663 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `va`
- het oog van de meester maakt het paard vet (=het werk gebeurt beter als de baas toezicht houdt)
- het oog van de wereld (=de publieke opinie)
- het oog ziet altijd van zich af (=de eigen fouten ziet men niet, maar andermans fouten altijd wel)
- het paard van Troje binnenhalen (=door onnadenkendheid of onnozelheid de vijand toelaten)
- het puntje van een scherpe pen is `t felste wapen dat ik ken (=met een kritisch woord kan het meest worden bereikt)
- het ringetje van de deur kussen (=onderdanig / beleefd zijn voorbij geloofwaardigheid)
- het slechtste wiel van de wagen kraakt meest. (=de minst competente persoon is vaak ook de luidste)
- het vaatje op zijn kant zetten (=het vat leegmaken (uitdrinken))
- het varken is door de buik gestoken (=de zaak is vooraf bedisseld)
- het varken is op een oor na gevild/gewassen (=het is bijna klaar)
- het varkentje wassen (=een klusje wel even doen)
- het vat der Danaïden vullen (=nooit klaar komen met het werk)
- het vet is van de ketel. (=het meeste voordeel is al verdwenen.)
- het voor de deuren van de hel weghalen. (=ergens veel moeite voor doen)
- het wierookvat zwaaien (=lof toezwaaien)
- het zal zo`n vaart niet lopen (=het zal wel meevallen)
- het zijn vogels van enerlei veren (=ze zijn eender)
- het zwaard van Damocles (=iets wat snel of ieder moment kan gebeuren)
- het zwarte schaap van de familie (=iemand die een beetje buiten de familie staat qua gedrag)
- hier niet zijn om vliegen te vangen (=niet gekomen om de tijd de verdoen)
- hij droomt van schol maar eet graag platvis (=hij verwacht te veel)
- hoge bomen/masten vangen veel wind (=in een hoge positie heeft men ook veel verantwoordelijkheid)
- Hollands welvaren (=gezegd van een zeer gezond uitziend persoon)
- holle vaten bommen/klinken het hardst (=wie er het minste verstand van heeft, verkondigt het luidst zijn mening)
- holle vaten klinken het hardst. (=de minst competente persoon is vaak ook de luidste)
- hoofd van jut (=het slachtoffer)
- hoog van de toren blazen (=het grote woord willen hebben / opscheppen)
- hoogmoed komt voor de val (=iemand die erg trots is of hoogmoedig, krijgt gauw de bijbehorende ellende)
- huishouden van Kea (=een rommelig huishouden)
- iedereen wat van de stokvis (=eerlijk delen)
- iemand de kroon van het hoofd nemen (=iemand te schande maken)
- iemand de oren van het hoofd eten (=bij iemand erg veel eten)
- iemand de oren van het hoofd eten. (=zeer veel eten.)
- iemand een vlieg afvangen (=iemand te vlug af zijn)
- iemand het bloed onder de nagels vandaan halen (=iemand vreselijk treiteren of irriteren)
- iemand het gat van de deur wijzen (=iemand zeggen dat die het pand moet verlaten of iemand wegsturen)
- iemand het hemd van het lijf vragen (=erg nieuwsgierig zijn en alles van iemand proberen te vragen)
- iemand het voordeel van de twijfel gunnen (=een onzekere factor voor hem zo gunstig mogelijk laten meetellen)
- iemand spreken door het oor van een turfmand (=iemand heimelijk spreken, zodat niemand anders het hoort)
- iemand van de sokken rijden/lopen (=iemand (bijna) omver rijden of lopen)
- iemand van de sokken slaan (=iemand vellen, neerslaan)
- iemand van haver tot gort kennen (=iemands persoonlijkheid helemaal kennen)
- iemand van het hoofd tot de voeten meten (=iemand heel nauwkeurig onderzoeken)
- iemand van het kastje naar de muur sturen (=iemand voor niets heen en weer laten lopen)
- iemand van kant maken (=iemand doden)
- iemand van katoen geven (=iemand met een pak slaag of woorden straffen)
- iemand van kwade trouw verdenken (=verdenken dat iemand bedriegt)
- iemand van repliek dienen (=iemand gevat antwoorden)
- iemand van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=steeds verschillende baantjes hebben maar in geen enkel baantje succesvol zijn)
- iemand van zijn stuk brengen (=iemand onzeker maken)
860 betekenissen bevatten `va`
- als sneeuw voor de zon verdwijnen (=ergens niets van over blijven)
- onder de schoenzolen schrijven (=ergens niets van terecht komen)
- je op glad ijs wagen/begeven (=ergens over gaan praten waar die weinig van af weet)
- de klok hebben horen luiden maar niet weten waar de klepel hangt (=ergens over gehoord hebben, zonder er echt iets van af te weten)
- iemand op zijn zeer trappen (=ergens over praten wat door iemand als erg onplezierig ervaren wordt)
- het hart ergens aan ophalen (=ergens van genieten)
- van Teeuwes nog Meeuwes weten (=ergens van helemaal geen verstand hebben)
- verstand hebben van gekookt eten. (=ergens verstand van hebben.)
- iets uit de eerste hand hebben (=ergens zelf bij zijn geweest of hebben gehoord van iemand die het zelf heeft meegemaakt)
- er over oordelen als een blinde over de kleuren (=erover oordelen zonder kennis van zaken)
- het ervan nemen (=ervan genieten - niet werken)
- van de kapittelstok likken (=ervan lusten)
- maken dat men wegkomt (=ervandoor gaan)
- het zinkende schip verlaten (=ervandoor gaan als de zaak misgaat)
- de plaat poetsen (=ervandoor gaan.)
- een oude vogel is niet licht te vangen. (=ervaren mensen laten zich niet makkelijk foppen.)
- een oude rat vindt licht een gat. (=ervaren mensen weten vaak een oplossing te vinden)
- er de angel uittrekken (=ervoor zorgen dat iets minder gevaarlijk wordt door het meest gevaarlijke deel onschadelijk te maken; iets minder pijnlijk maken)
- getelde schapen lopen het hok uit. (=exact alles van tevoren weten)
- een vaantje strijken (=flauw vallen, sterven, het opgeven)
- van zijn stokje gaan (=flauwvallen)
- in de patatten vallen (=flauwvallen)
- jezelf tegenkomen (=geconfronteerd worden met de gevolgen van je eigen acties.)
- je de wet niet voor laten schrijven (=geen bevelen accepteren van een ander)
- geen kou aan de lucht (=geen gevaar)
- er geen hoge pet van op hebben (=geen hoge verwachting hebben van iets)
- iets aan je laars lappen (=geen notitie nemen van regels, wet of voorschriften)
- geen poot aan de grond kunnen krijgen (=geen schijn van kans blijken te hebben)
- aan mijn nooit niet (=geen sprake van)
- slot noch zin (=geen touw aan vast te knopen)
- niet thuis zijn van (=geen verstand hebben van - niet willen weten van)
- wie dan leeft die dan zorgt (=geen zorg om de toekomst van anderen)
- leven als een oester (=geheel van de wereld afgezonderd leven)
- goed geld naar kwaad geld gooien (=geld ergens insteken waarvan bekend is dat het verlies oplevert)
- het is licht dansen op andermans vloer. (=geld van anderen uitgeven is makkelijk.)
- geluk en glas breekt even ras. (=geluk is niet vanzelfsprekend)
- mooie liedjes duren niet lang (=geluk is van korte duur)
- pluk de dag (Carpe diem) (=geniet van vandaag)
- mooi weer spelen (=genieten (meestal van andermans goed) / mooier voordoen dan het is)
- je in het slijk wentelen (=genieten van iets dat slecht is)
- je koetjes op het droge hebben (=genoeg (geld) hebben voor de rest van het leven)
- het zat zijn (=genoeg ergens van hebben en er geen zin meer in hebben)
- waar de klok luidt, daar is een kapel. (=geruchten hebben vaak een kern van waarheid)
- hoog spel spelen (=gevaarlijk spel spelen, veel inzetten)
- de bak indraaien (=gevangen genomen worden)
- een nieuwe voordeur krijgen (=gezegd bij het bereiken van een tiende levensjaar, dus 10, 20, 30 etc.)
- als de rechte Adam komt gaat Eva mee (=gezegd van `n meisje dat liever niet wil trouwen)
- beer op sokken (=gezegd van een dik, plomp persoon)
- het regent bakstenen (=gezegd van een hevige hagelbui)
- goed van de tongriem gesneden (=gezegd van een vlotte prater)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
