189 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ate`
- iets in de gaten krijgen (=iets ontdekken, iets zien)
- iets langs je (koude) kleren af laten glijden (=ergens niets van aan trekken)
- iets laten zwemmen (=er geen aandacht meer aan besteden)
- iets links laten liggen (=ergens geen aandacht aan geven)
- iets niet koud laten worden (=ergens onmiddellijk op ingaan)
- iets niet op je laten zitten (=iets niet aanvaarden zonder tegenstand)
- iets op je vingers kunnen natellen (=iets erg gemakkelijk kunnen nagaan/checken)
- iets op zijn beloop laten (=iets gewoon maar verder laten gaan zonder dat je je ermee bemoeit, zonder dat je ingrijpt)
- iets over z`n kant laten gaan (=zich nergens iets van aantrekken)
- iets uit het hoofd laten (=het vaste voornemen hebben om iets na te laten, iets niet doen)
- iets/iemand in de gaten hebben/krijgen (=doorkrijgen hoe dingen in elkaar steken of zicht houden op de situatie)
- in de lucht laten vliegen (=laten ontploffen)
- in het water vallen (=falen (een opzet, een voornemen, een plan), mislukken, niet doorgaan)
- in iemands vaarwater zitten (=iemand hinderen of concurreren)
- in troebel water is het goed vissen (=in tijden van onlust of oorlog kan men gemakkelijk voordelen halen)
- in troebel water vissen (=een profiteur zijn)
- in zijn hemd laten staan (=voor schut laten staan)
- in zijn sop gaar laten koken (=zijn kritiek en protesten negeren)
- in zulk water vangt men zulke vissen (=van dat slag volk mag men dat verwachten)
- je als een vis in het water voelen (=je helemaal op je plaats voelen)
- je de wet niet voor laten schrijven (=geen bevelen accepteren van een ander)
- je hielen laten zien (=weggaan)
- je iets laten aanleunen (=je iets laten welgevallen)
- je in de kaart laten kijken (=meestal onopzettelijk een ander inzicht geven in je bedoelingen)
- je kan een paard wel in het water trekken, maar niet dwingen dat het drinkt. (=je moet iemand niet dwingen, zelfs niet tot iets leuks)
- je kan niet alle meisjes haten om één (=als je bent getrouwd wilt dat niet zeggen dat vrouwen je niet meer interesseren)
- je kinderen in het wild laten opgroeien (=zijn kinderen geen (of een slechte) opvoeding geven)
- je laten kennen (=het (al te vroeg) opgeven)
- je laten kisten (=het (al te vroeg) opgeven)
- je licht ergens op laten schijnen (=iets duidelijk maken)
- je moet de kat niet aan de kaas laten komen. (=zorg voor niet te veel verleiding)
- je mond voorbij praten (=meer zeggen dan dat er gezegd mag worden en/of het verklappen van een geheim)
- je niet laten kennen (=het niet te vlug opgeven)
- je oren laten hangen (=depressief zijn, het opgeven)
- je penaten ergens vestigen (=zich vestigen (zich ergens thuis voelen))
- je penaten opzoeken (=naar huis gaan)
- je rolletje laten aflopen (=volop genieten)
- je tanden laten zien (=tonen dat men niet bang is, van zich afbijten; stevig uitvaren; streng zijn)
- ken straten voor stegen (=je moet weten tot wie men zich wendt)
- kijken of men water ziet branden (=heel erg verbaasd kijken)
- koffen en smakken zijn waterbakken (=dat soort dingen kan veel doorstaan)
- late haver komt ook op (=het is niet omdat iets laat komt, dat het niet goed zou zijn)
- laten waaien (=verwaarlozen, zich er niets van aantrekken)
- laten we elkaar geen mietje noemen (=laten we precies zeggen hoe we denken over de ander)
- lege vaten klinken het holst (=zij die er niets over weten, roepen het hardst)
- leven als een vis in het water (=totaal tevreden en onbekommerd leven)
- leven en laten leven (=iemand of iets z`n gang laten gaan en niet mee bemoeien)
- met een hete aardappel in de keel praten (=op een bekakte manier praten)
- met een waterzeil thuiskomen (=doornat zijn)
- met het water voor de dokter komen (=zeggen wat je bedoelt)
201 betekenissen bevatten `ate`
- iemand de vrije teugel laten. (=iemand zijn eigen gang laten gaan)
- iemands voetveeg zijn (=iemands slaaf zijn (zich alles moeten laten welgevallen))
- je gal spuwen/uitbraken (=iets afkeuren en dat duidelijk laten merken)
- iets op zijn beloop laten (=iets gewoon maar verder laten gaan zonder dat je je ermee bemoeit, zonder dat je ingrijpt)
- goedkoop is duurkoop (=iets goedkoops kan later kosten veroorzaken, bijvoorbeeld door slechte werking, reparaties of onderhoud)
- er lucht van krijgen (=iets in de gaten krijgen)
- iets blauw blauw laten (=iets maar laten voor wat het is, er niet meer over praten)
- uitstel van executie (=iets onaangenaams wordt tijdelijk uitgesteld Later gaat dit toch nog gebeuren)
- iets een vernisje geven (=iets opkalefateren)
- iets met argusogen bekijken (=iets wantrouwend bekijken. Iets nauwlettend in de gaten houden)
- een oog in het zeil houden (=in de gaten houden)
- de vinger aan de pols houden (=in de gaten houden of alles goed gaat)
- voor dood achterlaten (=in de steek laten zonder hoop op herstel.)
- op poten staan (=in een brief nergens omheen praten)
- een snoek vangen. (=in het water vallen)
- een goeie vis moet drie keer zwemmen (=in het water, in de boter of kookvocht en in de wijn)
- je met hand en tand verzetten (=je heftig verzetten en er alles aan doen om het niet te laten doorgaan)
- je iets laten aanleunen (=je iets laten welgevallen)
- kallen is mallen maar doen is een ding (=je kan het beter doen dan er altijd maar over blijven praten)
- wie pleit om een paard, behoudt de staart. (=je kunt beter wat toegeven, dan het tot een duur en langslepende kwestie te laten komen)
- iets op de hals halen (=je met een probleem laten opzadelen)
- bezoek en vis blijven drie dagen fris (=je moet geen gasten te lang laten logeren want dan ga je je aan hun gewoonten ergeren)
- wat hansje niet leert zal hans nooit weten (=je moet het eerst leren om het later te kunnen)
- een zwarte kat krabt niet (=je moet je niet laten leiden door je angsten)
- het hoofd koel houden (=kalm blijven, zich niet door de spanning laten meeslepen)
- je ziet eruit als een afgegoten patat (=katerig)
- er lucht aan geven (=laten blijken)
- een lang gezicht trekken/zetten (=laten merken dat men niet tevreden is)
- in de lucht laten vliegen (=laten ontploffen)
- te kennen geven (=laten verstaan)
- laten we elkaar geen mietje noemen (=laten we precies zeggen hoe we denken over de ander)
- in de meuk staan (=laten weken om zacht te worden)
- je kaarten op tafel leggen (=laten weten over welke middelen je beschikt om iets gedaan te krijgen)
- op een oude fiets moet je het leren (=lesmateriaal is zelden nieuw)
- glashard liegen (=liegen zonder er iets van in zijn houding te laten merken)
- beter één vogel in de hand dan tien in de lucht (=liever een beetje dan helemaal niets / kleine concrete resultaten zijn beter dan grootse plannen)
- liever lui dan moe (=liever niet werken, het liever aan anderen overlaten)
- iets door het oog van de schaar halen (=materiaal van op het werk voor jezelf houden / Jezelf oneerlijk zaken toe-eigenen)
- buiten zijn boekje gaan (=meer doen dan toegelaten)
- meer pijlen op zijn boog hebben (=meer kunnen dan reeds laten zien)
- je licht niet onder de korenmaat zetten (=meespreken, je mening geven en laten merken dat je er iets van weet)
- geld dat stom is, maakt recht wat krom is (=mensen kunnen door financiële bevoordeling ertoe gebracht worden om onrecht toe te laten)
- de lont in het kruit werpen (=mensen laten loskomen, opstoken)
- praatjes vullen geen gaatjes (=met praten alleen komt men er niet, er moet ook wat gedaan worden)
- woorden zijn geen oorden (=met praten bereiken we niets)
- iets dat krom is recht proberen te praten (=met praten proberen een fout iets goeds te laten lijken)
- het verstand komt met de jaren (=naarmate je ouder wordt, word je wijzer en verstandiger)
- een kind om een boodschap sturen. (=niet de juiste persoon iets op laten lossen)
- geen teken van leven meer geven (=niets meer van zich laten horen)
- een appeltje met iemand te schillen hebben (=nog een vervelend onderwerp met iemand te bepraten hebben)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
