475 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `rd`
- niet kunnen hard maken (=niet kunnen bewijzen)
- niet veel meer dan een aardappel zijn (=niet erg veel voorstellen)
- niet verder zien/kijken dan je neus lang is (=niet goed nadenken wat de gevolgen van iets zijn)
- nog geen koude aardappel waard zijn (=weinig waard zijn)
- of men van de kat of de kater gebeten wordt (=het maakt geen verschil)
- ongegund brood wordt veel gegeten. (=vaak kan men het niet verdragen dat het een ander beter gaat.)
- ongelijke paarden trekken kwalijk. (=mensen die teveel verschillen in kwaliteiten, werken vaak niet goed samen)
- ongesuikerd zeggen waar het op staat (=onverbloemd de waarheid zeggen)
- ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
- ook de ceders van Libanon worden afgehouwen (=ook heilige dingen vergaan)
- ook een raspaard schijt als een karhengst. (=rangen en standen maken mensen niet meer of minder waard)
- ook van de mosterd eten (=veel geld aan iets verliezen)
- op de magerste paarden bijten de dazen. (=arme mensen hebben vaak pech)
- op de schobberdebonk leven (=dakloos zijn en/of bedelend leven)
- op een apostelpaard rijden. (=lopen)
- op een blind paard wedden. (=je inzetten voor iets wat gedoemd is te mislukken)
- op het apostelpaard rijden (=te voet gaan)
- op het hoge paard zitten. (=verwaand zijn)
- op het slappe koord dansen (=zijn kunsten vertonen - ook :risico`s nemen)
- op het verkeerde paard wedden (=een verkeerde inschatting maken)
- op het verkeerde paard wedden. (=zich misrekenen)
- op heterdaad betrappen (=betrappen tijdens de misdaad)
- op je stokpaardje zitten (=over je lievelingsthema spreken)
- op je tabbaard/tabberd zitten (=afranselen)
- op twee paarden blijven rijden. (=men kan geen keus maken)
- oude paarden jaagt men aan de dijk (=als men zijn taak niet goed meer aankan, wordt men ontslagen)
- oude paarden jaagt men achter de schans (=oudere werknemers worden soms aan de kant gezet)
- ouderdom komt met gebreken (=als je ouder wordt ga je van alles mankeren)
- over het paard getild zijn (=te veel eigendunk hebben of een naar karakter hebben, doordat je zoveel geprezen of verwend bent)
- over het paard tillen (=er te veel goeds van zeggen / verwend en geprezen zijn)
- over het paard tillen. (=iemand te veel prijzen, zodat hij verwaand wordt)
- overboord werpen (=niet langer gebruiken, ervan afzien)
- overdaad schaadt (=te veel van iets is schadelijk)
- overdag hebben waar men `s nachts van droomt (=alles zomaar in de schoot geworpen krijgen)
- paard in de wieg, kind in de wei (=uitdrukking van ongeloof gebruikt als iemand erg overdrijft. )
- paarden vallen ook al hebben zij vier benen. (=iedereen maakt fouten)
- paardenkeutels zijn geen vijgen (=uiterlijk kan bedriegen / laat je niks wijsmaken)
- paardenvlees gegeten hebben (=van nature onrustig zijn)
- paradepaard (=een bezit, eigenschap, kunst of vaardigheid waar iets of iemand trots op is)
- Parijs is wel een mis waard (=om een voordeel te behalen bij tegenstanders aansluiten)
- plak en gard ontwassen zijn (=ook zonder begeleiding wel kunnen leven)
- ridder te voet geworden zijn (=rijkdom is verdwenen)
- rijd een paard de rug niet stuk (=je moet niet altijd te veel eisen)
- roep geen mosselen voordat ze aan de wal zijn (=verkoop de huid niet voordat de beer geschoten is)
- schreeuwen of men levend gevild wordt (=heel hard schreeuwen)
- slapende rijk worden (=veel geld verdienen zonder er iets voor te moeten doen)
- snotterige veulens worden de gladste paarden. (=kwajongens die nergens voor lijken te deugen, worden vaak flinke mannen)
- spelen om des keizers baard (=spelen om de eer)
- staan kijken als lamme/verdomde Louis (=verlegen of beteuterd staan kijken)
- steeds verder van huis raken (=verder van je doel afraken)
894 betekenissen bevatten `rd`
- steen en been vriezen. (=heel hard vriezen (alles wordt zo hard als steen en botten))
- je het apelazarus werken (=heel hard werken)
- het zout in de pap verdienen (=heel weinig verdienen)
- averechts uitpakken (=helemaal verkeerd aflopen. Tegengesteld uitpakken)
- het oude liedje (=het al zo vaak gebeurde of gezegde)
- het antwoord schuldig blijven (=het antwoord niet kunnen geven)
- wie wat bewaart, die heeft wat (=het bewaren van zaken kan op lange termijn voordelig blijken te zijn)
- de rode draad (in een verhaal of betoog) (=het centrale thema, hetgeen waar steeds weer op wordt teruggegrepen)
- wortelen doet `t gat bortelen. (=het eten van wortelen bevordert de stoelgang.)
- het gaat van sassenbloed (=het gaat met grote opofferingen gepaard)
- het is de toon die de muziek maakt (=het gaat om de manier waarop iets gezegd wordt)
- het kan er mee door (=het gaat wel, het is aanvaardbaar)
- een ketting is niet sterker dan de zwakste schakel (=het geheel is maar zo sterk als het zwakste onderdeel)
- de sterkte van de ketting wordt bepaald door de zwakste schakel (=het geheel is niet sterker dan het zwakste onderdeel)
- parels/paarlen voor de zwijnen werpen (=het goede verspillen aan hen die het niet verdienen/waarderen)
- hoog van de toren blazen (=het grote woord willen hebben / opscheppen)
- als je alles van tevoren weet, ga je liggen voor je valt (=het heeft geen zin zich na afloop te beklagen over gebrek aan voorkennis. (Meestal in antwoord op klachten als `Als ik dat van tevoren geweten had.`))
- als je alles van tevoren wist, dan kwam je met een dubbeltje de wereld rond (=het heeft geen zin zich na afloop te beklagen over gebrek aan voorkennis. (Meestal in antwoord op klachten als `Als ik dat van tevoren geweten had.`))
- de boventoon voeren (=het hoogste woord hebben)
- de eerste viool spelen (=het hoogste woord hebben en de baas spelen)
- beter hard geblazen dan de mond gebrand (=het is beter dat men zich inspant dan dat er door slordigheid of luiheid iets fout gaat)
- het daar is hommeles (=het is daar niet in orde)
- het is een Spaans bordeel. (=het is een chaotische wanorde)
- eigen haard is goud waard (=het is nergens zo mooi als thuis / men hecht veel waarde aan het eigen bezit)
- het is niet om de knikkers maar om het recht van het spel (=het is niet voor persoonlijk voordeel, maar omwille van de rechtvaardigheid)
- het is nog ver van zingen (=het is nog lang niet in orde)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen overtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- de een scheert schapen, de ander varkens (=het is ongelijk verdeeld in de wereld)
- er geen tekeningetje bij moeten maken (=het is overduidelijk)
- het ligt er duimdik bovenop (=het is overduidelijk)
- het loopt de spuigaten uit. (=het is te veel geworden)
- er is reuk noch smaak aan (=het is weinig waard, het is niet interessant)
- het komt voor de bakker (=het komt in orde; het wordt geregeld)
- kleur in je leven krijgen (=het leven wordt leuker)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- niets nieuws onder de zon (=het lijkt nieuwe informatie, maar is al eerder gezegd)
- de teugels afwerpen. (=het loslaten van regels en verantwoordelijkheden)
- `t Is gelijk of men van/door de kat of de kater/hond gebeten wordt (=het maakt niet uit hoe of waardoor je benadeeld bent geweest)
- het vet is van de ketel. (=het meeste voordeel is al verdwenen.)
- er voor tekenen (=het met plezier willen aanvaarden)
- aal is geen paling (=het mindere is niet gelijk aan het meerdere)
- het moet uit de lengte of uit de breedte komen (=het moet hoe dan ook uitgespaard worden)
- struisvogelpolitiek (=het negeren of ontkennen van een probleem in de hoop dat het vanzelf verdwijnt.)
- het dunnetjes overdoen (=het nog een keertje op dezelfde manier herdoen)
- het harde woord moet eruit (=het onaangename moet gezegd worden)
- het regent pijpenstelen (=het regent heel hard)
- de sigaar zijn (=het slachtoffer zijn / de doodstraf krijgen (een sigaar wordt `onthoofd` voor gebruik))
- de vis is de boet niet weerd (=het sop is de kool niet waard)
- een vogel kent men aan zijn veren (=het uitwendige zegt ook iets over de aard, het karakter)
- de vruchten van iets plukken (=het voordeel van iets hebben)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
