50 dialectgezegden bevatten `bij`
- das nie bij de deur (=dat is ver weg) (Oudenbosch)
- das sjaun mètgepak (=dat is extra bij mijn loon) (Munsterbilzen - Minsters)
- das tweejaande op ene buik (=zij zijn het bij voorbaat eens) (Oudenbosch)
- das ut kaokulnesje daor bij zullie tuis (=gezinslid dat bij overige broers en zussen wat is achtergebleven) (Oudenbosch)
- dat (fr-) it gee braud (=er is geen haast bij) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat akkerdieërt nie (=dat past niet bij mekaar) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat geet mich boëve me klekske (=daar kan mijn verstand niet bij) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat geet ter bij mich nie én (=begrijp ik niet!) (Bilzers)
- dat heb 'k van heur'n zegg'n (=daar staat me iets van bij) (Westerkwartiers)
- dat is 'ne haove gare (=Hij is niet goed bij) (Mechels (NL))
- dat is bij de knorhoan'n om oaf (=dat is heel verschrikkelijk) (Westerkwartiers)
- dat it gee braud (=er is geen haast bij) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat kanner bij mich nie én (=dat begrijp ik niet) (Bilzers)
- dat kenn'n we niet meer bruuk'n (=dat kunnen we er niet meer bij hebben) (Westerkwartiers)
- dat kwam as ' n dunnerslag bij heldere hemel (=dat kwam onverwachts) (Westerkwartiers)
- dat pak bij mich geen verf (=daar trap ik niet in) (Bilzers)
- dat speult bij ons wel met (=daar houden we wel rekening mee) (Westerkwartiers)
- Dat verdreg zich wal. (=Dat past goed bij elkaar, dat bijt elkaar niet.) (Aaltens)
- dat zit ien de oard van 't beesje (=dat zit er bij hem ingebakken) (Westerkwartiers)
- dat zoo bij mich geen verf pakke (=dat zouden ze bij mij niet moeten riskeren) (Munsterbilzen - Minsters)
- dat zweert 'er bij hoog en bij leeg (=hij zweert het bij alle goden) (Westerkwartiers)
- de bès nauts te aad vër get bij te leire (=leren doe je tot je laatste dag) (Munsterbilzen - Minsters)
- de bés nie heil tau (van snik) (=je ben niet goed bij je verstand) (Bilzers)
- de boak'ns verzett'n (=bij de omstandigheden aanpassen) (Westerkwartiers)
- De duvel is oud, met z'n mallemoer d'r bij ! (=Ik ben helemaal niet oud ! (als iemand zegt dat je oud bent)) (Utrechts)
- de duvel schit altied op de dikste bult'n (=wie geld heeft krijgt er nog meer bij) (Westerkwartiers)
- de gees waol bij den dievel te biechte (=aan die moet je maar alles vertellen!) (Bilzers)
- de hëbs zëne mond toch bij dich (=als je het niet weet, vraag je het maar) (Munsterbilzen - Minsters)
- de hond ien 'e pot viend'n (=bij thuiskomst blijkt het eten op te zijn) (Westerkwartiers)
- De kardonse goan bei petje rulle (=Bestraffing bij een balspel) (Walshoutems)
- de ketsjës ènt doenkël kniepe (=bij nacht en ontij achter de vrouwtjes zitten) (Munsterbilzen - Minsters)
- de kladze beejein goeze (=de restjes bij elkaar gooien) (Weerts)
- de klomp öthaole (=cadeaus van sinterklaas ophalen bij familie of kennissen. (meestal voor de kinderen en kleinkinderen) ) (Tilburgs)
- de koe bij de hoor'ns pakk'n (=de zaak echt aanpakken) (Westerkwartiers)
- de koe bij de hoorns pakk'n (=kordaat optreden) (Westerkwartiers)
- de kool is 't sop niet weerd (='t is alles bij elkaar helemaal niets) (Westerkwartiers)
- de kopp'm bij mekoar steek'n (=iets samen overleggen) (Westerkwartiers)
- de kopp'n bij 'n anner steek'n (=overleg plegen) (Westerkwartiers)
- de lots nog mèr èes heire daste nog laefs (=bij leven en welzijn hoor ik nog wel wat van je) (Munsterbilzen - Minsters)
- de maus op te stang zitte (=kom hier maar bij me op de fiets) (Munsterbilzen - Minsters)
- de moes nie wille leire vaore vërdatste kons lope (=alles beetje bij beetje, niet onvervaard tekeer gaan) (Munsterbilzen - Minsters)
- de molp és ont staute (=er groeit wat bij haar) (Bilzers)
- de paut stijf haage (=bij zijn besluit blijven) (Munsterbilzen - Minsters)
- de petaate kome al oit (=bij iemand met gaten in zijn kousen) (Antwerps)
- de schuld bij 'n aaner ien 'e schoen'n schuuv'm (=iemand anders de schuld geven) (Westerkwartiers)
- De slaop uuthèbbe (=bij de tijd zijn) (Genneps)
- de snei wô blif ligge, loert nog op nauwe snei (=als de sneeuw dagenlang blijft liggen, komt er nieuwe bij) (Munsterbilzen - Minsters)
- de stees oppe goed blaedsje bij zenen iëverste (=je bent gewaardeerd door je baas) (Bilzers)
- de stiêp ônger de kér zette (=het bijltje er bij neer gooien) (Weerts)
- de stondster sjaun bij vür sjüppegek (=hij stond er voor gek bij) (Bilzers)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen