929 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `OE`
- elk heeft genOEg in eigen tuin te wieden. (=bekritiseer geen anderen als je zelf niet perfect bent)
- elk zijn meug, zei de bOEr en hij at paardenkeutels in plaats van vijgen. (=boeren zijn koppige mensen die hun eigen zin doen)
- elkaar de bal tOEspelen (=elkaar voordeeltjes bezorgen)
- elke dag heeft genOEg aan zijn eigen kwaad (=men moet zich niet zorgen maken over de toekomst)
- er een brOErtje aan dood hebben (=er een hekel aan hebben)
- er een gooi naar dOEn (=een kans wagen of iets proberen te raden)
- er een melkkOEtje aan hebben (=er veel voordeel uit kunnen halen)
- er een plasje overheen dOEn (=ergens een kleine wijziging in aan (laten) brengen, dat wel duidelijk laat zien dat de afzender iemand van belang is)
- er een schepje opdOEn (=er nog wat aan toevoegen)
- er geen dOEkjes om winden (=de waarheid onverbloemd vertellen)
- er geen gras over laten grOEien (=onmiddellijk profiteren, uitvoeren)
- er geen tekeningetje bij mOEten maken (=het is overduidelijk)
- er glOEiend bij zijn (=op heterdaad betrapt zijn)
- er het zwijgen tOE dOEn (=er niets over zeggen)
- er is geen dOEn aan (=hij is niet te overtuigen, niets kan helpen)
- er is klei aan de klOEt/knikker (=er is iets mis)
- er is meer dan een kOE die blaar/bles heet (=de mening van anderen telt ook)
- er is met hem te eggen noch te plOEgen (=er is met hem niets aan te vangen)
- er je eigen plasje overheen dOEn (=iets een beetje veranderen zodat helemaal naar je zin is. In werksituaties kan dit soms uit de hand lopen, als er veel belanghebbers zijn die allemaal hun eigen plasje over een document willen doen. Het kan dan resulteren in een onleesbare tekst.)
- er Spaans aan tOE gaan (=erg wild en rumoerig aan toe gaan)
- er uitzien als melk en blOEd (=er gezond uitzien)
- er zijn hOEd voor afnemen (=er voor in bewondering staan)
- er zijn maal wel mee kunnen dOEn (=er wel mee toekomen)
- er zit een schrOEfje bij hem los (=hij is niet helemaal goed wijs)
- eraan mOEten geloven (=of iemand wil of niet, het moet toch gebeuren)
- ere wie ere tOEkomt (=iemand die de eer verdient moet die ook krijgen)
- ergens geen kwaad kunnen dOEn. (=een zeer positieve reputatie hebben ongeacht wat je doet)
- ergens gezien zijn als een rotte kool bij een grOEnvrouw (=er niet graag gezien zijn)
- ergens met lood in de schOEnen naar tOE gaan (=er verschrikkelijk tegen opzien)
- eten en drinken is geen berOEp / ambacht. (=werken is noodzakelijk om te kunnen leven.)
- eten is een gOEd begin: het ene beetje brengt het ander in. (=letterlijke betekenis.)
- gaan dOEt komen (=als je ergens moeite voor doet komen dingen ook jouw kant op)
- gapen als een OEster (=met de mond wijd open geeuwen)
- gapen als een OEster die in de warmte komt (=met de wond wijd open geeuwen)
- geen bericht is gOEd bericht (=als je niet weet hoe het met iets of iemand gaat, kun je ervan uitgaan dat het goed gaat, zolang je geen slecht bericht ontvangt)
- geen katje om zonder handschOEnen aan te pakken (=geen gemakkelijk persoon)
- geen kOE zo zwart of er zit wel een vlekje aan. (=niemand is perfect.)
- geen mens zo gek of hij heeft een gOEie trek. (=zelfs vreemde mensen hebben goede eigenschappen)
- geen middel onbeprOEfd laten (=alles proberen om een doel te bereiken.)
- geen mond open dOEn (=niets zeggen)
- geen nieuws is gOEd nieuws (=zolang het goed gaat met iemand is het lang niet zo sensationeel als dat het slecht gaat met iemand)
- geen sjOEge hebben van (=niets weten over)
- geen tien paarden brengen me daar naar tOE. (=in geen geval ga ik daar naar toe)
- geen twee missen voor hetzelfde geld dOEn (=niet tweemaal hetzelfde zeggen of doen)
- geen vin verrOEren (=heel stil zonder beweging zijn)
- geen vlieg kwaad dOEn (=uitsluitend goede bedoelingen hebben, niemand tot last zijn)
- geen vOEt verzetten (=niet bewegen - niets willen doen)
- geen vOEtbreed wijken (=hard op zijn standpunt blijven)
- geen zorgen voor morgen, elke dag heeft genOEg aan zijn eigen kwaad (=de moeilijkheden van vandaag zijn genoeg om je zorgen over te maken)
- gekrOEsd haar, gekrOEsde zinnen (=vreemdelingen hebben andere zeden en gewoonten)
1406 betekenissen bevatten `OE`
- een goed begin is het halve werk (=een gOEd begin vergroot de kans op een gOEde afwerking)
- je hemel op aarde verdienen (=een gOEd en eerlijk leven leiden)
- het juiste midden vinden (=een gOEd evenwicht vinden tussen twee tegengestelde aanpakken. Bijvoorbeeld, als het er om gaat hOEveel bevOEgdheden de politie mOEt hebben om de rechtsstaat te handhaven)
- op stoom komen (=een gOEd tempo bereiken)
- een handwerk heeft een gouden bodem (=een gOEd vakman verdient altijd zijn brood)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een gOEde buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- een wit voetje halen (=een gOEde indruk maken bij de leider(s))
- hoge ogen gooien (=een gOEde kans maken op iets)
- een goede haan kraait nog wel eens weer. (=een gOEde leider waarschuwt meer dan eens)
- een goede naam is beter dan olie (=een gOEde naam (reputatie) is beter dan veel geld (olie) bezitten)
- goed te boek staan (=een gOEde reputatie hebben)
- goede naam is beter dan goede olie (=een gOEde reputatie is beter dan veel geld)
- in een goed blaadje proberen te komen (=een gOEde reputatie proberen te verkrijgen)
- een koopman een loopman. (=een gOEde verkoper gaat bij zijn klanten langs)
- een beer op sokken (=een gOEdzak)
- eet vis, als er vis is. (=een gunstige gelegenheid mOEt men niet ongebruikt laten voorbijgaan.)
- een hoofd als een ijzeren pot. (=een heel gOEd geheugen hebben)
- een heel alfabet (=een helebOEl)
- een loden pijp hebben (=een hete vlOEistof snel kunnen opdrinken)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedOEld. Letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- de kip met gouden eieren slachten (=een iets met veel rendement wegdOEn)
- een ei is geen ei twee ei is een half ei drie ei is een paasei (=één is niet genOEg, twee is beter, drie is gOEd)
- een klein visje een zoet visje (=een klein voordeel of winstje dat met weinig mOEite is verkregen)
- geen centje pijn. (=een kleine mOEite.)
- het varkentje wassen (=een klusje wel even dOEn)
- de kunst gaat om brood (=een kunstenaar verdient mOEizaam z`n brood)
- een land van melk en honing zijn (=een land waar het gOEd en voorspOEdig leven is)
- een leugentje om bestwil (=een leugen met een gOEde bedOEling)
- de wind waait uit die hoek (=een mening van iemand uit een bepaalde grOEp/partij)
- de mens zal bij brood alleen niet leven. (=een mens heeft niet alleen lichamelijke maar ook geestelijke behOEftes.)
- de teugels laten vieren (=een minder streng beleid vOEren)
- een ridder zonder vrees of blaam (=een mOEdig mens)
- een heet hangijzer (=een mOEilijk onderwerp waar veel discussie over bestaat)
- de bot kunnen gallen (=een mOEilijke taak aankunnen)
- schone appels zijn ook wel zuur. (=een mooie vrouw is niet vanzelfsprekend een gOEde echtgenote)
- de nacht is een goede raadsman. (=een nachtje slapen is gOEd bij het nemen van beslissingen)
- een zwaluw maakt de lente niet (=een omstandigheid laat nog geen eindconclusie tOE)
- op de koop toe nemen (=een onbedOEld gevolg accepteren)
- de bui zien hangen (=een ongunstige situatie aanvOElen voordat deze zich daadwerkelijk voordOEt)
- een gat in de lucht slaan (=een onnozele handeling dOEn)
- aan de rem trekken (=een ontwikkeling proberen tegen te houden/ waarschuwen dat iets niet gOEd gaat)
- het tij keren (=een ontwikkeling stoppen. Bijvoorbeeld ten aanzien van het tOEnemen van zinloos geweld. Zie getij)
- schrijven en wrijven (=een pennenstrijd vOEren)
- tegen het zere been schoppen (=een pijnlijke opmerking maken over iets wat gevOElig ligt)
- een onbekookt plan (hebben) (=een plan hebben waar niet gOEd over is nagedacht)
- de aardappelen afgieten (=een plasje dOEn door heren)
- een tafeltje welbereid. (=een plek met veel en gOEd eten)
- een kool stoven (=een pOEts bakken)
- een loer draaien (=een pOEts bakken)
- iets op een procrustesbed leggen (=een regeling zo tOEpassen dat hij er voordeel van heeft)
39 dialectgezegden bevatten `OE`
- teegen OE gezeej èn gezwêege (=tegen jou in vertrouwen verteld) (Tilburgs)
- tstOE geschreive, tstOE gedrukt, dagge mOEt krabbe OE dat ukt (=als je jeuk hebt mOEt je krabben) (Brussels)
- ut giet OE gOEt bie als wai dOEt (=het ga je gOEd bij alles wat je dOEt) (Slands)
- ut rèègent, zedde gij nie vergete OE dokkelèèrze mee te neme? (=het regent, ben je niet vergeten je rubberlaarzen mee te nemen?) (Kaatsheuvels)
- Van OE kloot'n gaan maken (=Een klacht indienen) (Maldegems)
- vernuver OE der mit (=vermaak je ermee) (drents)
- vOEr OE OEge oat te bleite (=dat is heel triest) (Antwerps)
- Vraok OE iets? (=vraag ik je iets?) (Bredaas)
- Vuugt OE (=Gedraag je) (Schunnebroecks)
- Wa hedde OE aige toch angedan (=Wat heb je jezelf toch aangedaan) (Eersels)
- wa is't voar OE (=wat kan ik voor U dOEn) (Maldegems)
- Wa kiekte! Heb ik wa van OE àn!? (=Wat wil je? Waarom kijk je me zo aan!?) (Helenaveens)
- Wa zeetsje, wa tOEtsje, OE nOEmtsje (=Wat zei hij, wat dOEt hij, hOE heet hij) (Zeels)
- Wa'k er nog van wete zak OE vetellen (=Wat ik er nog van weet zal ik je vertellen) (Hoogeveens)
- Waar OE (=Pas op, ga aan de kant) (Achterhoeks)
- wadaar ik OE gezeed! (=zie je nou wel?) (Oudenbosch)
- wadisda mee OE meule (=wat is er met jou) (Maldegems)
- Waor bemui ie OE mit (=Waar bemOEi je je mee) (Hoogeveens)
- wè hek OE gezeet (=wat heb ik je gezegd) (Ossies)
- we zun OE de kaaje op knikkere (=we zullen je buiten gooien) (Tilburgs)
- Werken tOE dan OE klwooten geleek ang'n. (=Werken tot je niet meer kunt.) (Maldegems)
- Z'ak is op OE mOElukke teure (=MOEt ik je op je gezicht slaan) (Brabants)
- za'k OE d'r ene onder pleer'n (=zal ik je een schop onder je kont geven) (Twents)
- za'k OE houw'n! (=Zal ik je slaan Ik zal je slaan) (deventers)
- Za'k OE met de kop over de keien raspen (=Zal ik uw neus aan de staatklinkers afschuren) (Deventers)
- za'k OE tegen de koarke an drukk'n (=met een meisje brommers kijken) (Rijssens)
- Zak OE eens unne klap vor OEwe stui geve? (=Zal ik je eens een klap voor je hoofd geven?) (Bredaas)
- Zak OE op de balg geven (=Wil je een pak klappen hebben) (Hoogeveens)
- zakOE is onder OE flikker schuppe (=zal ik je eens onder je achterwerk schoppen) (Bredaas)
- Zal ik OE voor de kopke beuke? (=Zal ik je voor je bek slaan?) (Betuws)
- Ze driet OE in de klompn, Ze miegt OE an de koar, Ze doot OE bie'n bok (=Je wordt bedonderd) (Twents)
- Ze driet OE in de kloompn, Ze miegt OE an de koar, Ze doot OE bie'n bok (=Ze nemen je te grazen) (Twents)
- Ze holt OE veur 't lappie (=Ze houden je voor de gek) (Hoogeveens)
- ze mossen OE g-at hèn (=ze hadden je nodig) (Tilburgs)
- zen OE bi den bik gedaun (=je bent bedrogen) (Maldegems)
- zie neijt OE woa'j biestoat (=Ze zijn heel gemeen, slecht) (Epers)
- Zjee'en eut OE ol' (=Enorm diarree hebben) (Maldegems)
- zOEtsjaa OE alankaa (=kookt hij al? ja al lang) (Hams)
- Öllie ieleu OE wa in? ; Öllied uille OEle wa in? (=smeren jullie je wel in? (met zonnecreme) ) (Twents)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen