663 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `va`
- jongens van Jan de Witt (=dappere jongens zijn)
- kies het minste van twee kwaden (=als er enkel slechte oplossingen zijn, kiest men de minst slechte)
- klein is de rouwe, valt de oude koe dood. (=hoe ouder iemand sterft hoe minder het verdriet)
- kom ik er vandaag niet dan kom ik er morgen (=ik doe het wel op mijn gemak)
- kort en goed valt licht en zoet. (=pak dingen snel op en doe het goed)
- kort van stof (=weinig zeggend, onvriendelijk)
- lang vasten is geen brood sparen. (=honger lijden is niet hetzelfde als geld besparen)
- last van vliegen hebben (=stotteren)
- lege vaten klinken het holst (=zij die er niets over weten, roepen het hardst)
- lelijk ten haring gevaren zijn (=zwaar pech hebben)
- liefhebben als de appel van zijn oog (=erg veel van iemand houden)
- liever van achteren zien dan van voren (=niet goed kunnen verdragen)
- luisteren naar groeien van het gras (=erg lui zijn)
- mee-eten uit de grote pot van Egypte (=meegenieten zonder vergoeding)
- men heeft het geluk zo vast als een handvol vliegen. (=geluk komt onverwachts en kan zo weer gaan)
- men vangt meer vliegen met honing/stroop dan met azijn (=door vriendelijk te zijn bereik je meer bij iemand dan met lelijke woorden)
- menen ligt dicht bij Kortrijk (maar verre van Waregem) (=iets menen is niet genoeg; je moet er zeker van zijn.)
- met alle soorten van genoegen (=heel graag)
- met alle zonden van Israël beladen worden (=voor alles de schuld krijgen)
- met de beste wil van de wereld (=hoe graag ik het ook wil, het zal niet lukken)
- met de deur in huis vallen (=meteen ter zake komen / onmiddellijk over datgene beginnen waarvoor men kwam zonder)
- met de hersens van een garnaal (=erg dom)
- met de klompen van het ijs blijven (=zich met iets niet inlaten)
- met de paarden van Sint Franciscus. (=te voet gaan)
- met het verstand van een garnaal (=erg weinig verstand, erg dom)
- met iemand in aanvaring komen (=ruzie of problemen met iemand krijgen)
- met onbevaren volk is het slecht zeilen (=met onervaren mensen is het moeilijk werken)
- met onwillige honden is het slecht hazen vangen (=het is moeilijk om samen te werken met mensen die niet willen)
- met open armen ontvangen (=erg hartelijk ontvangen worden)
- met spek vangt men muizen (=met veel vrijgevigheid kan men iedereen overhalen)
- met vallen en opstaan (leren) (=door mislukkingen leren)
- met zijn gat in de boter vallen (=(onverwacht) goed terechtkomen)
- met zijn neus in de boter vallen (=(Onverwacht) goed terechtkomen)
- niet erg vast in de schoenen staan (=zich gemakkelijk laten ompraten)
- niet kapot zijn van (=niet veel op hebben met)
- niet meer van vandaag (=het is ouderwets of niet meer acceptabel)
- niet op je achterhoofd gevallen zijn (=hij is behoorlijk slim; hij heeft iets wel in de gaten)
- niet op zijn mondje gevallen zijn (=precies duidelijk maken hoe iemand over iets denkt)
- niet thuis zijn van (=geen verstand hebben van - niet willen weten van)
- niet van de wind kunnen leven (=moeten werken om alles te kunnen betalen)
- niet van gisteren zijn (=veel weten, veel begrijpen en snel doorhebben)
- niet van het ene brood tot het andere weten te geraken (=niet rond kunnen komen)
- niet van vandaag of gisteren (=niet dom)
- niet voor een gat te vangen (=niet door één moeilijkheid te ontmoedigen)
- of men van de kat of de kater gebeten wordt (=het maakt geen verschil)
- ogen van achteren en van voren hebben (=alles goed in de gaten houden)
- om de kracht van het anker te voelen moet men de storm trotseren (=pas als men iets ernstig meemaakt, weet men op wie men kan vertrouwen)
- om van te kotsen (=erg lelijk, absoluut onplezierig)
- om vliegen te vangen (=om te luieren (niets te doen))
- omwille van het smeer likt de kat de kandeleer (=omwille van het loon doet men een werk)
860 betekenissen bevatten `va`
- in iemands schoenen staan (=het lot van iemand anders ondergaan)
- er voor tekenen (=het met plezier willen aanvaarden)
- struisvogelpolitiek (=het negeren of ontkennen van een probleem in de hoop dat het vanzelf verdwijnt.)
- over de tong gaan (=het onderwerp van gesprek zijn)
- het zeil strijken (=het opgeven / flauw vallen / van iemand verliezen)
- een Augiasstal reinigen (=het opruimen van een vreselijk vuile boel)
- het klopt als een zwerende vinger (=het past goed; het is logisch; het is volkomen juist; er is niets tegen in te brengen. (Equivalent aan: het sluit als een bus.))
- het ene gat met het andere stoppen (=het slecht beheren van geld door met de ene schuld de andere af te lossen)
- de omgekeerde wereld (=het tegenovergestelde van wat normaal en logisch is)
- het oog wil ook wel wat (=het uiterlijk van iets speelt ook een rol)
- het bekomt hem als de hond de knuppel na het stelen van de worst (=het valt hem zwaar tegen)
- dat is makkelijker gezegd dan gedaan (=het valt in de praktijk nog niet mee)
- wie met de duivel uit één schotel wil eten, moet een lange lepel hebben. (=het valt niet mee iemand te bedriegen, die er zelf bedrieglijke parktijken op na houdt.)
- iets uit het hoofd laten (=het vaste voornemen hebben om iets na te laten, iets niet doen)
- het vaatje op zijn kant zetten (=het vat leegmaken (uitdrinken))
- de wijde wereld intrekken (=het verkennen van nieuwe plaatsen, ervaringen en mogelijkheden buiten het vertrouwde)
- niemand genoemd, niemand gelasterd. (=het vermijden van het noemen van namen voorkomt onnodige ruzie)
- de vruchten van iets plukken (=het voordeel van iets hebben)
- corpus delicti (=het voorwerp van de misdaad)
- het kaf van het koren scheiden (=het waardevolle van het waardeloze scheiden)
- al vaak met dat bijltje gehakt hebben (=het werk al vaker gedaan hebben en weten hoe het moet)
- er voor opdraaien (=het werk van een ander doen)
- het zal zo`n vaart niet lopen (=het zal wel meevallen)
- je een ongeluk lachen (=hetzelfde als `In een deuk liggen`, niet meer bijkomen van het lachen)
- het bloed stolt hem in de aderen (=hij verstijft van schrik)
- het huilen staat hem nader dan het lachen (=hij ziet er vooral de trieste kant van)
- jong geleerd is oud gedaan (=hoe eerder men iets leert, des te langer de vaardigheid zal blijven)
- hoer en tollenaar zijn onze lieve Heer ook dierbaar (=hoe slecht je afkomst is, God houdt van je)
- hij zeit wat (=honend gezegd van iemand die iets stoms zegt)
- hoe hoger het hart, hoe lager de ziel (uit het Fries) (=hoogmoed is het kenmerk van een dwaas)
- schoenmaker blijf bij je leest (=hou je niet bezig met dingen waar je niets van weet)
- met de linkerhand trouwen (=huwen met een vrouw van lagere adelstand)
- de wereld is een pijp kaneel ieder likt eraan maar krijgt niet veel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- de wereld is een schouwtoneel elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- elk vogeltje zingt zoals het gebekt is (=ieder laat zich uit op een wijze die door zijn eigen aard en opvattingen bepaald worden)
- men vindt geen molenaar of hij at gestolen koren. (=ieder zoekt zijn voordeel, ook al is het ten koste van anderen.)
- alle molens vangen wind. (=iedereen die meedoet zal een deel van de opbrengst opeisen)
- ieder is zichzelf het naast (=iedereen kiest in het slechtste geval voor zichzelf)
- ieder vist op zijn getij (=iedereen maakt gebruik van het geschikte ogenblik)
- iemand iets voor de voeten werpen (=iemand beschuldigen van iets)
- iemand doodverven met iets (=iemand bestemd voor een post achten, iemand als de dader van iets afschilderen (doodverf is grondverf)[1])
- iemand iets in de mond geven (=iemand de mening van een ander laten geven in plaats van de eigen mening)
- een volle buik peinst op geen lege. (=iemand die genoeg te eten heeft is niet bezig is met de zorgen van een ander)
- wie aan de weg timmert heeft veel bekijks (=iemand die grote beslissingen moet nemen, krijgt vaak ook veel kritiek)
- een kind van zijn tijd (=iemand die leeft volgens de in zijn tijd heersende opvattingen)
- als bliksemafleider fungeren (=iemand die of iets dat de boze bui van iemand kan afleiden)
- een oud voerman hoort nog graag het klappen van de zweep (=iemand die oud is vindt het fijn te praten over dingen van vroeger)
- een paling (snoek) gevangen hebben (=iemand die per ongeluk in het water is gevallen)
- een pater goedleven (=iemand die van het leven geniet)
- wijd van huis is altijd rijk. (=iemand die van ver komt, kan makkelijk liegen.)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen