107 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `é ka`
- een lijk in de kast (=een onaangename erfenis)
- een onzevader bidden in alle kapelletjes (=in alle cafés langsgaan)
- een vogel die te vroeg zingt, wordt `s avonds van de kat gegeten. (=wie al te jong naar genot streeft, gaat te gronde.)
- een vogel voor de kat (=een hulpeloos slachtoffer, dat niet meer gered kan worden)
- een zwarte kat krabt niet (=je moet je niet laten leiden door je angsten)
- er de kat insteken (=ermee ophouden)
- geen twee kapiteins op één schip (=er moet maar één persoon de leiding hebben, anders gaat het niet goed)
- gelijke monniken gelijke kappen (=gelijke mensen verdienen/krijgen een gelijke behandeling)
- haring in het land, dokter aan de kant (=haring eten is zeer gezond; haring is zelfs één van de beste vissen voor je gezondheid)
- het gemeste kalf slachten (=een groot feest opzetten / het beste en lekkerste eten op tafel zetten)
- het is maar hoe de kaarten vallen (=het hangt van het lot af)
- het mes snijdt aan twee kanten (=het levert dubbel voordeel op (NL.) Er zijn niet alleen voordelen aan verbonden, je kan eender wat vanuit verschillende en zelfs tegengestelde standpunten bekijken (BE).)
- het onderste uit de kan willen (=het uiterste willen)
- het zijn niet allen monniken die kappen dragen (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- hoe kaler, hoe royaler. (=mensen met minder geld zijn guller dan mensen met veel geld)
- iemand in de kaart spelen (=iemand onbewust helpen)
- iemand op de kast jagen (=iemand zijn goede humeur doen verliezen door plagen)
- iets aan de kaak stellen (=bekend maken wat niet in orde is)
- iets voor de kat zijn viool doen (=iets voor niets doen)
- in het donker zijn alle katten grijs/grauw (=als de situatie niet duidelijk is, zijn de zaken niet goed te beoordelen)
- je in de kaart laten kijken (=meestal onopzettelijk een ander inzicht geven in je bedoelingen)
- je kaars aan twee kanten branden (=zijn krachten of mogelijkheden al te vroeg verspillen)
- je kaarten op tafel leggen (=laten weten over welke middelen je beschikt om iets gedaan te krijgen)
- je kaken roeren. (=goed eten of praten.)
- je kan beter naar de bakker dan naar de apotheker gaan. (=eten is gezond, de apotheker bezoek je als je ziek bent.)
- je kan een paard wel in het water trekken, maar niet dwingen dat het drinkt. (=je moet iemand niet dwingen, zelfs niet tot iets leuks)
- je kan er je kont niet keren (=gezegd als het erg druk is)
- je kan geen ijzer met handen breken (=men kan het onmogelijke niet doen)
- je kan geen kaalkop bij het haar vatten (=bij de arme valt niets te rapen)
- je kan geen kei het vel afstropen (=bij de arme valt niets te rapen)
- je kan geen omelet maken zonder eieren te breken (=soms moet men iets verliezen om een hoger doel te bereiken)
- je kan het dak op (=jouw wens wordt niet gehonoreerd)
- je kan niet alle meisjes haten om één (=als je bent getrouwd wilt dat niet zeggen dat vrouwen je niet meer interesseren)
- je kan niet de kool en de geit sparen (=je moet keuzes maken)
- je kan niet door een muur lopen, behalve als er een deur in zit (=dingen kunnen alleen gedaan worden als er een reële kans toe is)
- je kan wel dansen al is het niet met de bruid (=je kan ook wel tevreden zijn met iets minder dan het beste)
- je kap over de haag hangen (=uittreden uit klooster of priesterschap)
- je kat sturen (=niet komen opdagen)
- je katoen houden (=je rustig houden)
- je maag wel aan de kapstok kunnen hangen. (=in moeilijke financiële omstandigheden verkeren waardoor men weinig eten kan kopen.)
- je moet de kat niet aan de kaas laten komen. (=zorg voor niet te veel verleiding)
- met iemand spelen als de kat met de muis (=iemand voor de gek houden)
- met Sint Juttemis als de kalveren op het ijs dansen (=nooit (Sint Juttemis valt op 17 augustus, en dan ligt er geen ijs))
- naar de kabeljauwskelder (=schip wat gezonken is)
- of men van de kat of de kater gebeten wordt (=het maakt geen verschil)
- omwille van het smeer likt de kat de kandeleer (=omwille van het loon doet men een werk)
- op de kaak spelen (=zich aanstellen)
- op de kaart zetten (=gemaakt tot iets waar rekening mee gehouden wordt.)
- strelende katjes halen het vlees uit de pot. (=kijk uit voor overdreven vleierij)
- uit de kast komen (=voor je [seksuele] geaardheid uitkomen)
68 betekenissen bevatten `é ka`
- met een goed geloof en een kurken ziel drijft men de zee over (=met vertrouwen en optimisme kan men alles aan)
- nog nat(/ niet droog) achter de oren zijn (=nog uiterst onervaren zijn, zodat men er niet over mee kan praten)
- je slag slaan (=op het goede moment de kansen benutten, bijv. dingen kopen)
- oude paarden jaagt men achter de schans (=oudere werknemers worden soms aan de kant gezet)
- wie het laatst lacht, lacht het best (=pas aan het einde kan je zien we gewonnen heeft)
- wie zijn pap gemorst heeft kan niet alles weer oprapen (=schade kan nooit geheel worden goedgemaakt)
- alle molenaars zijn geen dieven (=scheer niet iedereen over dezelfde kam)
- uit alle hoeken en gaten (=van alle kanten)
- van heinde en verre (=van alle kanten, vanuit alle landen)
- pluk maar veren van een kikvors (=van een arme kan je niet veel geld eisen)
- van twee walletjes eten (=van verschillende kanten voordeel behalen (negatief))
- het zo druk hebben als een klein baasje (=veel kleine karweitjes moeten doen)
- een roze bril op hebben (=verliefd op iemand zijn en hierdoor zijn/haar mindere kanten niet zien)
- de tijd gaat snel, gebruik haar wel (=verspil nooit de tijd die je kan gebruiken)
- een open boek zijn (=wanneer je karakter eenvoudig te doorzien is)
- goed begonnen is half gewonnen (=wat niet aangevangen wordt komt ook nooit af. / Wanneer het begin van iets goed is, is de kans groter dat het goed eindigt)
- haastige spoed is zelden goed (=zaken in te hoog tempo afwerken vergroot de kans op fouten)
- stille waters/wateren hebben diepe gronden (=zij die weinig zeggen hebben vaak het onvoorspelbaarste karakter)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
