)
- de bocht inkorten (=ergens een einde aan maken, naar bed gaan) (Helders)
- Eure vin goa me zinne noe en zinne non, no de pos, achter gêl (=Haar man gaat met zijn hoed op, en zijn hond, naar de post, om geld) (kortrijks)
- hè gôojde meej ut miske van ut mèske nò-t möske (=hij gooide met het mesje van het meisje, naar het muisje) (Tilburgs)
- ik gön men blokke no ons Merie droge (=Ik ga mijn klompen naar ons Marie (de vrouw) dragen. Ik ga naar huis, naar moeder de vrouw.) (Holsbeeks)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
