316 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ka`
- een gek en zijn geld blijven nooit lang bij elkaar (=geld uitgeven aan nutteloze en onnodige dingen)
- een geloof dat bergen kan verzetten (=een sterk geloof)
- een kaars voor de duivel branden (=slechte daden goedpraten omdat er je er voordeel uit kan halen)
- een kale kip kan nog leggen (=iemand die niets heeft, kan nog voor je werken)
- een kampersteur (=een domme streek)
- een kat in de zak kopen (=iets kopen zonder het gezien te hebben - bedrogen worden)
- een kat in het donker/nauw maakt rare sprongen (=in een benarde situatie doet men vreemde dingen)
- een kat komt altijd op z`n pootjes terecht (=ingewikkelde en vervelende dingen kunnen vanzelf weer voor elkaar komen)
- een kat komt altijd weer op zijn poten terecht. (=uiteindelijk komt het toch weer in orde.)
- een kater hebben (=zich beroerd en vervelend voelen (meestal na te veel alcohol))
- een katje krijgen (=een uitbrander krijgen)
- een kattenrug maken (=diep buigend groeten)
- een kerel als kas (=een stevig gebouwde kerel (ironisch bedoeld))
- een kind kan de was doen (=het gaat heel makkelijk)
- een kink in de kabel komen (=iets tussen komen)
- een lijk in de kast (=een onaangename erfenis)
- een onzevader bidden in alle kapelletjes (=in alle cafés langsgaan)
- een paard dat eens op hol is geslagen, kan dat snel weer doen. (=een eens gemaakte fout, begaat men makkelijk weer)
- een schurftig paard vreest de roskam (=iemand die aan iets schuldig is, heeft liever niet dat datgeen onderzocht wordt)
- een schurftig paard vreest de roskam. (=wie wat op z`n geweten heeft, is bang voor het onderzoek)
- een spiering uitwerpen om een kabeljauw te vangen (=iets kleins aan een ander geven met de gedachte zelf iets groots terug te krijgen)
- één uur van onbedachtzaamheid, kan maken dat men jaren schreit (=één moment van onvoorzichtigheid kan verschrikkelijke gevolgen hebben)
- een vogel die te vroeg zingt, wordt `s avonds van de kat gegeten. (=wie al te jong naar genot streeft, gaat te gronde.)
- een vogel voor de kat (=een hulpeloos slachtoffer, dat niet meer gered kan worden)
- een vreemdeling in kanaän zijn (=weinig weten over het besproken onderwerp)
- een zaak/kwestie aankaarten (=een onderwerp ter discussie brengen)
- een zwarte kat krabt niet (=je moet je niet laten leiden door je angsten)
- elkaar bij de neus nemen (=elkaar voor de gek houden)
- elkaar de bal toespelen (=elkaar voordeeltjes bezorgen)
- elkaar een hand kunnen geven (=zich in een vergelijkbare situatie bevinden)
- elkaar in de haren vliegen (=ruzie maken)
- elkaar vliegen afvangen (=op onbeduidende details elkaar beconcurreren dan wel duidelijk willen laten uitkomen dat men zelf gelijk heeft en de ander niet)
- er bekaaid (van) afkomen (=een te lage prijs ervoor krijgen)
- er de handen voor op elkaar krijgen (=er steun (applaus) voor krijgen)
- er de kat insteken (=ermee ophouden)
- er geen kaas van hebben gegeten (=er geen verstand van hebben)
- er is nog nooit een kok gevonden die koken kan voor alle monden (=je kunt het niet iedereen naar de zin maken)
- er kaas aan hebben (=er maling aan hebben)
- er kan nog een kabeljauw onderdoor (=er is ruimte genoeg (brug, speling))
- er mankeert iets in zijn bovenkamer (=hij is niet goed bij zijn verstand)
- er was geen hond/kat/kip (=er was niemand)
- er zijn kapers op de kust (=er zijn er die willen meeprofiteren)
- erbij staan of men geen tien kan tellen (=er onnozel bijstaan)
- geen ezel en kan zijn eigen oren afbijten. (=het onmogelijke hoef je niet te doen.)
- geen heilige zo klein of hij wil zijn kaarsje hebben. (=mensen vertellen graag wat voor goeds ze hebben gedaan)
- geen katje om zonder handschoenen aan te pakken (=geen gemakkelijk persoon)
- geen koren zonder kaf (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
- geen twee kapiteins op één schip (=er moet maar één persoon de leiding hebben, anders gaat het niet goed)
- geen zo kleine sant of hij wil zijn kaars hebben (=ook de mindere machten moet men gunstig stemmen)
- gelijke monniken gelijke kappen (=gelijke mensen verdienen/krijgen een gelijke behandeling)
328 betekenissen bevatten `ka`
- de vijl erover laten gaan (=er de scherpe kantjes van afhalen)
- een baas boven baas zijn (=er is altijd wel iemand die het beter kan of het beter denkt te kunnen)
- er dienen geen twee masten op een schip (=er kan er maar één het bevel voeren)
- de muren hebben oren (=er kan ongewenst worden meegeluisterd door anderen)
- een zwaar hoofd in iets hebben (=er weinig kans in zien)
- op dezelfde leest geschoeid zijn (=erg op elkaar lijken)
- iets in de vingers hebben (=ergens ervaring en deskundigheid over hebben opgebouwd, waardoor men met grote kwaliteit en zonder fouten te maken, zich hiermee bezig kan houden)
- iets aan banden leggen (=ervoor zorgen dat iets zich niet verder kan uitbreiden)
- dweilen met de kraan open (=geen kans op succes hebben, omdat men de symptomen bestrijdt zonder de oorzaak aan te pakken)
- aan handen en voeten gebonden zijn (=geen kant op kunnen)
- met de rug tegen de muur staan (=geen kant op kunnen, hooguit een laatste uitweg)
- geen poot aan de grond kunnen krijgen (=geen schijn van kans blijken te hebben)
- in koelen bloede iets doen (=geheel kalm en rustig iets doen, alsof er niets aan de hand is)
- het geluk vliegt; wie het vangt die heeft het. (=geluk kan zo maar komen en zo weer gaan)
- men heeft het geluk zo vast als een handvol vliegen. (=geluk komt onverwachts en kan zo weer gaan)
- de maan komt al door de bomen/wolken (=gezegd van iemand die kaal begint te worden)
- bij elkaar passen als twee trommelstokken (=goed bij elkaar passen)
- op elkaar lijken als het ene ei op het andere (=goed op elkaar lijken)
- de vogel over het net laten vliegen (=goede kansen niet aangrijpen)
- twee handen op één buik zijn (=het altijd met elkaar eens zijn)
- twee hoofden onder een kaproen zijn (=het altijd met elkaar eens zijn)
- wie wat bewaart, die heeft wat (=het bewaren van zaken kan op lange termijn voordelig blijken te zijn)
- het is er haardje bij schuurtje (=het is er klein, dicht op elkaar)
- het is gezond om in het vuur te pissen (=het is goed om hevigheid te kalmeren)
- het is naar de maan (=het is kapot)
- het is boter aan de galg gesmeerd (=het is zinloos, het kan niet helpen)
- het kan vriezen en het kan dooien (=het kan alle kanten uit gaan)
- je weet nooit hoe een koe een haas vangt (=het kan altijd nog op onverwachte wijze tot een oplossing komen)
- het kan verkeren (=het kan veranderen, de dingen blijven niet zoals ze zijn)
- de wolf/vos ruilt wel van baard maar niet van aard (=het karakter van de mensen verandert nooit)
- de aard van het beestje (=het karakter van iemand)
- een aardje naar zijn vaartje (=het karakter van zijn vader hebben)
- een zoon van zijn vader zijn (=het karakter van zijn vader hebben)
- op je pootjes terecht komen (=het komt vanzelf wel voor elkaar)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- een vogel kent men aan zijn veren (=het uitwendige zegt ook iets over de aard, het karakter)
- iemand uit de tent lokken (=het voor elkaar krijgen dat iemand ergens een uitspraak over doet)
- die heeft een graat in z`n keel (=hij is (spreekt) bekakt)
- er is geen doen aan (=hij is niet te overtuigen, niets kan helpen)
- er is geen huis met hem te houden (=hij is niet tevreden te stellen, je kan er geen land mee bezeilen)
- de broodkruimels steken hem (=hij kan de welstand niet dragen)
- de centen dansen hem in de zak. (=hij kan niets sparen)
- zijn ogen zijn groter dan zijn maag (=hij neemt meer op zijn bord dan hij kan eten)
- het huilen staat hem nader dan het lachen (=hij ziet er vooral de trieste kant van)
- er een handje van hebben (=hinderlijke gewoonte, als iemand de kans ergens toe ziet die ook nemen, een ander het werk laten doen)
- hoe een dubbeltje rollen kan (=hoe iets een onverwacht verloop kan kennen)
- zo lang er leven is, is er hoop (=hoe slecht het ook staat, zolang nog niet alles verloren is, kan alles nog goed komen)
- hoe komt het kalf bij zijn maat (=hoe wonderlijk men elkaar kan ontmoeten)
- elke ketter heeft zijn letter (=ieder denkt dat de eigen mening bewezen kan worden)
- hutje bij mutje leggen (=ieder draagt bij voor het deel dat die kan)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
