309 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `TA`
- niet het zout op zijn paTAtten verdienen (=een klein inkomen hebben)
- niet in iemands schaduw kunnen sTAan (=aan iemand absoluut niet kunnen tippen)
- nog niet op eigen benen kunnen sTAan (=nog niet zichzelf volledig zelfstandig kunnen redden)
- nog te bezien sTAan (=nog af te wachten zijn)
- noTA bene (=noteer wel) (Latijn)
- omsTAan leren (=leren schikken naar de wensen en bevelen van een ander)
- onder een sTAand zeiltje is het goed roeien (=met een klein vast inkomen, verdient men al gauw genoeg voor de kost)
- ongesuikerd zeggen waar het op sTAat (=onverbloemd de waarheid zeggen)
- oog om oog en TAnd om TAnd (=wraak nemen voor onrecht dat je is aangedaan, door de dader precies hetzelfde aan te doen)
- op de achterste benen/poten sTAan (=zeer verontwaardigd of boos zijn.)
- op de keien sTAan (=werkloos zijn)
- op de TAst (=op het gevoel, zonder te zien)
- op de voorgrond sTAan (=onder de aandacht staan)
- op een volle buik sTAat een vrolijk hoofd. (=een volle buik brengt een blij en tevreden humeur.)
- op eigen benen sTAan (=voor jezelf zorgen; geen hulp nodig hebben)
- op goede voet sTAan met iemand (=goed kunnen opschieten)
- op iemands schouders sTAan (=op andermans werk voortbouwen)
- op je strepen sTAan (=vasthouden aan je principes en rechten.)
- op je stuk sTAan (=zich niet laten ompraten en bij de eigen mening blijven)
- op je TAbbaard/TAbberd zitten (=afranselen)
- op je TAndvlees lopen (=in totale uitputting voortdoen, zijn laatste krachten gebruiken)
- op kop sTAan (=aan de leiding staan)
- op poten sTAan (=in een brief nergens omheen praten)
- op sTAande voet (=met onmiddellijke ingang)
- op straat sTAan/zitten (=ontslagen zijn - geen onderdak meer hebben)
- opgesTAan is plaats vergaan (=als je even wegloopt kan iemand anders op je stoel gaan zitten)
- oversTAg gaan (=na aandringen/lang er mee wachten toegeven)
- oversTAg raken (=de wind van voren krijgen)
- pal sTAan (=onbeweeglijk stilstaan / niet twijfelen aan de eigen mening)
- paTAttenbloed hebben (=ziekelijk zijn)
- pia voTA (=vrome wensen) (Latijn)
- pro raTA (=per evenredig deel) (Latijn)
- quod deus bene verTAt (=laat God het ten goede keren) (Latijn)
- rap met de TAnden, is rap met de handen. (=wie snel kan eten, kan snel werken.)
- recht in zijn schoenen lopen/sTAan (=eerlijk zijn, niets misdaan hebben)
- saniTAire stop (=een bezoek aan de W.C)
- schot en lot beTAlen (=zijn burgerplicht naar behoren vervullen)
- sijmen beTAalt (=diegene die het minste verdient draagt de kosten)
- sTAan kijken als lamme/verdomde Louis (=verlegen of beteuterd staan kijken)
- sTAan te slapen (=niet opletten)
- sTAd en land aflopen. (=geen moeite sparen om iets te bereiken)
- sTAnk voor dank (=ondankbaarheid ervaren voor geboden diensten.)
- stevig in je schoenen sTAan (=erg zeker zijn)
- stilsTAnd is achteruitgang. (=stil blijven staan leidt tot relatieve achteruitgang ten opzichte van anderen die vooruitgang boeken)
- streken onder je sTAart hebben. (=niet te vertrouwen zijn)
- TAal noch teken van iemand vernemen (=niets van iemand horen/zien)
- TAbak van iets hebben (=iets niet langer willen)
- TAbula rasa maken (=geheel herbeginnen - de boel helemaal opruimen)
- TAp hem maar borg hem niet (=wantrouw hem)
- te boek sTAan. (=een schuld hebben.)
405 betekenissen bevatten `TA`
- er de boot mee ingaan (=iets hebben ondernomen, dat tot een toTAle mislukking heeft geleid)
- als een tang op een varken slaan (=iets heeft toTAal niets met een besproken onderwerp te maken)
- gouden appels op zilveren schalen (=iets is erg prachtig/goed/versTAndig (verwoord))
- naar de mutsaard rieken (=iets klopt zeer niet (mutsaard = brandsTApel) / verdacht worden van ketterij)
- iets bij de roes kopen (=iets kopen in de sTAat zoals het is)
- op de pof komen (=iets kopen zonder direct te beTAlen)
- iets niet op je laten zitten (=iets niet aanvaarden zonder tegensTAnd)
- iets beneden zijn waardigheid achten (=iets niet willen doen omdat men vindt dat men een betere TAak waard is)
- iets door de vingers zien (=iets oogluikend toesTAan)
- iets van haver tot gort vertellen (=iets tot in deTAil vertellen)
- een waarheid als een koe (=iets toTAal vanzelfsprekends)
- water in de zee dragen (=iets toTAal zinloos doen)
- iets bij de roes verkopen (=iets verkopen in de sTAat zoals het is)
- er als een berg tegen opzien (=iets voor zichzelf beschouwen als een zeer moeilijke, of onplezierige, TAak of omsTAndigheid)
- iets in geuren en kleuren vertellen (=iets zeer uitvoerig en gedeTAilleerd vertellen)
- op eigen houtje doen (=iets zelfsTAndig (eventueel op eigen initiatief) ondernemen)
- ik ben geen uithangbord (=ik heb meer te doen, ik blijf niet wachten/zo sTAan)
- in de laagte zijn (=in armoedige toesTAnd verkeren)
- in de slappe was (=in de conTAnten, in het geld)
- met molentjes lopen (=in de war zijn, niet goed bij het versTAnd zijn)
- iemands licht betimmeren (=in de weg sTAan - het licht benemen)
- als een nachtkaars uitgaan (=in een gesTAag tempo minder worden en eindigen)
- in somma (=in het toTAal)
- je maag wel aan de kapstok kunnen hangen. (=in moeilijke financiële omsTAndigheden verkeren waardoor men weinig eten kan kopen.)
- te hoop lopen (=in opsTAnd komen)
- onder de vijgenboom rusten (=in rust en welsTAnd leven)
- helse steen (=in sTAafjes gegoten zilvernitraat)
- op je tandvlees lopen (=in toTAle uitputting voortdoen, zijn laatste krachten gebruiken)
- je tussen hangen en wurgen bevinden (=je in gevaarlijke en moeilijke omsTAndigheden bevinden)
- een vogel zingt zowel van armoe als van weelde. (=je kan positief zijn onder alle omsTAndigheden)
- wie voor een dubbeltje geboren is, wordt nooit een kwartje (=je kunt nooit boven de sTAnd komen waarin je geboren bent. Arm geboren, zal wel arm blijven)
- je mening niet onder stoelen of banken steken (=je mening niet verbergen, openlijk voor je sTAndpunten uit durven komen, bij voorbeeld van afkeuring van iets)
- je moet geen goed geld achter slecht geld aangooien (=je moet geen geld besteden aan een zaak die niet meer in sTAnd kan worden gehouden)
- een schop van een ezel kunnen verdragen (=je moet het aankunnen dat iemand zonder versTAnd van zaken kritiek geeft)
- een plaat voor je hoofd hebben (=kortzichtig zijn, niet open sTAan voor de omgeving)
- je verdiende loon krijgen (=krijgen wat hem toekomt (meesTAl iets slecht))
- op de garf/garve bouwen (=land bebouwen met beTAling van de pacht met een deel van de oogst)
- te kennen geven (=laten versTAan)
- ten voeten uit (=letterlijk: de volledige gesTAlte is afgebeeld; figuurlijk: een getrouwe persoonsbeschrijving)
- beter één vogel in de hand dan tien in de lucht (=liever een beetje dan helemaal niets / kleine concrete resulTAten zijn beter dan grootse plannen)
- beter kleine meester dan grote knecht (=liever een bescheiden zelfsTAndige dan een grote knecht bij een baas)
- de huik naar de wind hangen (=meeheulen - altijd andermans sTAndpunt volgen)
- je in de kaart laten kijken (=meesTAl onopzettelijk een ander inzicht geven in je bedoelingen)
- als het tij verloopt verzet men de bakens (=men moet zich aan de omsTAndigheden aanpassen)
- waar het paard aangebonden is moet het vreten (=men moet zich naar de omsTAndigheden schikken)
- een put maken om een andere te vullen (=met de ene lening de vorige afbeTAlen)
- in hetzelfde schuitje varen/zitten (=met dezelfde omsTAndigheden te maken hebben, hetzelfde lot ondergaan)
- de domste boeren hebben de dikste aardappelen (=met geluk komt men vaak verder dan met versTAnd)
- op geen stukken na (halen) (=met grote achtersTAnd iets niet halen)
- armoe op de stal is armoe overal (=met te weinig dieren in de sTAl kun je geen geld verdienen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
