35 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `oeie`
- `t Mag vloeien, `t mag ebben. Die niet waagt zal `t niet hebben (=je moet niet denken als je niets onderneemt dat ze het dan bij je thuis komen bezorgen)
- aan de rand van het ravijn bloeien de mooiste bloemen (=de beste resultaten dragen tegelijkertijd de grootste risico`s)
- boven het hoofd groeien (=onoverkomelijk worden)
- een druppel op een gloeiende plaat (=een zeer kleine bijdrage aan iets groters)
- een goeie vis moet drie keer zwemmen (=in het water, in de boter of kookvocht en in de wijn)
- er geen gras over laten groeien (=onmiddellijk profiteren, uitvoeren)
- er gloeiend bij zijn (=op heterdaad betrapt zijn)
- geen mens zo gek of hij heeft een goeie trek. (=zelfs vreemde mensen hebben goede eigenschappen)
- gras gaat niet harder groeien als je eraan trekt (=sommige dingen hebben tijd nodig)
- groeien als kool (=snel opgroeien)
- het gras kunnen horen groeien (=erg verwaand zijn - ook gezegd als het ergens muisstil is)
- het is als met de koeien van de Farao. (=er is geen goed aan te doen (De koeien van de Farao bleven mager))
- iemand koeien met gouden horens beloven (=iets moois beloven maar niet nakomen)
- in andermans weide lopen de vetste koeien. (=bij een ander lijkt het altijd beter)
- je kinderen in het wild laten opgroeien (=zijn kinderen geen (of een slechte) opvoeding geven)
- koeien met gouden horens beloven (=het onmogelijke beloven)
- luisteren naar groeien van het gras (=erg lui zijn)
- met tak en wortel uitroeien (=geheel uitroeien)
- met wortel en tak uitroeien (=iets volledig bestrijden om er geen last meer van te hebben)
- onder een staand zeiltje is het goed roeien (=met een klein vast inkomen, verdient men al gauw genoeg voor de kost)
- ook tussen de mooie bloemen groeien brandnetels (=de schoonheid van de omgeving biedt geen garantie voor onaangename zaken)
- op een andere leest schoeien (=op een andere manier aanpakken)
- op hete/gloeiende kolen zitten (=ongeduldig wachten / veel haast of spanning hebben)
- oude koeien uit de sloot halen (=oude geschiedenissen terug ten tonele voeren)
- over het hoofd groeien (=niet meer onder controle te houden)
- roeien met de riemen die je hebt (=je moet het doen met de middelen die je hebt.)
- snoeien doet bloeien. (=tijdelijke opofferingen zijn nodig om op de lange termijn te kunnen gedijen en bloeien)
- tegen de stroom is het kwaad roeien / zwemmen (=tegen algemene opvattingen kan men zich moeilijk verzetten)
- tegen de stroom oproeien (=tegen de gangbare opinie in gaan)
- tegen de verdrukking in groeien (=ondanks zware omstandigheden toch vooruit komen)
- van achter de koeien/ploeg komen (=van boerenafkomst zijn)
- veel koeien, veel moeien. (=hoe meer bezittingen hoe meer zorgen)
- verandering van weide doet de koeien goed. (=afwisseling en verandering positieve effecten kunnen hebben)
- voor galg en rad opgroeien (=vanaf de jeugd een levenspad volgen dat later waarschijnlijk naar criminaliteit leidt)
- waar geen aardappelen gepoot worden, zullen er ook geen groeien (=als je niet een goed begin voor iets legt, zal er ook niets van worden)
30 betekenissen bevatten `oeie`
- een reef in het zeil doen (=besnoeien in de uitgaven, bezuinigen)
- de manchetten aandoen (=boeien aandoen)
- de paternosters aandoen (=boeien aandoen)
- de aardappelen komen niet voor de eikenblaren (=boerenregel. De aardappelplant begint te groeien als de eik in het blad komt)
- iemand links laten liggen (=doen alsof iemand er niet is, niet bemoeien met iemand)
- balen als een stier (=er een gloeiende hekel aan hebben)
- er het mes inzetten (=er grondig op ingrijpen, in de uitgaven besnoeien)
- het is als met de koeien van de Farao. (=er is geen goed aan te doen (De koeien van de Farao bleven mager))
- niet op mijn weg liggen (=ergens niets mee te maken hebben of niet mee willen bemoeien)
- met tak en wortel uitroeien (=geheel uitroeien)
- praten als Brugman (=gemakkelijk mensen kunnen overtuigen en vlot en boeiend kunnen vertellen)
- aardewerk is geen paardenwerk. (=graven of in aarde werken is een vermoeiende bezigheid)
- de bijl aan de wortel leggen (=het kwaad in de oorsprong trachten uit te roeien)
- onkruid vergaat niet (=het slechte is moeilijk uit te roeien)
- iemand de ijzers aanleggen (=iemand boeien of onder grote druk zetten)
- leven en laten leven (=iemand of iets z`n gang laten gaan en niet mee bemoeien)
- je bent de bovenste beste (=je bent een goeie)
- je op een afstand houden (=je niet te veel met de zaak bemoeien)
- je op de vlakte houden (=je niet te veel met de zaak bemoeien, geen duidelijk oordeel geven)
- ze slaan een snoek (=roeiers die een slag met hun riem missen)
- groeien als kool (=snel opgroeien)
- zijn zeis in een anders koren slaan (=stelen, zich in het werk van iemand anders bemoeien)
- snoeien doet bloeien. (=tijdelijke opofferingen zijn nodig om op de lange termijn te kunnen gedijen en bloeien)
- geen licht zonder schaduw (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
- geen koren zonder kaf (=tussen al het goeie zit altijd ook wel iets minder goeds)
- over heel veel schijven gaan (=veel hiërarchische of administratieve niveaus moeten zich ermee bemoeien)
- je hand in een wespennest steken (=zich bemoeien met een problematisch onderwerp en wellicht daardoor zelf moeilijkheden krijgen)
- je neus in andermans zaken steken (=zich bemoeien met zaken die je niet aangaan)
- aan de pan blijven hangen/kleven (=zich om bestwil ergens mee bemoeien maar er slecht afkomen)
- overal zijn neus in steken (=zich overal mee bemoeien)
Eén dialectgezegde bevat `oeie`
- kriesjn me 'n oeie an (=huilen met de pet op) (Merkems)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
