22 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `zer`
- de rook kan het hangerijzer niet deren (=het heeft geen zin te proberen iets dat vast staat te veranderen)
- een heet hangijzer (=een moeilijk onderwerp waar veel discussie over bestaat)
- een hoofd als een ijzeren pot. (=een heel goed geheugen hebben)
- een ijzer in het vuur hebben (=een plan hebben dat nog onbekend is voor de buitenwereld)
- een oorblazer (=een kwaadspreker)
- het ei wil wijzer zijn dan de kip (=kinderen willen wijzer zijn dan de ouders)
- het ijzer smeden als het heet is (=je moet op het juiste moment de kansen grijpen en dingen doen)
- het is een pleister op een zere wonde (=het is bedoeld om het leed wat te verzachten)
- het is lood om oud ijzer (=het komt op hetzelfde neer)
- iemand de ijzers aanleggen (=iemand boeien of onder grote druk zetten)
- Jan Boezeroen (=de arbeiders)
- Jan Pet en Piet Boezeroen (=de arbeiders)
- je het apelazerus schrikken (=heel heftig schrikken)
- je kan geen ijzer met handen breken (=men kan het onmogelijke niet doen)
- lachen als een boer die een hoefijzer vindt (=tevreden lachen)
- liever vrij en geen eten dan een volle buik aan een ijzeren keten. (=vrijheid is een hoger goed dan materiële welvaart.)
- spelen om des keizers baard (=spelen om de eer)
- tegen het zere been schoppen (=een pijnlijke opmerking maken over iets wat gevoelig ligt)
- twisten om des keizers baard (=om kleinigheden ruzie maken)
- van koper blijf je proper en van ijzer word je niks wijzer (=koper is veel waard, ijzer niet)
- vechten om `s keizers baard (=vechten om niets)
- waar niets is verliest de keizer zijn recht (=van wie niets heeft, kan men niets vorderen)
9 betekenissen bevatten `zer`
- volgens Bartjens (=de allereenvoudigste rekenstof (als referentie aan onderwijzer Willem Bartjens die een bekend rekenboekje schreef))
- lector benevolente (=de welwillende lezer)
- met een kluitje in het riet sturen (=iemand met veel woorden niet veel wijzer maken)
- het ei wil wijzer zijn dan de kip (=kinderen willen wijzer zijn dan de ouders)
- een Piet Lut zijn (=kleinzerig zijn)
- van koper blijf je proper en van ijzer word je niks wijzer (=koper is veel waard, ijzer niet)
- het verstand komt met de jaren (=naarmate je ouder wordt, word je wijzer en verstandiger)
- heden ik morgen gij (=oud grafschrift: gedenk, lezer, dat jij ook zal sterven)
- aan de degen rijgen (=tot (zwaar) verliezer maken)
3 dialectgezegden bevatten `zer`
- de moes zër eër nie ammël èn dezelfste körf lègge (=nooit op één paard wedden !) (Munsterbilzen - Minsters)
- klopt as unne zwerrende vinger, du allein nie zo zér (=wanneer iets helemaal goed is.) (Helmonds)
- och hère menère, me tèèn doe zèr (=och meneer, mijn teen doet pijn) (Ostêns)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
