31 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `nz`
- aanzien doet gedenken (=wat men met eigen ogen gezien heeft, is gemakkelijker te onthouden)
- als de ganzen (=achter elkaar op een rijtje)
- als de vos de passie preekt boer pas op je ganzen (=een huichelaar is niet te vertrouwen)
- als ik ze niet hoef te hoeden laat ik de ganzen ganzen zijn (=ik bemoei me niet met andermans zaken als het niet hoeft)
- de ganzen geloven niet dat de kuikens hooi eten. (=zelfs bij domme mensen vinden ongerijmdheden geen geloof.)
- een kluwtje dat vanzelf afloopt. (=iets wat zich vanzelf oplost)
- een onzevader bidden in alle kapelletjes (=in alle cafés langsgaan)
- er het mes inzetten (=er grondig op ingrijpen, in de uitgaven besnoeien)
- er naar uitkijken als de pastoor naar het geld in het kerkenzakje (=iets vol verwachting tegemoet zien)
- er zijn tanden inzetten (=vasthoudend zijn, niet snel opgeven)
- ergens over inzitten (=zich zorgen over maken over iets)
- herenzonden boerenleed. (=de gewone mensen boeten voor de fouten van de mensen met macht)
- het bier is niet voor de ganzen gebrouwen. (=niet iets verspillen aan degenen die het niet waarderen)
- het is altijd koekoek éénzang (=altijd hetzelfde verhaal vertellen of zelfde voorbeeld geven)
- het is niet voor de ganzen gemaakt (=we kunnen het maar beter uitdrinken)
- het kippenei grijpen en het ganzenei laten lopen (=een verkeerde keuze maken)
- hoer en tollenaar zijn onze lieve Heer ook dierbaar (=hoe slecht je afkomst is, God houdt van je)
- iemand de duimschroeven aanzetten (=iemand scherp ondervragen, onder grote druk zetten)
- iemand de wacht aanzeggen (=een laatste waarschuwing geven)
- iemand voor vol aanzien (=iemand serieus nemen en respecteren.)
- iets met lede ogen aanzien (=iets met tegenzin zien gebeuren)
- iets niet met droge ogen kunnen aanzien (=letterlijk: gaan huilen/tranen bij het zien gebeuren van iets)
- in het aanzijn roepen (=in het leven roepen)
- je sluis openzetten (=een grote mond zetten)
- met de nek aanzien (=met minachting behandelen)
- onder de schoenzolen schrijven (=ergens niets van terecht komen)
- onze Lieve Heer heeft vreemde kostgangers (=er bestaan nu eenmaal merkwaardige mensen)
- onze lieve heer is aan het kegelen (=het onweert)
- voor de ganzen preken (=aan dovemans oren zeggen)
- wie weet waarom de ganzen blootsvoets gaan? (=alles heeft een reden, ook al is die niet altijd even duidelijk)
- zonder aanzien des persoons (=zonder iemand voor te trekken; zonder er rekening mee te houden om wie het gaat)
78 betekenissen bevatten `nz`
- het loopt op rolletjes (=alles gaat als vanzelf)
- alles op het spel zetten (=alles inzetten en mogelijk alles verliezen)
- komt men over de hond, dan komt men over de staart (=als de grootste moeilijkheden overwonnen zijn, dan komt de rest vanzelf)
- komt tijd komt raad (=als er genoeg tijd overheen gaat, komt de oplossing vanzelf)
- goed voorgaan doet goed volgen (=als je zelf op de goede manier handelt, nemen anderen dat vanzelf over)
- goed voorbeeld doet goed volgen (=als je zelf op de goede manier handelt, nemen anderen dat vanzelf over)
- wat het huis verliest, brengt het weer terug (=als men iets in huis zoek maakt, komt het meestal vanzelf weer tevoorschijn)
- er voor gaan (=besluiten aan een onzekere onderneming te beginnen en zich er volledig voor in te zetten)
- dat ging van een leien dakje (=dat ging vanzelf)
- dat zijn ze niet die `t Wilhelmus blazen (=dat zijn onze vrienden niet)
- de bal aan het rollen brengen (=de aanzet geven)
- regen in mei, dan is april voorbij (=de natuur kiest vanzelf de goede volgorde)
- de ogen openen (=doen inzien)
- recht praten wat krom is (=door een ingewikkelde, onjuiste redenering een onzuivere situatie, daad of besluit trachten van een rechtvaardiging te voorzien)
- in de lucht hangen (=dreigen te gebeuren - onzeker zijn)
- schone appels zijn ook wel zuur. (=een mooie vrouw is niet vanzelfsprekend een goede echtgenote)
- het tij keren (=een ontwikkeling stoppen. Bijvoorbeeld ten aanzien van het toenemen van zinloos geweld. Zie getij)
- iemand het voordeel van de twijfel gunnen (=een onzekere factor voor hem zo gunstig mogelijk laten meetellen)
- een krakende wagen (=een onzekere zaak - iemand met een zwakke gezondheid)
- een schot voor de boeg (=een uitspraak of vraag als eerste aanzet tot een gesprek of discussie (eigenlijk: een waarschuwingsschot))
- er oog voor hebben (=er de waarde van inzien of aandacht voor hebben)
- de pan uit vliegen (=erg snel stijgen (inz. gezegd over prijzen))
- door de knieën gaan (=ergens met tegenzin mee akkoord gaan)
- tegen de borst stuiten (=ergens zwaar moeite mee hebben / met tegenzin ondervinden)
- met de pet rondgaan (=geld inzamelen)
- geluk en glas breekt even ras. (=geluk is niet vanzelfsprekend)
- hoog spel spelen (=gevaarlijk spel spelen, veel inzetten)
- het is een dubbeltje op zijn kant (=het is nipt, erg onzeker)
- iets staat op losse schroeven (=het is onzeker, er valt niet op te bouwen)
- op je pootjes terecht komen (=het komt vanzelf wel voor elkaar)
- struisvogelpolitiek (=het negeren of ontkennen van een probleem in de hoop dat het vanzelf verdwijnt.)
- oude schoenen wegwerpen voor men nieuwe heeft (=het onzekere voor het zekere nemen)
- het hek is van de dam (=iedereen doet maar wat die wil zonder grenzen)
- iemand de ogen openen (=iemand inzicht geven in iets wat diegene nog niet doorhad)
- iemand van zijn stuk brengen (=iemand onzeker maken)
- de kleren maken de man (=iemands kleding bepaalt het aanzien dat hij krijgt)
- iets met lede ogen aanzien (=iets met tegenzin zien gebeuren)
- een waarheid als een koe (=iets totaal vanzelfsprekends)
- iets op losse schroeven zetten (=iets wankel en onzeker maken)
- een kluwtje dat vanzelf afloopt. (=iets wat zich vanzelf oplost)
- in het ongewisse (=in onzekerheid)
- een kat komt altijd op z`n pootjes terecht (=ingewikkelde en vervelende dingen kunnen vanzelf weer voor elkaar komen)
- je voor de kop schieten (=inzien dat men een grote stommiteit gedaan heeft - zelfmoord plegen)
- onder ogen zien (=inzien, aanvaarden)
- op een blind paard wedden. (=je inzetten voor iets wat gedoemd is te mislukken)
- een Piet Lut zijn (=kleinzerig zijn)
- je in de kaart laten kijken (=meestal onopzettelijk een ander inzicht geven in je bedoelingen)
- met lood in de schoenen (=met heel veel tegenzin of angst)
- tegen wil en dank (doen/zijn) (=met tegenzin)
- a contrecoeur (=met tegenzin)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
