88 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `schi`
- je in de eigen voet schieten (=jezelf benadelen)
- je kruit op de mussen verschieten (=zijn woorden verspillen)
- je licht ergens op laten schijnen (=iets duidelijk maken)
- je pijlen verschieten (=te snel handelen)
- je schip is binnen (=hij heeft zijn fortuin gemaakt)
- je voor de kop schieten (=inzien dat men een grote stommiteit gedaan heeft - zelfmoord plegen)
- kijken als een hard geschilde aardappel (=bleek zien)
- met een kanon op een mug schieten (=ophef maken om niks / overdreven zware maatregelen nemen)
- met los kruit schieten (=schijnbaar streng straffen met een straf die in feite geen nadeel oplevert)
- met spek schieten (=overdrijven of opscheppen)
- na regen komt zonneschijn (=na een periode van tegenslag, komt er een betere tijd)
- nu heb je het schaap aan het schijten (=nu komen er problemen van)
- onder iemands duiven schieten (=klanten van een ander overhalen om klant te worden bij jou)
- ook een raspaard schijt als een karhengst. (=rangen en standen maken mensen niet meer of minder waard)
- op de galg schijten (=nergens bang voor zijn)
- op de pianist schieten (=de onschuldige (de brenger van het nieuws) straffen)
- op de wereld schijten (=overal maling aan hebben)
- op het schild verheffen (=tot leider maken)
- over heel veel schijven gaan (=veel hiërarchische of administratieve niveaus moeten zich ermee bemoeien)
- rozengeur en maneschijn (=totaal geluk)
- schijn bedriegt (=dingen zijn niet altijd zoals ze zich voordoen)
- schip met zure appelen (=wolk die regen en storm voorspelt)
- schipbreuk lijden (=het niet tot zijn doel geraken / mislukken)
- schitteren door afwezigheid (=ergens niet aanwezig zijn, terwijl je komst wel verwacht werd)
- schoon schip maken (=schulden betalen, de boel opruimen, na ruzie/problemen samen er uit komen en het verleden laten rusten)
- te binnen schieten (=er plots aan denken)
- tekortschieten (=iets onvoldoende hebben of kunnen doen)
- ter wereld is er geen dodelijker venijn, dan vriend te schijnen en vijand te zijn (=hoed je voor onoprechte vrienden)
- tussen de wal en het schip geraken (=in de knel komen, iets raakt per ongeluk verloren of zoek)
- tussen wal en schip vallen (=er niet bij passen of genegeerd worden.)
- uit de heup schieten (=een discussie ingaan met een ongenuanceerde argumentatie)
- uit zijn slof schieten (=kwaad uitvallen, boos worden)
- voor zijn raap schieten (=voor het hoofd schieten)
- wat goed eet, schijt goed. (=gezond eten laat het lichaam goed functioneren.)
- wie vuur eet schijt vonken (=als men iets gevaarlijks onderneemt krijgt men nare gevolgen)
- wie zijn klomp breekt, schiet gemakkelijk uit zijn slof (=als je wordt teleurgesteld, kun je gemakkelijk boos worden)
- zeven kleuren bagger schijten (=erg bang zijn)
- zijn schip voert te grote zeilen (=te veel geld uit geven)
107 betekenissen bevatten `schi`
- waar het paard aangebonden is moet het vreten (=men moet zich naar de omstandigheden schikken)
- ongelijke paarden trekken kwalijk. (=mensen die teveel verschillen in kwaliteiten, werken vaak niet goed samen)
- alle hens aan dek (=met alle beschikbare mensen of alle middelen)
- er gaan veel makke schapen in een hok (=met inschikkelijke mensen is meer mogelijk)
- alle hout is geen timmerhout (=niet iedereen beschikt over dezelfde kwaliteiten / niet alles is van voldoende kwaliteit)
- op de achtergrond blijven (=niet in de schijnwerpers willen staan.)
- niet met iemand door één deur kunnen (=niet met iemand kunnen samenwerken (door verschillen in persoonlijkheid.))
- van de regen in de drup (=niet veel opschieten, van moeilijke omstandigheden in nog moeilijkere omstandigheden terecht komen)
- onder de mantel van (=onder de schijn van)
- onder zijn scepter brengen (=ondergeschikt maken)
- geen spek voor de bek (=ongeschikt - iets wat men niet aankan)
- door de kajuitsramen aan boord komen (=onmiddellijk bevelhebber worden, zonder eerste ondergeschikte te zijn geweest)
- nattevingerwerk zijn / Met de natte vinger doen (=onnauwkeurig, overhaast of zonder de geschikte methode of middelen uitgevoerd werk)
- het paard ruikt de stal (=opschieten om gauw thuis te komen)
- oude koeien uit de sloot halen (=oude geschiedenissen terug ten tonele voeren)
- veel in huis hebben (=over veel capaciteiten beschikken)
- over smaak valt niet te twisten (=over verschil in smaak moet men geen ruzie maken)
- het eindje draagt de last. (=pas aan het eind komen de problemen tevoorschijn)
- verrijzen als paddenstoelen na een regenachtige dag (=plots tevoorschijn komen)
- het is niet al goud wat blinkt (=schijn bedriegt)
- het is niet overal zomer waar de zon schijnt. (=schijn bedriegt)
- het zijn niet allen jagers die op de hoorn blazen. (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- het zijn niet allen koks die lange messen dragen (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- het zijn niet allen monniken die kappen dragen (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- een reus op lemen voeten (=schijnbaar sterk maar in feite zwak)
- met los kruit schieten (=schijnbaar streng straffen met een straf die in feite geen nadeel oplevert)
- voor God een baard van vlas maken (=schijnheilig zijn)
- naar de kabeljauwskelder (=schip wat gezonken is)
- wat de een niet lust, daar eet een ander zich dik aan. (=smaken verschillen.)
- als paddenstoelen uit de grond schieten (=snel en in grote massa tevoorschijn komen)
- iemand van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=steeds verschillende baantjes hebben maar in geen enkel baantje succesvol zijn)
- in de bres springen (=te hulp schieten)
- veel koks bederven/verzouten de brij (=te veel verschillende raad volgen kan schadelijk zijn)
- boven water komen / boven water halen (=tevoorschijn komen / tevoorschijn halen, verschijnen, opduiken)
- naar de bar(re)biesjes gaan (=totaal verloren gaan zonder dat er iets van overblijft (bijv. een schip dat vergaat))
- appels met peren vergelijken (=twee totaal verschillende dingen vergelijken)
- van twee walletjes eten (=van verschillende kanten voordeel behalen (negatief))
- voor galg en rad opgroeien (=vanaf de jeugd een levenspad volgen dat later waarschijnlijk naar criminaliteit leidt)
- heden in hoogheid verheven morgen onder de aarde (=vandaag nog heel belangrijk, maar morgen misschien al dood)
- er warmpjes bijzitten (=veel geld hebben, over ruime financiële middelen beschikken)
- naar de kelder gaan (=verongelukken (en met een schip: zinken))
- koud en heet uit één mond blazen. (=verschillende standpunten innemen om zijn eigen belangen te dienen)
- voor zijn raap schieten (=voor het hoofd schieten)
- op ieder potje past wel een dekseltje (=voor iedereen bestaat er een geschikte levenspartner)
- kort door de bocht (=voorbarig, nuanceringen negerend. Voorbeeld: `De bewering dat fractiediscipline de democratie om zeep helpt is misschien wat te kort door de bocht.`)
- als een luis op een teerton (=vorderen als een luis op een teerton: niet opschieten)
- als de bruid verpatst is wordt zij gewild. (=wat niet meer beschikbaar is lijkt aantrekkelijker voor anderen)
- weer boven water komen (=weer tevoorschijn komen)
- hardlopers zijn doodlopers (=wie te snel begint, haalt misschien het einde niet)
- ongelukkig in het spel gelukkig in de liefde (=wie tegenslag heeft in het spel heeft misschien wel geluk in de liefde)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
