5 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `tem`
- de violen stemmen (=met elkaar onderhandelen, naar compromissen zoeken)
- ex tempore (=onvoorbereid) (Latijn)
- met Sint Juttemis als de kalveren op het ijs dansen (=nooit (Sint Juttemis valt op 17 augustus, en dan ligt er geen ijs))
- pijn in de portemonee hebben (=het geld is op)
- wie zwijgt, stemt toe (=als je het ergens niet mee eens bent, moet je het zeggen)
15 betekenissen bevatten `tem`
- ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
- de krenten uit de pap halen (=de meest aantrekkelijke gedeelten voor zichzelf bestemmen, bijvoorbeeld de meest interessante taken uit een omvangrijk werk)
- je achter de oren krabben (=door een onverwachte, zorgelijke ontwikkeling tot nadenken gestemd zijn)
- op stoom komen (=een goed tempo bereiken)
- peper in je achterwerk hebben (=een hoog tempo hebben)
- je zegel aan iets hechten (=goedkeuring of toestemming ergens aan geven)
- een slak komt er net zo goed als een kikker. (=iedereen doet dingen in zijn eigen tempo)
- iemand doodverven met iets (=iemand bestemd voor een post achten, iemand als de dader van iets afschilderen (doodverf is grondverf)[1])
- als een nachtkaars uitgaan (=in een gestaag tempo minder worden en eindigen)
- ja en amen zeggen (=kritiekloos instemmen)
- loon naar werken krijgen (=loon krijgen dat in overeenstemming is met het gedane werk)
- met Sint Juttemis als de kalveren op het ijs dansen (=nooit (Sint Juttemis valt op 17 augustus, en dan ligt er geen ijs))
- geen zo kleine sant of hij wil zijn kaars hebben (=ook de mindere machten moet men gunstig stemmen)
- de baard in de keel hebben (=overgang van kinderstem naar volwassen stem)
- haastige spoed is zelden goed (=zaken in te hoog tempo afwerken vergroot de kans op fouten)
5 dialectgezegden bevatten `tem`
- dae zal ut tem pitsje, dae zit in ziene rats (=die zit in de penarie) (Berg en Terblijts)
- dè begaait tem (=hij overdrijft) (Opglabbeeks)
- je zou tem uut de kluuten nie jihen (=dom iemend) (Zeeuws)
- Merci - 'k zal tèm zèggen (=Dankjewel - geen dank) (Lokers)
- Ze geun tem in den bak steeke (=Gedwongen opsluiting) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen