91 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ige`
- het wordt buigen of barsten (=het ergens op wagen)
- hongerige luizen bijten scherp (=met de arme mensen heeft men de meeste last)
- ieder meent dat zijn eigen pak het zwaarst is. (=mensen overdrijven hun eigen moeilijkheden in vergelijking met die van anderen)
- ieder moet zijn eigen kruis dragen (=ieder moet zijn eigen tegenslagen verwerken)
- ieder moet zijn eigen stoep schoonvegen (=ieder moet zijn eigen problemen oplossen - zich afvragen of hij zelf schuldig is)
- iedere heilige komt zijn kaarsje toe (=iedere medewerker moet delen in de eer)
- iemand in zijn eigen sop gaar laten koken (=iemand aan zijn lot overlaten (iemand die iets niet goed gedaan heeft))
- iemand in zijn eigen vet gaar laten smoren (=iemand die iets misdaan heeft aan zijn lot overlaten)
- iets prediken/verkondigen (=iets luid, voor iedereen, verkondigen)
- in duigen vallen (=plannen die niet doorgaan / uiteenvallen - verloren gaan)
- in zijn eigen vet gaar koken (=aan zijn lot overlaten (iemand die iets misdaan heeft))
- je eigen dood sterven. (=vanzelf voorbij gaan)
- je eigen glazen ingooien (=het voor zichzelf bederven)
- je eigen graf graven/delven (=het voor zichzelf bederven)
- je eigen naad naaien (=iets op zijn eigen manier uitvoeren; eigenwijs zijn)
- je eigen nest bevuilen (=zijn eigen omgeving nadeel berokkenen)
- je eigen stoep vegen. (=voor jezelf opkomen.)
- je eigen straatje vegen (=zijn eigen werk doen)
- je eigen vlees of bloed (=zijn eigen familie (kinderen))
- je in de eigen voet schieten (=jezelf benadelen)
- je penaten ergens vestigen (=zich vestigen (zich ergens thuis voelen))
- met onwillige honden is het slecht hazen vangen (=het is moeilijk om samen te werken met mensen die niet willen)
- naar de heilige graal streven (=iets willen bereiken wat niet te bereiken is)
- nog niet op eigen benen kunnen staan (=nog niet zichzelf volledig zelfstandig kunnen redden)
- ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
- op eigen benen staan (=voor jezelf zorgen; geen hulp nodig hebben)
- op eigen houtje doen (=iets zelfstandig (eventueel op eigen initiatief) ondernemen)
- op eigen wieken drijven (=zich volledig kunnen redden van het geld dat iemand verdient)
- rechter in eigen zaak zijn (=zijn eigen zaak kunnen beoordelen)
- snotterige veulens worden de gladste paarden. (=kwajongens die nergens voor lijken te deugen, worden vaak flinke mannen)
- uit de duim zuigen (=iets verzinnen)
- verrijzen als paddenstoelen na een regenachtige dag (=plots tevoorschijn komen)
- voor zijn eigen deur vegen (=zijn eigen problemen oplossen)
- vurige kolen op iemands hoofd stapelen (=iemand een groot schuldgevoel geven door hem onverdiende lof of vriendelijkheid te geven.)
- vurige kool op iemands hoofd stapelen (=iets goeds doen voor een vijandig persoon)
- wie eten wil moet de kok niet beledigen. (=hou je meerdere te vriend.)
- wie luistert aan de wand verneemt zijn eigen schand (=wie anderen afluistert, kan wel eens iets negatiefs over zichzelf horen)
- wie zijn eigen tuintje wiedt, ziet het onkruid van een ander niet (=het is beter om energie te steken in het verbeteren van jezelf, dan in het bekritiseren van anderen)
- ze staat in haar eigen licht (=ze is trots op zichzelf)
- zijn eigen luizen bijten hem (=hij wordt gekweld door zijn eigen kinderen)
- zo dronken als een reiger (=stomdronken)
276 betekenissen bevatten `ige`
- paradepaard (=een bezit, eigenschap, kunst of vaardigheid waar iets of iemand trots op is)
- een stok achter de deur (=een dreigement om iets gedaan te krijgen)
- voor het inkoppen hebben (=een eenvoudige kans om in een discussie een punt te maken dankzij een voorzet van een ander)
- boontjes uit water eten. (=een eenvoudige maaltijd.)
- een fluitje van een cent (=een eenvoudige taak)
- uit de boot vallen (=een eigen gang gaan)
- de sleutel op de doodskist leggen (=een erfenis weigeren)
- over de schreef gaan (=een ernstige fout maken)
- onder het mes zitten (=een examen hebben, in angstige omstandigheden zitten)
- tussen beurs en geweten geplaatst zijn (=een financieel goede - maar misdadige - zaak kunnen doen)
- een dijk van een baan (=een geweldige baan)
- eet vis, als er vis is. (=een gunstige gelegenheid moet men niet ongebruikt laten voorbijgaan.)
- het land hebben aan iets/iemand (=een hartgrondige afkeer hebben)
- branden als een (tiere)lier (=een heel erg hevige brand)
- een tang van een wijf. / Een oude tang (=een heks, feeks. / Een oude lastige vrouw)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen)
- de bom is gebarsten (=een langdurige spanning of conflict is tot een uitbarsting gekomen)
- de lange weg maakt een moede man (=een langdurige ziekte leidt tot uitputting)
- een aal bij de staart hebben (=een lastige taak ondernemen)
- de bui zien hangen (=een ongunstige situatie aanvoelen voordat deze zich daadwerkelijk voordoet)
- bij Neck om naar Den Haag (=een onnodige omweg maken)
- het uitmaken (=een relatie beëindigen)
- het is monnikenwerk (=een saaie, harde, langdurige taak)
- het huishouden van Jan Steen (=een slordige boel)
- ten hemel schreiend (=een toestand die zo erg is dat er eigenlijk direct iets aan gedaan zou moeten worden)
- een schot voor de boeg (=een uitspraak of vraag als eerste aanzet tot een gesprek of discussie (eigenlijk: een waarschuwingsschot))
- een bedrijvige Martha zijn (=een zeer ijverige vrouw zijn (Martha= bijbels symbool voor hardwerkende huisvrouw))
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen (=eigen bezit beschadigt men minder dan gekregen of gehuurd bezit)
- het hemd is nader dan de rok (=eigen familie gaat voor)
- de gek in de mouw dragen (=eigenaardigheden verbergen voor anderen)
- het recht in eigen hand nemen (=eigenmachtig optreden)
- een hoge borst opzetten (=eigenwijs en hoogmoedig zijn)
- bij eigen zin is geen gewin. (=eigenwijs zijn is niet goed)
- ieder kwartier heeft zijn manier. (=elke streek heeft haar eigen gebruiken)
- onze Lieve Heer heeft vreemde kostgangers (=er bestaan nu eenmaal merkwaardige mensen)
- de smoor in hebben (=er een geweldige hekel aan hebben)
- met tijd en stond, gaat men de wereld rond. (=er is een juiste tijd is voor alles en sommige dingen hebben tijd nodig)
- het zal er stinken/waaien (=er zal hevige ruzie zijn)
- het zal daar kluizen (=er zal hevige ruzie zijn)
- er is onkruid onder de tarwe (=er zijn minderwaardige goederen (of personen) tussen de betere)
- zo wijs als Salomo`s kat zijn (=erg wijs denken te zijn, maar eigenlijk totaal niet zijn)
- er zijn tenten opslaan (=ergens verblijven, zich ergens vestigen)
- te biechte gaan (=gaan vertellen (wat je eigenlijk niet mag vertellen))
- jezelf tegenkomen (=geconfronteerd worden met de gevolgen van je eigen acties.)
- je kruit droog houden (=geen onnodige acties ondernemen of energie verspillen.)
- het huisje bij het schuurtje houden/laten (=geen onnodige uitgaven doen)
- een gek en zijn geld blijven nooit lang bij elkaar (=geld uitgeven aan nutteloze en onnodige dingen)
- praten als Brugman (=gemakkelijk mensen kunnen overtuigen en vlot en boeiend kunnen vertellen)
- arbeid is voor de dommen. (=gezegd als je liever op twijfelachtige wijze geld verdient dan op een eerlijk manier)
- het regent bakstenen (=gezegd van een hevige hagelbui)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
