76 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `geb`
- `t Is gelijk of men van/door de kat of de kater/hond gebeten wordt (=het maakt niet uit hoe of waardoor je benadeeld bent geweest)
- aan handen en voeten gebonden zijn (=geen kant op kunnen)
- aan zijn eerste leugen niet gebarsten en voor zijn tweede niet opgehangen zijn (=een grote leugenaar zijn)
- Aken en Keulen zijn niet op één dag gebouwd (=voor een uitgebreide klus heb je meer tijd nodig)
- als de ragebol rust werkt de spin (=zonder onderhoud raakt `n huis (de omgeving) snel in verval)
- als door een adder gebeten zijn (=opeens fel reageren)
- beter hard geblazen dan de mond gebrand (=het is beter dat men zich inspant dan dat er door slordigheid of luiheid iets fout gaat)
- beter thuis rapen eten dan elders gebraad. (=thuis is het altijd nog het beste.)
- bij gebrek aan brood eet men korstjes van pasteien (=bij gebrek aan het goedkope, het dure gebruiken)
- bij gebrek aan brood eet men korstjes van pasteien. (=bij gemis aan het gewone moet men zijn toevlucht soms wel tot iets duurders nemen.)
- bij schering en inslag gebeuren (=erg vaak gebeuren)
- binnenskamers gebleven (=geheim gebleven)
- daar geboren en getogen (=daar geboren en opgegroeid)
- daar wordt niet hard op gebikt. (=met tegenzin eten.)
- dat gebeurt pas als de Paus een geus wordt (=dat gebeurt nooit)
- dat is iemand met een gebruiksaanwijzing (=dat is iemand waarvan je weet hoe je met diegene om moet gaan)
- dat zit gebeiteld (=dat komt in orde)
- de berg heeft een muis gebaard (=ondanks de grote beloften is er vrijwel niets van terecht gekomen)
- de bom is gebarsten (=een langdurige spanning of conflict is tot een uitbarsting gekomen)
- de gebeten hond zijn (=ten onrechte worden beschuldigd)
- de gebraden haan uithangen (=op onverantwoordelijke wijze erg veel geld uitgeven aan met name lekker eten en drinken)
- de liefde kent vlek nog gebrek. (=verliefde mensen zijn blind voor tekortkomingen van hun partner)
- de tijd gaat snel, gebruik haar wel (=verspil nooit de tijd die je kan gebruiken)
- de tijd is snel, gebruikt hem wel. (=verspil geen tijd aan onbelangrijke dingen)
- de tijd vliet snel gebruik hem wel (=doe wat je moet doen, terwijl je nog kan)
- die geboren is om te hangen, zal niet verdrinken. (=je kunt je lot niet ontlopen.)
- een doodgeboren kindje (=waardeloos, zonder toekomst)
- een dronkemansgebed doen (=het geld natellen (als het zo goed als op is))
- een morse muur is snel afgebroken (=een slechte zaak gaat niet lang mee)
- elk vogeltje zingt zoals het gebekt is (=ieder laat zich uit op een wijze die door zijn eigen aard en opvattingen bepaald worden)
- elke gek heeft zijn gebrek (=er valt op iedereen wel iets aan te merken)
- er gezoden en gebraden liggen. (=ergens heel vaak zijn)
- er op gebrand zijn (=iets heel erg fijn vinden en er naar streven)
- gauw aangebrand zijn (=gauw geïrrteerd zijn)
- gebraden duiven vliegen niemand in de mond (=je krijgt niets zomaar (zonder er enige moeite voor te doen))
- god noch gebod vrezen (=zich nergens iets van aantrekken - een misdadig leven leiden)
- goed boeren / goed geboerd hebben (=succesvol geweest zijn, vooral financieel)
- heet gebakerd (=driftig van aard)
- het bier is niet voor de ganzen gebrouwen. (=niet iets verspillen aan degenen die het niet waarderen)
- het ijs breken / het ijs is gebroken (=een vriendelijk gesprek op gang brengen na een kil begin)
- het moet zo tussen neus en lippen gebeuren (=het moet bijna ongemerkt gebeuren)
- iets niet kunnen gebeteren (=iets niet kunnen verhelpen)
- in de kerk geboren zijn (=de deur open laten staan)
- in gebreke blijven (=zijn taak (belofte) niet uitvoeren)
- in gebreke stellen (=officieel stellen dat de taak niet naar behoren is uitgevoerd)
- in gebreke zijn (=de taak niet naar behoren uitgevoerd hebben)
- je ellebogen gebruiken (=zich ten koste van anderen opwerken)
- je verstand gebruiken (=het verstandig aanpakken)
- je woorden worden weer thuisgebracht. (=als je iets negatiefs zegt kan dat leiden tot negatieve gevolgen voor jezelf)
- Keulen en Aken zijn niet op een dag gebouwd (=grote projecten kosten tijd (en vergen geduld))
115 betekenissen bevatten `geb`
- het licht zien (=1: begrijpen wat men daarvoor nog niet begreep 2: geboren worden, ontstaan)
- berouw komt na de zonde (=als het eenmaal gebeurd is komt pas de berouw)
- wie appelen vaart, die appelen eet (=als je handelt in bepaalde goederen, dan zul je deze zelf waarschijnlijk ook gebruiken. / Iemand die bepaalde werkzaamheden voor een ander moet verrichten, geniet daar doorgaans zelf ook van)
- een spiering is vis als er anders niet is (=als je honger hebt, ben je niet kieskeurig / bij gebrek aan beter)
- ongevraagd, ongeweigerd (=als je iets doet waarvoor geen toestemming is gevraagd kan het achteraf niet meer geweigerd worden omdat het al gebeurd is)
- van uitstel komt afstel (=als je iets niet meteen doet, loop je het risico dat het nooit meer gebeurt)
- wie gekheid zaait zal dwaasheid oogsten. (=als je ongebruikelijke dingen doet krijg je ook ongebruikelijke resultaten)
- haar wil is wet (=als wat zij wil niet gebeurt, dan ontstaan er grote conflicten)
- bij gebrek aan brood eet men korstjes van pasteien (=bij gebrek aan het goedkope, het dure gebruiken)
- daar geboren en getogen (=daar geboren en opgegroeid)
- dat staat op de agenda (=dat gaat nog gebeuren; dat gaat nog besproken worden)
- dat gaat zo tussen neus en mond (=dat gebeurt in een verloren ogenblik)
- dat gebeurt pas als de Paus een geus wordt (=dat gebeurt nooit)
- dat mag met een krijtje aan de balk (=dat is een ongewone gebeurtenis)
- dat is een ver-van-mijn-bedshow (=dat is iets waar ik me helemaal niet mee bezighoud; dat is iets dat op grote afstand van hier gebeurt)
- dat is de druppel die de emmer doet overlopen (=dat is maar een kleine ergernis, maar samen met wat er al gebeurd is, wordt het niet meer geaccepteerd)
- dat paard zal mij niet meer slaan (=dat zal mij niet meer gebeuren)
- daar is wel wachten maar geen vasten naar (=dat zal niet gauw gebeuren)
- je ei kwijt kunnen (=de gelegenheid hebben zich te uiten; of, zijn creativiteit kunnen gebruiken)
- de mens wikt, maar God beschikt (=de mensen maken allerlei plannen, maar het is niet aan hen of dat ook gebeurt)
- Hansje in de kelder. (=de ongeboren baby)
- met zijn talenten woekeren (=de persoonlijke mogelijkheden/gaven goed gebruiken)
- bot gegeten hebben (=dom geboren zijn en zo blijven)
- goed gereedschap is het halve werk (=door de juiste hulpmiddelen te gebruiken wordt het karwei snel geklaard)
- een ongeluk zit in een klein hoekje (=door een kleine fout kunnen gemakkelijk erg nare ongelukken gebeuren)
- niet door mensenhanden gebouwd (=door God of natuur tot stand gebracht)
- liefde is blind (=door verliefdheid de gebreken van een ander niet zien)
- in de lucht hangen (=dreigen te gebeuren - onzeker zijn)
- eet vis, als er vis is. (=een gunstige gelegenheid moet men niet ongebruikt laten voorbijgaan.)
- een muur van onbegrip (=een hardnekkig gebrek aan begrip)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen)
- een ongeluk komt te paard en gaat te voet (=een ongeluk is snel gebeurd, maar de gevolgen slepen lang aan)
- als een donderslag bij heldere hemel (=een onverwachte gebeurtenis, die een grote schok teweeg brengt)
- één zwaluw maakt nog geen zomer (=één positieve gebeurtenis betekent niet dat alle problemen opgelost zijn.)
- een kerel als Kas (=een stevig gebouwde kerel (ironisch bedoeld))
- teken aan de wand (=een waarschuwing dat er iets gaat gebeuren)
- door de molen halen (=een zeer uitgebreide procedure doen ondergaan)
- elk waarom heeft zijn daarom (=elke gebeurtenis heeft een oorzaak)
- ieder kwartier heeft zijn manier. (=elke streek heeft haar eigen gebruiken)
- de beer is los (=er gebeurt opeens van alles; er ontstaat ruzie of paniek)
- doorgestoken kaart (=er is heel duidelijk iets mis! Hier is getracht om iemand te laten geloven dat er bij toeval iets gebeurt, terwijl het in feite van tevoren gearrangeerd is)
- er is meer dan de molen in het woud omgegaan (=er is iets bijzonders gebeurd)
- bij schering en inslag gebeuren (=erg vaak gebeuren)
- iets in de vingers hebben (=ergens ervaring en deskundigheid over hebben opgebouwd, waardoor men met grote kwaliteit en zonder fouten te maken, zich hiermee bezig kan houden)
- het levenslicht aanschouwen/zien (=geboren worden)
- binnen zijn (=geborgen zijn)
- binnen mikken zijn (=geborgen zijn)
- binnenskamers gebleven (=geheim gebleven)
- het oude liedje (=het al zo vaak gebeurde of gezegde)
- als je alles van tevoren weet, ga je liggen voor je valt (=het heeft geen zin zich na afloop te beklagen over gebrek aan voorkennis. (Meestal in antwoord op klachten als `Als ik dat van tevoren geweten had.`))
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
