62 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `RIe`
- aan zijn geRIef komen (=vinden wat men nodig heeft (inz. seksuele behoeften))
- alle goede dingen bestaan in dRIeën (=gezegd van iets waarvan men er twee heeft en een derde wil krijgen)
- allemans vRIend is allemans gek. (=als je iedereen te vriend wil houden, zal men misbruik van je maken.)
- allemans vRIend is iedermans nar (=je kan niet voor iedereen goed doen)
- als een fuRIe tekeergaan (=in razende woede tekeergaan)
- als niet komt tot iet dan is het allemans verdRIet (=een `parvenu` heeft dikwijls kapsones)
- altijd brood eten verdRIet ook. (=een mens wil ook eens een verzetje.)
- beter een goede buur dan een verre vRIend (=vriendschap op afstand is minder waardevol)
- bezoek en vis blijven dRIe dagen fris (=je moet geen gasten te lang laten logeren want dan ga je je aan hun gewoonten ergeren)
- dat is laRIekoek (=dat heeft iemand verzonnen)
- dat was GRIeks voor hem (=dat begreep hij niet)
- de breedste RIemen worden uit andermans leer gesneden (=het is gemakkelijk met kwistige hand te beschikken over wat een ander toebehoort)
- de buikRIem/broekRIem aanhalen (=spaarzamer worden)
- de dRIe h s meegeven (=iemand (zo mogelijk definitief) wegsturen)
- de dRIe h s op de rug hebben (=vast zitten, niet weg kunnen komen)
- de kRIebel in zijn gat hebben (=niet kunnen stilzitten)
- de RIem toehalen. (=minder eten.)
- dRIemaal is scheepsrecht (=de derde keer zal je wel gaan lukken)
- een ei is geen ei twee ei is een half ei dRIe ei is een paasei (=één is niet genoeg, twee is beter, drie is goed)
- een goed gelaat is de beste geleidebRIef. (=als je knap bent krijg je veel voor elkaar)
- een goede buur is beter dan een verre vRIend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- een goeie vis moet dRIe keer zwemmen (=in het water, in de boter of kookvocht en in de wijn)
- een lucifer in dRIeën kunnen kloven (=erg zuinig zijn)
- een stadspraatje duurt maar dRIe dagen. (=mensen vergeten snel)
- een UriasbRIef (=een brief waarin een verschrikkelijk bericht staat)
- een vRIendelijk gezicht brengt overal licht (=een vrolijk persoon weet vaak meer te bereiken dan een nors persoon)
- eerst in de boot keur van de RIemen (=wie eerst komt, kan eerst kiezen)
- effen rekening maakt goede vRIenden (=of anders: schulden maken vijanden)
- gasten en vis blijven maar dRIe dagen fris. (=je moet als gast niet te lang blijven.)
- geen groter venijn, dan vRIend tonen en vijand zijn. (=iemands vertrouwen schaden is het gemeenste wat je kunt doen)
- geen kRIeken zonder stenen. (=niemand is er perfect.)
- goed van de tongRIem gesneden (=gezegd van een vlotte prater)
- het grootste mirakel duurt maar dRIe dagen. (=mensen vergeten snel)
- het is goed RIemen snijden uit andermans leer (=met andermans eigendom kan men gemakkelijk kwistig omgaan)
- het is knudde met een RIetje (=het is triestig / het lijkt nergens op)
- het kan vRIezen en het kan dooien (=het kan alle kanten uit gaan)
- het kRIeken van de dag/dageraad (=de vroege ochtend)
- hoe hoger het hart, hoe lager de ziel (uit het FRIes) (=hoogmoed is het kenmerk van een dwaas)
- ieder dubbeltje dRIe keer omdraaien (=zo gehecht zijn aan geld dat men aarzelt bij iedere uitgave)
- iemand een hart onder de gordel/RIem steken (=iemand moed inspreken)
- iemand iets op een bRIefje geven (=ergens heel zeker van zijn)
- iemand met open ogen bedRIegen (=iemand bedriegen terwijl hij erbij staat)
- in de penaRIe zitten (=in grote moeilijkheden zitten)
- in nood leert men zijn vRIenden kennen (=wanneer men in de problemen zit wordt duidelijk welke vrienden daadwerkelijk iets voor je willen betekenen)
- Jantje ContraRIe (=iemand die nooit akkoord is)
- korte afrekening maakt lange vRIendschap (=snel terugbetalen (teruggeven) voorkomt ruzie)
- korte rekeningen maken lange vRIendschappen. (=financiële geschillen moet je direct oplossen)
- laRIe en apekool (=totale onzin)
- leven als vRIenden en rekenen als vijanden (=vriendelijk met elkaar omgaan uit een soort van formaliteit maar eigenlijk helemaal niet zo op elkaar gesteld zijn)
- met een kluitje in het RIet sturen (=iemand met veel woorden niet veel wijzer maken)
94 betekenissen bevatten `RIe`
- de derde streng houdt de kabel. (=alle goede dingen bestaan in dRIeën)
- als het schip lek is, gaan de ratten van boord. (=als het verkeerd loopt, laten valse vRIenden je in de steek)
- allemans vriend is allemans gek. (=als je iedereen te vRIend wil houden, zal men misbruik van je maken.)
- op de kloosters reizen (=altijd bij vRIenden of kennissen logeren)
- als de armoede binnenkomt vliegt de liefde het venster uit (=armoede betekent vaak het einde van vRIendschappen en relaties)
- als jut voor de haakmand staan (=beteuterd, tRIest)
- er zijn geen rozen zonder doornen (=bij elk geluk is er ook verdRIet)
- daar heb je het gedonder in de glazen (=daar begint de miseRIe)
- daar kan de schoorsteen niet van roken (=dat brengt niets op / men kan niet alleen van vRIendelijke woorden leven)
- dat zet geen zoden aan de dijk (=dat is geen bijdrage van seRIeuze betekenis)
- dat zijn ze niet die `t Wilhelmus blazen (=dat zijn onze vRIenden niet)
- ketters wonen het dichtst bij de paus (=de beste vRIenden van een machtig man zijn vaak zijn grootste vijanden)
- buurmans leed troost (=door het verdRIet of de pijn van een ander kun je je eigen verdRIet en pijn beter verdragen)
- men vangt meer vliegen met honing/stroop dan met azijn (=door vRIendelijk te zijn bereik je meer bij iemand dan met lelijke woorden)
- de derde man brengt de spraak aan (=dRIe hebben gemakkelijker een gesprek dan twee)
- een blind paard zou er geen schade doen (=een armoedig inteRIeur)
- in de pen klimmen (=een bRIef gaan schrijven)
- naar de pen grijpen (=een bRIef schrijven)
- een Uriasbrief (=een bRIef waarin een verschrikkelijk bericht staat)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vRIend)
- een nagel aan iemands doodkist (=een groot verdRIet of iemand die een groot verdRIet veroorzaakt)
- een ei is geen ei twee ei is een half ei drie ei is een paasei (=één is niet genoeg, twee is beter, dRIe is goed)
- het is kruis of munt, zei de non en ze trouwde de bankier (=een keuze voor het materiële kan ten koste gaan van het spirituele)
- het ijs breken / het ijs is gebroken (=een vRIendelijk gesprek op gang brengen na een kil begin)
- een pilaarbijter (=een zeer schijnheilig / hypocRIet persoon)
- door de ziel gaan (=erg pijnlijk of verdRIetig zijn)
- arbeider in de wijngaard des heren (=geestelijk beroep (pRIester,dominee) uitoefenend)
- steen en been vriezen. (=heel hard vRIezen (alles wordt zo hard als steen en botten))
- het is kwaad stelen waar de waard een dief is. (=het is moeilijk om een bedRIeger te bedRIegen)
- het is knudde met de pet op (=het is tRIestig / het lijkt nergens op)
- het is knudde met een rietje (=het is tRIestig / het lijkt nergens op)
- wie met de duivel uit één schotel wil eten, moet een lange lepel hebben. (=het valt niet mee iemand te bedRIegen, die er zelf bedRIeglijke parktijken op na houdt.)
- het huilen staat hem nader dan het lachen (=hij ziet er vooral de tRIeste kant van)
- klein is de rouwe, valt de oude koe dood. (=hoe ouder iemand sterft hoe minder het verdRIet)
- ter wereld is er geen dodelijker venijn, dan vriend te schijnen en vijand te zijn (=hoed je voor onoprechte vRIenden)
- wie eten wil moet de kok niet beledigen. (=hou je meerdere te vRIend.)
- iemand de huid over de oren halen (=iemand afzetten, bedRIegen)
- iemand in de luren leggen (=iemand bedRIegen of misbruiken)
- iemand met open ogen bedriegen (=iemand bedRIegen terwijl hij erbij staat)
- iemand om de tuin leiden (=iemand beetnemen of bedRIegen)
- vurige kolen op iemands hoofd stapelen (=iemand een groot schuldgevoel geven door hem onverdiende lof of vRIendelijkheid te geven.)
- iemand een rad voor de ogen draaien (=iemand iets wijsmaken / iemand op gemene wijze bedRIegen)
- iemand zand in de ogen strooien (=iemand iets wijsmaken, iemand bedRIegen)
- iemand iets op zijn brood geven (=iemand onvRIendelijk iets verwijten)
- iemand verlakken (=iemand onwaarheden wijs maken of bedRIegen)
- iemand voor vol aanzien (=iemand seRIeus nemen en respecteren.)
- iemand bij de neus nemen (=iemand voor de gek houden; iemand bedRIegen)
- kolen op iemands hoofd stapelen (=iets goed doen voor een onvRIendelijke persoon)
- de pil vergulden (=iets vervelends op zo vRIendelijk mogelijke manier zeggen)
- in de pekel (=in de penaRIe)
5 dialectgezegden bevatten `RIe`
- dae konste dër e rinkske trèkke (=RIe ziet er mooi zn verzorgd uit) (Munsterbilzen - Minsters)
- ridst doe of RIe ik? (=rijden - rijd jij of rij ik?) (Westerkwartiers)
- RIe ie of RIe ik (=Rij jij of rij ik) (Hoogeveens)
- RIe lope (=boze blikken en beledigingen moeten doorstaan) (Munsterbilzen - Minsters)
- zoe maoger assen RIe (=graatmager) (Munsterbilzen - Minsters)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
