1052 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `el`
- er is tuk aan de hengel (=hij heeft beet (krijgt zijn zin))
- er kan nog een kabeljauw onderdoor (=er is ruimte genoeg (brug, speling))
- er naar uitkijken als de pastoor naar het geld in het kerkenzakje (=iets vol verwachting tegemoet zien)
- er over oordelen als een blinde over de kleuren (=erover oordelen zonder kennis van zaken)
- er paal en perk aan stellen (=orde op zaken stellen)
- er part noch deel aan hebben (=er niets van weten of niet aan deelgenomen hebben)
- er staat een beer aan het hek te rammelen. (=naar het toilet moeten)
- er uitzien als melk en bloed (=er gezond uitzien)
- er voor in de wieg gelegd zijn (=er zeer geschikt voor zijn)
- er wel pap van lusten (=er niet genoeg van kunnen krijgen)
- er wordt een erfenis verdeeld. (=gezegd als iets erg lang duurt)
- er zijn maal wel mee kunnen doen (=er wel mee toekomen)
- er zijn pink wel voor willen geven (=iets heel graag willen hebben)
- er zijn vele wegen die naar Rome leiden (=er zijn meerdere manieren om iets te doen)
- eraan moeten geloven (=of iemand wil of niet, het moet toch gebeuren)
- erbij staan of men geen tien kan tellen (=er onnozel bijstaan)
- eten en drinken houdt lijf en ziel bijeen. (=eten en drinken blijven levensbehoeften.)
- feestelijk danken (=er voor danken maar het zeker niet aannemen)
- gedeeld geheim, verloren geheim. (=als je een geheim doorvertelt is het geen geheim meer)
- gedeelde smart is halve smart (=als je over problemen praat, dan kan je het makkelijker verwerken / door de problemen/ellende van een ander is het gemakkelijker de eigen problemen/ellende te dragen)
- geef een ezel haver en hij loopt naar de distels. (=mensen zijn soms koppig en willen geen hulp of advies)
- geef een ezel klaver hij loopt naar de distels/biezen. (=sommige mensen zijn nooit tevreden met wat ze hebben)
- geen ezel en kan zijn eigen oren afbijten. (=het onmogelijke hoef je niet te doen.)
- geen geld, geen Zwitsers (=zonder geld krijg je hulp noch koopwaar of er is altijd wel geld nodig om iets gedaan te krijgen)
- geen geluk zonder druk. (=gelukkig wordt je niet zonder er moeite voor te doen)
- geen koe zo zwart of er zit wel een vlekje aan. (=niemand is perfect.)
- geen middel onbeproefd laten (=alles proberen om een doel te bereiken.)
- geen nagel hebben om zijn gat te krabben (=heel erg arm zijn)
- geen oortje kunnen schelen. (=iets onbelangrijk vinden (oortje = ± een halve cent))
- geen oud wijf bleef aan het spinnewiel (=iedereen kwam kijken)
- geen pot zo scheef of er past een deksel op (=voor iedereen is wel een levenspartner te vinden)
- geen schoner gewaad als een zedig gelaat. (=je kan aan iemands` gezicht zien of hij een goed karakter heeft)
- geen twee missen voor hetzelfde geld doen (=niet tweemaal hetzelfde zeggen of doen)
- geen zorgen voor morgen, elke dag heeft genoeg aan zijn eigen kwaad (=de moeilijkheden van vandaag zijn genoeg om je zorgen over te maken)
- geheel oog zijn (=heel goed opletten)
- geheel oor zijn (=heel goed opletten - goed luisteren)
- geld baart onrust. (=waar geld is onstaat vaak onenigheid)
- geld dat stom is, maakt recht wat krom is (=mensen kunnen door financiële bevoordeling ertoe gebracht worden om onrecht toe te laten)
- geld in het water gooien (=geld verspillen)
- geld maakt niet gelukkig (=er is meer in het leven dan rijkdom)
- geld ophoesten (=met tegenzin of met moeite betalen)
- geld over de balk gooien (of smijten) (=geld verspillen, zonder nadenken uitgeven)
- geld ruiken (=merken dat er iets te verdienen is)
- geld stinkt niet (=alle manieren om aan geld te komen zijn toegestaan)
- geld uit iets slaan (=ergens geld aan verdienen)
- geld verzoet de arbeid (=geld dat je krijgt maakt het harde vervelende werk weer goed)
- geliefdes kijven doet liefde bedrijven. (=na een ruzie tussen geliefden volgt liefde)
- gelijke monniken gelijke kappen (=gelijke mensen verdienen/krijgen een gelijke behandeling)
- geloof nooit iemand die in de ene hand water en de andere hand vuur draagt (=wees niet lichtgelovig, niet iedereen is het vertrouwen waard)
- geluk en glas breekt even ras. (=geluk is niet vanzelfsprekend)
2012 betekenissen bevatten `el`
- een hoofd als een ijzeren pot. (=een heel goed geheugen hebben)
- een verschil van dag en nacht. (=een heel groot verschil.)
- iemand niet kunnen luchten of zien (=een hekel aan iemand hebben)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen)
- een heel alfabet (=een heleboel)
- een loden pijp hebben (=een hete vloeistof snel kunnen opdrinken)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedoeld. Letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- als de vos de passie preekt boer pas op je ganzen (=een huichelaar is niet te vertrouwen)
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- een vogel voor de kat (=een hulpeloos slachtoffer, dat niet meer gered kan worden)
- in de grond boren (=een idee op vervelende wijze sterk afkeuren)
- de kip met gouden eieren slachten (=een iets met veel rendement wegdoen)
- een boom(pje) opzetten (=een informele discussie starten)
- het is kruis of munt, zei de non en ze trouwde de bankier (=een keuze voor het materiële kan ten koste gaan van het spirituele)
- wie zijn naasten te schande maakt, onteert zichzelf (=een klein foutje, kan een groot geheel te schande maken)
- een klein visje een zoet visje (=een klein voordeel of winstje dat met weinig moeite is verkregen)
- een duit in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren. (Historisch: de kleinst mogelijke gave in het collectezakje van de kerk).)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen)
- het varkentje wassen (=een klusje wel even doen)
- een blauwe boon (=een kogel)
- een leugentje om bestwil (=een leugen met een goede bedoeling)
- iets in petto houden (=een mededeling voor later bewaren)
- advocaat van de duivel spelen (=een mening geven waar je het zelf niet mee eens bent, maar die je geeft om reacties uit te lokken)
- de mens zal bij brood alleen niet leven. (=een mens heeft niet alleen lichamelijke maar ook geestelijke behoeftes.)
- de teugels laten vieren (=een minder streng beleid voeren)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- een heet hangijzer (=een moeilijk onderwerp waar veel discussie over bestaat)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- schone appels zijn ook wel zuur. (=een mooie vrouw is niet vanzelfsprekend een goede echtgenote)
- hoe eerder dood, hoe eerder begraven. (=een nare klus beter niet uitstellen)
- belofte is een hemd der dwazen (=een nietszeggende belofte kan toch tijdelijk gelukkig maken)
- van praat komt praat (=een nieuwtje wordt snel verder verteld)
- een pleister op een houten been (=een nutteloos voorstel)
- op de koop toe nemen (=een onbedoeld gevolg accepteren)
- tweede viool spelen (=een ondergeschikte rol spelen.)
- het sop is de kool niet waard (=een onderwerp is te onbelangrijk om er aandacht aan te geven)
- het achtste wereldwonder (=een ongelooflijk prachtig iets)
- een ongeluk komt te paard en gaat te voet (=een ongeluk is snel gebeurd, maar de gevolgen slepen lang aan)
- de bui zien hangen (=een ongunstige situatie aanvoelen voordat deze zich daadwerkelijk voordoet)
- een gat in de lucht slaan (=een onnozele handeling doen)
- aan de rem trekken (=een ontwikkeling proberen tegen te houden/ waarschuwen dat iets niet goed gaat)
- het tij keren (=een ontwikkeling stoppen. Bijvoorbeeld ten aanzien van het toenemen van zinloos geweld. Zie getij)
- conditio sine qua non (=een onvermijdelijke voorwaarde)
- een tegenslag (=een onverwacht nadelig feit of voorval)
- nood doet zelfs oude vrouwen rennen (=een onverwachte situatie kan verrassende kwaliteiten naar boven brengen (vergelijkbaar met `angst geeft vleugels`))
- iemand het voordeel van de twijfel gunnen (=een onzekere factor voor hem zo gunstig mogelijk laten meetellen)
- op oud ijs vriest het licht (=een oude kwaal komt gemakkelijk weer boven)
- een oude bok lust nog wel een jong/groen blaadje (=een oude man is nog wel seksueel geïnteresseerd in een jong meisje)
- brave hendrik (=een persoon die op overdreven wijze de regeltjes volgt)
- tegen het zere been schoppen (=een pijnlijke opmerking maken over iets wat gevoelig ligt)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
