704 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `and`
- het ene ongeluk roept het ander. (=ongeluk komt zelden alleen)
- het ene oor in en het andere weer uit. (=wel horen maar niet luisteren)
- het ene oor in, het andere weer uit (=het wel horen en meteen weer vergeten)
- het ene woord brengt het andere voort. (=een negatieve opmerking kan leiden tot negatieve woorden over en weer)
- het ene woord haalt het andere uit (=als de ene persoon een grote mond opzet, krijgt die dat van de ander terug)
- het geld brandt hem in de zak (=hij geeft zijn geld graag en gemakkelijk uit)
- het heft in eigen hand(en) nemen (=de leiding nemen)
- het iemand warm maken (=iemand in moeilijkheden brengen)
- het is altijd vet op een andermans schotel (=een ander heeft het schijnbaar altijd beter)
- het is beter een andermans hemd dan geen (=wat men niet heeft kan men desnoods nog altijd lenen)
- het is een kwade wind die niemand voordeel brengt (=er is altijd wel iemand die van de omstandigheden weet te profiteren)
- het is goed riemen snijden uit andermans leer (=met andermans eigendom kan men gemakkelijk kwistig omgaan)
- het is licht dansen op andermans vloer. (=geld van anderen uitgeven is makkelijk.)
- het land aan iets hebben (=aan iets een hekel hebben)
- het land hebben aan iets/iemand (=een hartgrondige afkeer hebben)
- het land van belofte (=de plaats waar het goed toeven is)
- het lieve leventje gaande (=de ruzie begonnen - de poppen aan het dansen)
- het met iemand aan de stok hebben/krijgen (=ruzie met elkaar hebben/krijgen)
- het niet op iemand hebben (=iemand niet goed kunnen verdragen)
- het op iemand begrepen hebben (=iemand goed kunnen verdragen / iemand is altijd de pineut)
- het op iemand gemunt hebben (=steeds dezelfde persoon die ergens last van heeft)
- het op iemand niet begrepen hebben (=iemand niet vertrouwen)
- het over een andere boeg gooien (=het anders aanpakken)
- het recht in eigen hand nemen (=eigenmachtig optreden)
- het roer in handen hebben (=leiding geven en door moeilijke tijden heen komen)
- het tij wacht op niemand. (=benut kansen voor het te laat is)
- het verstand komt met de jaren (=naarmate je ouder wordt, word je wijzer en verstandiger)
- het voorland zijn (=iemands toekomst zijn)
- het vossenvel aandoen (=op sluwe wijze iets willen bereiken)
- hij geeft niet om wiens huis in brand staat, als hij zich maar aan de gloed kan warmen (=overal voordeel uit halen, ongeacht gevolgen voor anderen)
- Hollands welvaren (=gezegd van een zeer gezond uitziend persoon)
- hoogmoed deed nooit iemand goed. (=arrogantie en overmoed zijn slechte eigenschappen)
- huizen op iemand kunnen bouwen (=sterk op iemand kunnen vertrouwen)
- iemand (aan) de pols voelen (=iemand uithoren)
- iemand aan de dijk zetten (=iemand ontslaan)
- iemand aan de tand voelen (=op strenge manier ondervragen)
- iemand aan het lijntje hebben (=meewerken met iemand)
- iemand aan het touw hebben (=over iemand de macht hebben)
- iemand aan zijn angel krijgen (=iemand in zijn macht krijgen)
- iemand aan zijn woord houden (=van iemand eisen dat hij zijn belofte nakomt)
- iemand aanschieten (=iemand aanspreken)
- iemand achter de bank schuiven (=iemand minachtend behandelen)
- iemand achter de broek/veren/vodden zitten (=iemand aansporen/opjagen / nauwlettend volgen)
- iemand afschepen (=met een voorwendsel wegzenden)
- iemand beest maken (=kaartspel : zorgen dat iemand geen enkele slag haalt)
- iemand belet geven (=iemand niet ontvangen)
- iemand bij de kladden grijpen (=iemand bij zijn kleren grijpen)
- iemand bij de lurven pakken (=iemand stevig vastpakken)
- iemand bij de neus nemen (=iemand voor de gek houden; iemand bedriegen)
- iemand bijspijkeren (=iemand met geld of kennis ondersteunen)
1032 betekenissen bevatten `and`
- de gulden middenweg (houden/bewandelen/verkiezen) (=een tussenstandpunt of tussenoplossing verkiezen)
- een katje krijgen (=een uitbrander krijgen)
- een aflossing van de wacht (=een vervanging van de ene persoon door een andere)
- een meid en een aardappel kies je zelf (=een vrouw kun je niet door iemand anders laten uitkiezen)
- wie plast tegen de kerk, gaat gevaarlijk te werk (=een wandaad met verstrekkende gevolgen)
- een keer nemen (=een wending nemen, veranderen)
- een hartje zonder zorg (=een zorgeloos iemand)
- verandering van spijs doet eten (=eens iets anders te doen doet de mens goed)
- eerst oompje en dan oompjes kinderen (=eerst ik, daarna de anderen)
- willen weten welk vlees men in de kuip heeft (=eerst willen weten hoe iemand is)
- de gek in de mouw dragen (=eigenaardigheden verbergen voor anderen)
- goede sier maken (=er (overdreven) goed van leven / goed overkomen bij anderen)
- er oog voor hebben (=er de waarde van inzien of aandacht voor hebben)
- met de nachtschuit vertrekken (=er erg stilletjes vandoor gaan)
- iets laten zwemmen (=er geen aandacht meer aan besteden)
- er geen kaas van hebben gegeten (=er geen verstand van hebben)
- er verstand van hebben als een kraai van een zaterdag (=er geen verstand van hebben)
- een baas boven baas zijn (=er is altijd wel iemand die het beter kan of het beter denkt te kunnen)
- het is een kwade wind die niemand voordeel brengt (=er is altijd wel iemand die van de omstandigheden weet te profiteren)
- doorgestoken kaart (=er is heel duidelijk iets mis! Hier is getracht om iemand te laten geloven dat er bij toeval iets gebeurt, terwijl het in feite van tevoren gearrangeerd is)
- er schuilt iets achter (=er is meer aan de hand dan op het eerste gezicht lijkt.)
- het is er de dood in de pot. (=er is niemand.)
- er is geen vuiltje aan de lucht (=er is niets aan de hand)
- de muren hebben oren (=er kan ongewenst worden meegeluisterd door anderen)
- iemand het zwijgen opleggen (=er met niemand over mogen praten en niemand iets mogen vertellen)
- je anker kappen/lichten (=er met spoed vandoor gaan)
- geen twee kapiteins op één schip (=er moet maar één persoon de leiding hebben, anders gaat het niet goed)
- met de sok op de kop gezet (=er onbewust door toedoen van anderen voor joker bijlopen)
- een zondagssteek houdt geen week (=er rust geen zegen op het werk wat iemand op zondag doet)
- `m piepen (=er stilletjes vandoor gaan)
- je kunt van een kale kikker geen veren plukken (=er valt niets te halen bij iemand die niets heeft)
- van een kale kip kun je niet plukken (=er valt niets te halen bij iemand die niets heeft)
- de benen nemen (=er vandoor gaan)
- het hazenpad (ver)kiezen (=er vandoor gaan of vluchten)
- er een balletje over opgooien (=er voorzichtig over beginnen te praten om erachter te komen wat anderen ervan vinden)
- er was geen hond/kat/kip (=er was niemand)
- mogen lijden (=er wel tegen kunnen - iemand wel kunnen verdragen)
- daarmee is de kous af. (=er wordt geen aandacht meer aan gegeven)
- van zessen klaar (=erg handig zijn en van aanpakken weten)
- iemand wel kunnen villen (=erg kwaad zijn op iemand / Een erge hekel hebben aan iemand)
- iemand het hemd van het lijf vragen (=erg nieuwsgierig zijn en alles van iemand proberen te vragen)
- iemand de voet kussen (=erg onderdanig naar iemand doen)
- iemand de hielen likken (=erg onderdanig of nederig tegen iemand doen)
- met twee linkerhanden geboren zijn (=erg onhandig zijn)
- in vuur en vlam staan (=erg opgewonden zijn / hevig branden)
- liefhebben als de appel van zijn oog (=erg veel van iemand houden)
- de wijsheid in pacht hebben (=erg verstandig zijn of althans doen alsof)
- het gras kunnen horen groeien (=erg verwaand zijn - ook gezegd als het ergens muisstil is)
- met het verstand van een garnaal (=erg weinig verstand, erg dom)
- hemel en aarde bewegen (=ergens alles aan doen om het gedaan te krijgen (bv van iemand))
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
