179 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Onde`
- aan handen en voeten gebOnden zijn (=geen kant op kunnen)
- als een dOnderslag bij heldere hemel (=een onverwachte gebeurtenis, die een grote schok teweeg brengt)
- als een kip zOnder kop (=zonder beraad, onbesuisd)
- als hOnden kOnden bidden zou het kluiven regenen (=als is een niet ter zake doende opmerking)
- als oude hOnden blaffen, is het tijd om uit te zien (=als ervaren mensen waarschuwen moet je luisteren)
- als twee hOnden vechten om een been loopt de derde ermee heen (=als twee mensen ruzie maken, profiteert een derde ervan.)
- balsem in de wOnde gieten (=het leed verzachten)
- berouw komt na de zOnde (=als het eenmaal gebeurd is komt pas de berouw)
- blaffende hOnden bijten niet (=zij die het hardst roepen, zijn het minst gevaarlijk)
- daar heb je het gedOnder in de glazen (=daar begint de miserie)
- daar kun je dOnder op zeggen (=daar mag je zeker van zijn)
- daar lusten de hOnden geen brood van. (=het is volstrekt onacceptabel)
- dat is een paal Onder water (=dat brengt meer nadeel dan voordeel)
- de bocht achter/Onder de arm houden (=extra voorzichtig zijn, iets nog niet garanderen. (een bocht houden in het touw dat je laat vieren))
- de boel in het hOnderd sturen (=in de war maken/verstoren)
- de grond Onder zich voelen wegzinken (=beschaamd zijn , geen oplossing meer zien)
- de poten Onder iemands stoel wegzagen (=iemands positie verzwakken)
- de schouders erOnder zetten (=zich voor iets inspannen)
- de tijd heelt alle wOnden (=na lange tijd zal de pijn vanzelf over gaan)
- de uitzOndering bevestigt de regel (=overal zijn er uitzonderingen)
- de wind erOnder hebben (=de ondergeschikten hebben angst)
- de zee is altijd zOnder water. (=hebberige mensen willen altijd meer)
- de zOndebok zijn (=ergens de schuld van krijgen)
- dode hOnden bijten niet (al zien ze lelijk) (=van doden is geen gevaar te duchten)
- dOnderbuien zuiveren de lucht. (=een ruzie kan een hangende situatie oplossen)
- een hark zOnder steel (=iets waardeloos)
- een hartje zOnder zorg (=een zorgeloos iemand)
- een knuppel in het hOnderd gooien (=kritiek geven zonder namen te noemen)
- een man zOnder vrouw is als een paard zOnder teugels. (=in het huwelijk hebben man en vrouw elkaar nodig)
- een Ondergeschoven kindje zijn (=iets of iemand is miskend. Zie bedstede voor de letterlijke betekenis)
- eén Onderrok trekt meer dan twee paarden. (=de invloed van een vrouw is heel sterk)
- een pleister op de wOnde leggen (=iets troostends aanbieden)
- een ridder zOnder vrees of blaam (=een moedig mens)
- een straatje zOnder eind (=een eindeloos proces, iets wat nooit ophoudt)
- een vrouw zOnder man is als een vis zOnder fiets (=feministische uitspraak)
- er de wind Onder hebben (=de schrik erin hebben zitten bij ondergeschikten)
- er een streep Onder zetten (=er een eind aan maken, ermee stoppen)
- er is niets nieuws Onder de zon (=alles is al eerder vertoond)
- er is nog nooit een kok gevOnden die koken kan voor alle mOnden (=je kunt het niet iedereen naar de zin maken)
- er is onkruid Onder de tarwe (=er zijn minderwaardige goederen (of personen) tussen de betere)
- er kan nog een kabeljauw Onderdoor (=er is ruimte genoeg (brug, speling))
- er Onderdoor gaan (=ziek worden, bankroet gaan, oververmoeid raken)
- er schuilt een addertje Onder het gras (=er is een verborgen risico in het spel)
- er zijn geen rozen zOnder doornen (=bij elk geluk is er ook verdriet)
- er zOnder kleerscheuren afkomen (=helemaal niets mankeren na een ongeluk)
- eten uit de korf zOnder zorg (=geen zorgen meer hebben over zijn levensonderhoud)
- geen dag zOnder zorgen (=er is altijd wel iets om je zorgen over te maken.)
- geen geluk zOnder druk. (=gelukkig wordt je niet zonder er moeite voor te doen)
- geen katje om zOnder handschoenen aan te pakken (=geen gemakkelijk persoon)
- geen koren zOnder kaf (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
312 betekenissen bevatten `Onde`
- naar iemands pijpen dansen (=(Onderdanig) alles doen wat iemand vraagt)
- wat de heren wijzen moeten de gekken prijzen (=aan beslissingen van het hoger gezag moet men zich Onderwerpen)
- iemand het hof maken (=aardig tegen iemand doen in de hoop aardig gevOnden te worden)
- het achter de ellebogen hebben (=achterbaks; zOnder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
- je leven in de waagschaal stellen (=actie Ondernemen waarbij het eigen leven in gevaar kwam)
- geen klaviertje over slaan (=alle bijzOnderheden in acht nemen)
- aan alle kapelletjes aanleggen (=alle cafés Onderweg bezoeken)
- alle heilige huisjes aandoen (=alle cafés Onderweg bezoeken)
- bij elk heilig huisje aanleggen (=alle cafés Onderweg bezoeken)
- botertje aan de boom zijn / het is botertje tot de boom (=alles gaat goed zOnder problemen)
- boven water zijn (=alles is bekend geworden of is teruggevOnden)
- als het in de kajuit regent ,druipt het in de hut (=als de baas problemen heeft, krijgen ook de Ondergeschikten hun deel)
- als het hek van de dam is lopen de varkens in het koren (=als er geen toezicht is springen kinderen of Ondergeschikten uit de band)
- als de kat van honk is dansen de muizen op tafel (=als er geen toezicht is, doen de Ondergeschikten hun zin)
- wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten (=als je iets doms doet, moet je de gevolgen dragen (liefst zOnder klagen))
- wie vuur eet schijt vonken (=als men iets gevaarlijks Onderneemt krijgt men nare gevolgen)
- de paal door de oven steken (=bankroet gaan, zich te grOnde richten)
- er voor gaan (=besluiten aan een onzekere Onderneming te beginnen en zich er volledig voor in te zetten)
- geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald Onderwerp beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vertellen)
- ons kent ons (=betrekkelijk afgesloten clubje mensen dat Onderling de zaken regelt)
- de koning te rijk zijn. (=bijzOnder gelukkig zijn)
- in een goed blaadje staan (=bijzOnder gewaardeerd worden)
- nijdig als een spin (=bijzOnder nijdig)
- de lakense bril erbij opzetten (=bijzOnder scherp toekijken)
- zo stijf als een bonenstaak (=bijzOnder stijf)
- zo stil dat je een speld kunt horen vallen (=bijzOnder stil)
- van luie Kees (=bijzOnder traag)
- van een leien dakje gaan (=bijzOnder vlot en zOnder problemen verlopen)
- een daad stellen. (=concrete aktie Ondernemen)
- zo gaan er dertien in een dozijn (=dat heeft weinig waarde, is niet zo bijzOnder)
- dat is schering en inslag (=dat komt bijzOnder vaak voor [Onderdelen van een weefgetouw])
- volgens Bartjens (=de allereenvoudigste rekenstof (als referentie aan Onderwijzer Willem Bartjens die een bekend rekenboekje schreef))
- de rubicon overtrekken (=de beslissende stap Ondernemen)
- primus inter pares (=de beste Onder zijns gelijken)
- in de tredmolen lopen (=de dagelijkse sleur volgen - zich Onderwerpen)
- de eigen boontjes doppen (=de eigen zaken regelen zOnder hulp van anderen)
- de wind eronder hebben (=de Ondergeschikten hebben angst)
- de grote vissen eten de kleine (=de Ondergeschikten moeten doen wat de baas zegt / het slachtoffer worden van overmacht.)
- er de wind onder hebben (=de schrik erin hebben zitten bij Ondergeschikten)
- met de helm (op) geboren zijn (=de toekomst kunnen voorspellen / bijzOnder voorzichtig zijn)
- het vlees doden (=de zinnelijke behoeften Onderdrukken)
- de grote kaars gaat uit (=de zon gaat Onder)
- bezint eer ge begint (=denk goed na over de gevolgen voordat je actie Onderneemt)
- die is niet voor de poes (=die moet als tegenstander niet Onderschat worden)
- op stel en sprong (=direct en zOnder uitstel.)
- op de man af (=direct, zOnder omwegen)
- dit loopt uit de hand (=dit is niet meer Onder controle)
- genadebrood eten (=door anderen Onderhouden worden)
- een Babylonische spraakverwarring (=door elkaar spreken zOnder naar elkaar te luisteren en elkaar niet verstaan)
- door het lint gaan (=door woede je emoties niet (meer) Onder controle kunnen houden)
Eén dialectgezegde bevat `Onde`
- korrozje Onde de sozje ! (=vooruit!) (Ninoofs)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
