81 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Ert`
- al doende leErt men (=door iets vaak te doen, leert men hoe het moet.)
- alle tij heeft zijn weErtij (=alles heeft een keerzijde)
- als de boeren niet meer klagen en de pastoors niet meer vragen, dan nadErt het einde der dagen (=sommige mensen veranderen nooit)
- als de boter duur wordt, leErt men het brood droog eten. (=als het niet anders kan, is men ook met minder tevreden.)
- als een luis op een teErton (=vorderen als een luis op een teerton: niet opschieten)
- als een slak op een teErton (=erg traag zijn)
- als het geen broErtje is dan is het een zusje. (=het is één of het ander)
- als je je pet Ertegenaan gooit dan blijft hij hangen (=dat stukje verfwerk is niet erg vlak uitgevoerd)
- barbErtje moet hangen (=ongeacht of iemand schuldig is moet die gestraft worden)
- bij het scheiden van de markt leErt men de kooplui kennen (=iemands ware karakter blijkt pas als het erop aankomt)
- bij kleine hapjes leErt men een hond eten. (=geleidelijk aan kun je zelfs aan onmogelijke dingen wennen.)
- bij kleine lapjes leErt men de hond leer eten. (=geleidelijk aan wen je zelfs aan de onmogelijkste dingen.)
- boompje groot, plantErtje dood (=sommige dingen hebben effecten die je niet kunt voorzien)
- botErtje aan de boom zijn / het is botErtje tot de boom (=alles gaat goed zonder problemen)
- daar helpt geen lievemoederen/moedErtje lief aan (=niets helpt, ook vriendelijke woorden niet)
- dat was op het nippErtje (=dat is maar net gelukt)
- dat zijn twaalf eieren en dErtien kuikens. (=een meevaller)
- de BreeveErtien opgaan (=verkeerde dingen doen)
- de een scheErt schapen, de ander varkens (=het is ongelijk verdeeld in de wereld)
- de koperen ploErt (=de zon)
- de rubicon ovErtrekken (=de beslissende stap ondernemen)
- de vruchten zullen de beloften der bloemen ovErtreffen (=het is nu al goed, maar het eindresultaat wordt nog veel beter)
- de wal keErt het schip (=door beperkingen enigerlei niet verder kunnen)
- dErtien ogen gooien (=onmogelijk veel geluk hebben)
- een goede gevel versiErt het huis. (=gezegd over mensen met een grote neus)
- een papieren zoldErtje (=een dunne ijskorst)
- er een broErtje aan dood hebben (=er een hekel aan hebben)
- er mankeErt iets in zijn bovenkamer (=hij is niet goed bij zijn verstand)
- er schuilt een addErtje onder het gras (=er is een verborgen risico in het spel)
- geen ding betErt door ouderdom (=alles verslijt door de ouderdom)
- geen klaviErtje over slaan (=alle bijzonderheden in acht nemen)
- geen spier vErtrekken (=zonder enige emotie over zich heen laten gaan)
- geen spreker die een zwijger verbetErt. (=als je niets zegt zeg je niets verkeerds)
- gezouten schErts (=bijtende scherts)
- het botErt niet tussen hen (=ze kunnen niet goed met elkaar over weg)
- het geld regeErt de wereld (=geld heeft grote invloed)
- het heErtje zijn (=in zijn nopjes zijn)
- het interesseErt me geen drol (=het interesseert me niets)
- het is zusje en broErtje (=het is zo ongeveer hetzelfde)
- het niet meer kunnen navErtellen (=er aan sterven)
- iemand iets onder de roos vErtellen (=iemand in het geheim iets meedelen)
- iemand van twaalf ambachten en dErtien ongelukken zijn (=steeds verschillende baantjes hebben maar in geen enkel baantje succesvol zijn)
- iets Ertegenaan gooien (=ergens geld aan uitgeven)
- iets in geuren en kleuren vErtellen (=iets zeer uitvoerig en gedetailleerd vertellen)
- iets van haver tot gort vErtellen (=iets tot in detail vertellen)
- in nood leErt men zijn vrienden kennen (=wanneer men in de problemen zit wordt duidelijk welke vrienden daadwerkelijk iets voor je willen betekenen)
- je ogen vErtrouwen (=geloven wat men ziet)
- komen waar de duivel zijn staart keErt (=op een zeer onherbergzame plaats aankomen.)
- long en lever vErteren (=alles opmaken)
- maart roErt zijn staart (=in maart kan het nog stormachtig weer zijn)
170 betekenissen bevatten `Ert`
- de wijde wereld ingaan/intrekken (=(onbezorgd) op reis vErtrekken)
- je hart uitstorten (=aan iemand alles (in vErtrouwen) vErtellen)
- op je hoede zijn (=alErt en voorzichtig zijn.)
- een oogje in het zeil houden (=alErt zijn)
- vroeg opstaan (=alErt zijn voor bedrog)
- iemand over de hekel halen (=allerlei slechte dingen vErtellen over iemand)
- er is niets nieuws onder de zon (=alles is al eerder vErtoond)
- aan alle dingen komt een eind. (=alles verandErt)
- landen verzanden, zanden verlanden. (=alles verandErt)
- de ratten verlaten het zinkende schip (=als de omstandigheden verslechteren denken sommigen alleen aan zichzelf en vErtrekken)
- men noemt geen koe bont, of er is een vlekje aan (=als er allerlei vervelende dingen worden vErteld is er vast wel iets van waar)
- lieg ik, dan lieg ik in commissie (=als ik niet de waarheid vErtel komt dat omdat ik niet beter weet of vErtel wat anderen vErtellen)
- wie zijn ogen sluit, waant zich in Rome (=als je de realiteit negeErt, ben je niet bewust van wat er werkelijk gaande is.)
- gedeeld geheim, verloren geheim. (=als je een geheim doorvErtelt is het geen geheim meer)
- niet geschoten is altijd mis (=als je het niet probeErt, komt er ook niks van)
- in de nood eet de duivel vliegen. (=als je in nood verkeErt, stel je je tevreden met dingen die je anders zou weigeren.)
- een gegeven paard mag men niet in de bek kijken. (=als men een geschenk krijgt, dan moet men niet zoeken of er hier of daar wat aan mankeErt.)
- men moet de schapen scheren maar niet villen (=als men uit hebberigheid de inkomstenbron opoffErt heeft men niets meer voor in de toekomst)
- als twee honden vechten om een been loopt de derde ermee heen (=als twee mensen ruzie maken, profiteErt een derde ervan.)
- het is altijd koekoek éénzang (=altijd hetzelfde verhaal vErtellen of zelfde voorbeeld geven)
- dat is een echte haai (=assErtief en bijdehand mens)
- breek me de bek niet open (=begin daar maar niet over, want daar kan ik heel veel negatieve dingen over vErtellen)
- geen slapende honden wakker maken (=beter niet over een bepaald onderwerp beginnen / aan mensen die ergens niets van weten en het er wellicht niet mee eens zijn, niets erover vErtellen)
- gezouten scherts (=bijtende schErts)
- dat slaat als een knots op een kangoeroe (=dat choqueErt je)
- dat is zo breed als het lang is (=dat verandErt niets aan de zaak)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkErtijd de grootste risico`s)
- als de vis goedkoop is stinkt ze (=de herkomst ergens van is niet te vErtrouwen)
- door de bril van een ander zien (=de mening van een ander blind vErtrouwen)
- homo homini lupus (=de mens benadErt zijn medemens als een wolf)
- er geen doekjes om winden (=de waarheid onverbloemd vErtellen)
- de waarheid in pacht hebben (=denken de enige te zijn die de waarheid kent of vErtelt)
- al doende leert men (=door iets vaak te doen, leErt men hoe het moet.)
- ondervinding is de beste leermeester (=door iets zelf mee te maken of te oefenen leErt men het snelst)
- de neus optrekken (=duidelijk maken dat men iets of iemand niet waardeErt)
- zwemmen als een vis kunnen (=een expErt zijn in zwemmen)
- het zeil (hoog) in de top halen (=een grootse vErtoning weggeven)
- grote parade en klein garnizoen (=een grote vErtoning maar niet veel zaaks)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vErtellen)
- als de vos de passie preekt boer pas op je ganzen (=een huichelaar is niet te vErtrouwen)
- door schade en schande wordt men wijs (=een mens leErt het beste van z`n fouten)
- een gouden zadel maakt geen ezel tot paard. (=een mens verandErt niet door uiterlijkheden)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel ovErtreden)
- van praat komt praat (=een nieuwtje wordt snel verder vErteld)
- een rots in de branding (=een persoon waarop je kunt vErtrouwen en die je steunt.)
- het zeil in top zetten (=een zo goed mogelijke vErtoning weggeven)
- klare wijn schenken (=eerlijk en duidelijk vErtellen hoe de situatie in elkaar steekt)
- ieder huisje heeft zijn kruisje (=er mankeErt overal wel iets)
- iemand het zwijgen opleggen (=er met niemand over mogen praten en niemand iets mogen vErtellen)
- het anker lichten (=ergens vErtrekken, weggaan en verder reizen)
12 dialectgezegden bevatten `Ert`
- 't Ert (e) ofsteekn (=Een afkeer opwekken) (Veurns)
- die zietur uut es un durgescheete èrt (=die ziet er pips uit) (Oeffelts)
- Ein moel wie ein sjuurpaort en ein hErtje wie ein Ert (=Een grote mond en een klein hartje) (Sittards)
- Ert van afgang (=gierig) (Meers)
- èrt van afgank zèn (=gierig zijn, op zijn centen zitten, lett.: hard van afgang zijn) (Meers)
- graalek pinnig, Ert van afgangk (=op zijn geldbeugel zitten) (Aalsters)
- kou annen, weirm Ert (=koude handen, warm hart) (Meers)
- mn êrt is up (=ik zal niet lang meer leven) (Lichtervelds)
- tís mèr un Ert (=klein, nietig zijn) (Genneps)
- va zèn Ert ne steen moaken (=iets doen zonder veel goesting) (Sint-Niklaas)
- zèn Ert slopt nog (=slaperig, nog slaperig zijn) (Meers)
- zèn Ert toestampen (=iemand verdriet aandoen) (Meers)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
