598 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `pe`
- je het apezuur zoeken (=eindeloos zoeken)
- je huid duur verkopen (=het niet gemakkelijk opgeven)
- je kan geen kei het vel afstropen (=bij de arme valt niets te rapen)
- je kan niet door een muur lopen, behalve als er een deur in zit (=dingen kunnen alleen gedaan worden als er een reële kans toe is)
- je klompen wegbrengen/wegzetten (=naar huis gaan/sterven)
- je laatste troef uitspelen (=het laatste wat iemand achter de hand had naar buiten brengen)
- je moet een paard niet doodknuppelen, voordat je thuis bent. (=te veel haast kan wel eens vertraging opleveren)
- je moet geen `hei` roepen voordat je de brug over bent (=vreugde over een goede afloop is pas toepasselijk als er niets meer verkeerd kan gaan)
- je op de lippen bijten (=je inhouden (niet lachen of kwaad worden))
- je pappenheimers kennen (=weten met wie men te maken heeft)
- je pen in alsem dopen (=erg negatief of kwetsend schrijven)
- je pen in gal en alsem dopen (=erg negatief of kwetsend schrijven)
- je penaten ergens vestigen (=zich vestigen (zich ergens thuis voelen))
- je penaten opzoeken (=naar huis gaan)
- je rolletje laten aflopen (=volop genieten)
- je schaduw vooruit werpen (=zich onheilspellend aankondigen)
- je sluis openzetten (=een grote mond zetten)
- je uit de naad lopen (=veel lopen , zijn uiterste best doen)
- je vel duur verkopen (=het slechts onder de grootste druk opgeven)
- je vergalopperen (=al te snel iets willen doen)
- je volle gewicht in de strijd werpen (=zich er volledig voor inzetten)
- je ziel en zaligheid verkopen (=absoluut alles opofferen)
- kijken als een hard geschilde aardappel (=bleek zien)
- kijken hoe de hazen lopen (=voorzichtig te werk gaan, eerst afwachten hoe de verhoudingen blijken te liggen)
- kleine potjes lopen gauw over. (=kleingeestige mensen zijn snel kwaad.)
- kolen op iemands hoofd stapelen (=iets goed doen voor een onvriendelijke persoon)
- korte rekeningen maken lange vriendschappen. (=financiële geschillen moet je direct oplossen)
- krakende wagens lopen/rijden het langst (=nieuw hoeft niet altijd beter te zijn / mensen die vaak ziek zijn worden vaak toch heel oud)
- kreupel of koning. (=alles of niets.)
- kreupel wil altijd voordansen (=de zwaksten willen het hoge woord hebben)
- kunnen behappen (=kunnen begrijpen)
- kunnen zakken en verkopen (=in handigheid ver overtreffen)
- kwade gezelschappen bederven goede zeden. (=slechte eigenschappen overnemen van slechte vrienden)
- lang genoeg in de kreupelstraat gewoond hebben (=lang genoeg in de problemen gezeten hebben)
- larie en apekool (=totale onzin)
- leentjebuur spelen (=iets lenen)
- liefhebben als de appel van zijn oog (=erg veel van iemand houden)
- lopen als een kievit (=erg gemakkelijk en vlug lopen)
- lopen als een kip die haar ei niet kwijt kan (=onrustig heen en weer lopen)
- lopen als een muis in een meelton (=onrustig heen en weer lopen)
- lust je nog peultjes (=wat zeg je me daarvan!)
- maak geen slapende honden wakker (=zwijgen over iets, om te voorkomen dat een autoriteit op het idee komt om er werk van te maken)
- maak je bed zoals je wilt slapen (=iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen daden)
- maart heeft knepen in zijn staart (=weerspreuk)
- mejen kan geen paard al lopende beslaan. (=als je het werk goed wil doen, moet je er de tijd voor nemen)
- men moet de schapen scheren maar niet villen (=als men uit hebberigheid de inkomstenbron opoffert heeft men niets meer voor in de toekomst)
- men poot de aardappelen wanneer men wil, ze komen toch niet in april (=boerenregel. Aardappelen komen pas in mei uit)
- met beide handen toegrijpen (=met graagte aanvaarden)
- met de gebakken peren blijven zitten (=voor de moeilijkheden opdraaien)
- met de haren erbij slepen (=iets erbij halen dat er niets mee te maken heeft)
435 betekenissen bevatten `pe`
- petje af (=respect betonen voor hoe iemand iets voor elkaar gekregen heeft)
- je sporen verdienen (=respect krijgen door goed werk te verrichten)
- va banque spelen (=roekeloos spel spelen)
- bij elkaar flansen (=samenrapen)
- naar het hoofd gooien/slingeren (=scherpe verwijten maken)
- als een marmot (=slapen als een marmot : diep, rustig)
- eten dat je zweet en werken dat je het koud krijgt, dat zijn de waren. (=slecht personeel. Uit de tijd dat meiden en knechts bij de boer in de kost waren.)
- kwade gezelschappen bederven goede zeden. (=slechte eigenschappen overnemen van slechte vrienden)
- een vos is niet licht met één strik te vangen. (=slimme mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- bij de pinken zijn (=snel dingen begrijpen, Handig en flink zijn, Vroeg opstaan)
- een krul meer in zijn staart hebben dan een ander (=speciaal willen zijn)
- spelen om des keizers baard (=spelen om de eer)
- in een hap en een snap (=spoedig (zonder respect of plichtplegingen))
- als het regent in mei, is april voorbij (=spreekwoord dat de spot drijft met spreekwoorden die open deuren intrappen)
- voor dovemans oren spreken (=spreken tegen personen die niet willen horen)
- zo gek als een deur (=stapelgek)
- het op iemand gemunt hebben (=steeds dezelfde persoon die ergens last van heeft)
- als sardientjes in een blik (=stijf boven op elkaar; dicht opeen)
- de schop afkuisen (=stoppen met het werk)
- de naald in het spek steken. (=stoppen met werken.)
- de fiets aan de haak hangen (=stoppen met wielrennen)
- er in stinken (=te grazen genomen worden, er in trappen)
- boter aan de galg smeren (=tevergeefse moeite doen, iets zal niet helpen)
- uit z`n rol vallen (=tijdens het spelen iets zeggen of doen wat niet bij de rol hoort)
- op de baan lopen (=tippelen)
- een lange neus maken (=tong uitsteken, iemand iets inpeperen (Jaloers maken))
- tot de tanden gewapend (=tot het uiterste bewapend)
- geen touw aan vast te knopen (=totaal onbegrijpelijk)
- uit de nesten helpen (=uit de problemen helpen)
- uit het moeras helpen (=uit de problemen helpen)
- uit de lucht gegrepen (=uit het niets gegrepen, zonder enige grond)
- met hoge heren is het kwaad kersen eten (=van de omgang met aanzienlijke personen moet men niet altijd voordeel verwachten)
- op je strepen staan (=vasthouden aan je principes en rechten.)
- je uit de naad lopen (=veel lopen , zijn uiterste best doen)
- niet van gisteren zijn (=veel weten, veel begrijpen en snel doorhebben)
- mensen vertellen veel op een zomerse dag. (=verhalen kloppen niet altijd)
- aan de man brengen/helpen (=verkopen)
- met een zilveren hengel vissen (=vis kopen in plaats van vangen. Ook: doel bereiken met bedrog)
- wie gaat slapen zonder te hebben gegeten, staat op zonder te hebben geslapen. (=voor de gezondheid zijn eten en slapen van belang.)
- iets voor een appel en een ei verkopen (=voor een erg lage prijs verkopen)
- op de kop tikken (=voor een goede prijs iets kopen)
- voor een prikje kopen (=voor een zeer lage prijs kopen)
- een open oog voor iets hebben (=voor iets open staan)
- een rollende steen vergaart geen mos. (=voortdurende verandering werpen vaak geen vruchten af)
- acht is meer dan duizend (=voorzichtig zijn is het belangrijkste. (woordspeling: acht=`let op` niet `8`))
- onder vier ogen (=waarbij slechts twee personen aanwezig zijn)
- met het mes tussen de tanden (=wanneer alles op het spel staat)
- bij nacht en ontij (werken/zijn) (=wanneer anderen slapen)
- strenge heren regeren niet lang (=wanneer een baas niet een beetje soepel is wordt het voor hem erg moeilijk)
- wie tot een penning geboren is kan tot geen stuiver komen (=wat het lot voor je in petto heeft kan je niet ontlopen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
