39 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ks`
- aan de strijkstok blijven hangen (=geld dat aan een goed doel wordt besteed verdwijnt voor een groot deel bij mensen die oneerlijke onkosten maken)
- als bliksemafleider fungeren (=iemand die of iets dat de boze bui van iemand kan afleiden)
- als een feniks uit de as herrijzen (=na de totale vernietiging opnieuw opbouwen)
- als Pasen en Pinksteren op één dag vallen (=iets wat nooit zal gebeuren)
- bij de tekst blijven (=bij het oorspronkelijke plan blijven)
- dat gaat erin als klokspijs (=dat gaat er gemakkelijk in)
- dat is iemand met een gebruiksaanwijzing (=dat is iemand waarvan je weet hoe je met diegene om moet gaan)
- dat is ook geen heksen (=dat is wel heel gemakkelijk)
- dat was Grieks voor hem (=dat begreep hij niet)
- de deksel van de pot aflichten. (=bekendmaken wat voorheen verborgen was)
- de domste boeren hebben de dikste aardappelen (=met geluk komt men vaak verder dan met verstand)
- de nekslag geven (=door iets wordt de situatie een te groot probleem waardoor men het niet meer aan kan)
- de sterkte van de ketting wordt bepaald door de zwakste schakel (=het geheel is niet sterker dan het zwakste onderdeel)
- een deksel op de kop hebben (=de verantwoordelijkheid voor iets nemen)
- een ketting is niet sterker dan de zwakste schakel (=het geheel is maar zo sterk als het zwakste onderdeel)
- er blijft veel aan maat en strijkstok hangen (=lang niet alles komt op zijn plaats terecht)
- er koksgast van blijven (=er niets van krijgen , er geen vooruitgang mee maken)
- geen pot zo scheef of er past een deksel op (=voor iedereen is wel een levenspartner te vinden)
- goedschiks of kwaadschiks (=met of tegen de zin)
- het regent bakstenen (=gezegd van een hevige hagelbui)
- het zijn niet allen koks die lange messen dragen (=schijn bedriegt, je kunt je in mensen vergissen)
- hete bliksem (=gestoofde aardappels met appel)
- iemand de tekst/les lezen (=iemand scherp berispen)
- iemand links laten liggen (=doen alsof iemand er niet is, niet bemoeien met iemand)
- iets links laten liggen (=ergens geen aandacht aan geven)
- iets te verhakstukken hebben (=nog iets met iemand te bespreken hebben, nog iets te doen hebben)
- je doet de boter in de pan, maar bakt er niks van (=denken dat je iets begrijpt, terwijl je dat niet doet)
- met een baksteen in de maag geboren worden (=graag een huis willen hebben dat van jezelf is, dat je eigendom is)
- niet kunnen heksen (=het niet zo snel afkunnen - er meer tijd voor nodig hebben)
- niet veel zaaks (=niet veel bijzonders)
- op ieder potje past wel een dekseltje (=voor iedereen bestaat er een geschikte levenspartner)
- tekst en uitleg geven (=verantwoording afleggen)
- van koper blijf je proper en van ijzer word je niks wijzer (=koper is veel waard, ijzer niet)
- veel bekijks hebben (=de aandacht trekken)
- veel koks bederven/verzouten de brij (=te veel verschillende raad volgen kan schadelijk zijn)
- voor elkaar boksen (=gedaan krijgen, in orde maken)
- wie aan de weg timmert heeft veel bekijks (=iemand die grote beslissingen moet nemen, krijgt vaak ook veel kritiek)
- wie slaapt vangt niks (=je moet wel opletten)
- zinken als een baksteen (=direct zinken (niet kunnen zwemmen))
63 betekenissen bevatten `ks`
- het achter de ellebogen hebben (=achterbaks; zonder zijn zelfzuchtige bedoelingen te laten zien)
- de kat de bel aanbinden (=als eerste een begin maken aan iets moeilijks (een lastige klus of een ingewikkeld gesprek))
- de spits afbijten (=als eerste ergens aan beginnen aan iets moeilijks)
- niet geschoten is altijd mis (=als je het niet probeert, komt er ook niks van)
- een geplaveide weg is des duivels oorkussen (=als je niets doet en lui bent, doe je ook niks goeds / mensen die zich vervelen omdat ze niets te doen hebben, kunnen tot de slechts dingen komen daardoor)
- wie vuur eet schijt vonken (=als men iets gevaarlijks onderneemt krijgt men nare gevolgen)
- iemands rechterhand zijn (=de belangrijkste assistent zijn)
- het beste paard van stal (=de belangrijkste persoon in het gezelschap)
- mastiek maken (=de dagelijkse schoonmaak verrichten)
- in de tredmolen lopen (=de dagelijkse sleur volgen - zich onderwerpen)
- tussen de regels door lezen (=de diepere betekenis van een tekst begrijpen)
- de beste paarden staan op stal. (=de leukste meisjes gaan niet uit)
- kreupel wil altijd voordansen (=de zwaksten willen het hoge woord hebben)
- je uit de markt prijzen (=door eigen toedoen laten anderen diegene links liggen)
- je in het hol van de leeuw wagen (=een groot risico nemen , rechtstreeks bij de vijand te rade gaan)
- grote parade en klein garnizoen (=een grote vertoning maar niet veel zaaks)
- een tang van een wijf. / Een oude tang (=een heks, feeks. / Een oude lastige vrouw)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen)
- een speldje bij iets steken (=een onderwerp niet verder uitdiepen, van gespreksonderwerp veranderen)
- een oude bok lust nog wel een jong/groen blaadje (=een oude man is nog wel seksueel geïnteresseerd in een jong meisje)
- een schuimspaan zijn (=een zuiplap of niksnut zijn)
- gooi het maar in je pet (=er komt niks van in)
- bij kleine lapjes leert men de hond leer eten. (=geleidelijk aan wen je zelfs aan de onmogelijkste dingen.)
- gouden bergen beloven (=heel veel (onmogelijks) beloven)
- in Rome geweest zijn, maar de Paus gemist hebben (=het belangrijkste laten schieten)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- een ketting is niet sterker dan de zwakste schakel (=het geheel is maar zo sterk als het zwakste onderdeel)
- de sterkte van de ketting wordt bepaald door de zwakste schakel (=het geheel is niet sterker dan het zwakste onderdeel)
- de wereld draait door (=het leven gaat gewoon door, ondanks problemen.)
- zo droog als een haring (=hij zegt bijna niks)
- een gladde vogel (=iemand die zich overal weet uit te redden op slinkse wijze)
- er je eigen plasje overheen doen (=iets een beetje veranderen zodat helemaal naar je zin is. In werksituaties kan dit soms uit de hand lopen, als er veel belanghebbers zijn die allemaal hun eigen plasje over een document willen doen. Het kan dan resulteren in een onleesbare tekst.)
- een stofje aan een weegschaal zijn (=iets erg onbelangrijks zijn)
- een speld in de hooiberg zoeken (=iets onmogelijks proberen)
- tegen de maan pissen (=iets onmogelijks proberen)
- een snoek op zolder zoeken (=iets onmogelijks zoeken, vergeefse moeite doen)
- mijn naam is haas (=ik weet nergens van en wil er niks mee te maken hebben!)
- een tien met een griffel en een zoen van de juffrouw (=in de volksmond: De beste beloning voor een 19e eeuws schoolkind)
- het is beter de bakkers te paard, als de dokters. (=je kunt beter voldoende en gezond eten, dan straks naar de dokter te moeten)
- je kan een paard wel in het water trekken, maar niet dwingen dat het drinkt. (=je moet iemand niet dwingen, zelfs niet tot iets leuks)
- met vuur spelen (=met gevaarlijke dingen laks omgaan, gevaarlijke dingen doen)
- een onbeschreven blad zijn (=nauwelijks bekend zijn)
- ik ben Sinterklaas niet (=niet alles voor niks doen)
- uit het lood (staan) (=niet recht of haaks staan)
- een houten/stijve Klaas zijn (=nooit iets leuks willen)
- de berg heeft een muis gebaard (=ondanks de grote beloften is er vrijwel niets van terecht gekomen)
- tegen de verdrukking in groeien (=ondanks zware omstandigheden toch vooruit komen)
- van de bedplank zijn (=op de huwelijksnacht verwekt zijn.)
- op een droogje zitten (=op visite zijn en niks te eten of drinken krijgen)
- met een kanon op een mug schieten (=ophef maken om niks / overdreven zware maatregelen nemen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
