503 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `Van`
- Van stuurboord naar bakboord zenden (=van het kastje naar de muur sturen)
- Van Teeuwes nog Meeuwes weten (=ergens van helemaal geen verstand hebben)
- Van tijd noch uur weten (=hoegenaamd niet weten hoe laat het is - altijd te laat komen)
- Van toeten noch blazen weten (=van iets geen verstand hebben)
- Van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=telkens ander werk doen maar er bij geen van allen iets terecht brengen)
- Van twee kwaden de beste kiezen (=uit twee onaangename dingen de minst slechtste kiezen)
- Van twee walletjes eten (=van verschillende kanten voordeel behalen (negatief))
- Van uitstel komt afstel (=als je iets niet meteen doet, loop je het risico dat het nooit meer gebeurt)
- Van verre liegt men veel. (=vreemden kunnen makkelijk liegen omdat het niet te controleren is)
- Van voor de zondvloed zijn (=erg oud zijn)
- Van voren niet weten dat je Van achteren leeft (=erg dom zijn)
- Van voren niet weten of men Van achteren leeft (=erg dom zijn / erg ziek zijn)
- Van vreemde smetten vrij (=onafhankelijk, bevrijd)
- Van wal steken (=beginnen met spreken, beginnen met een verhaal)
- Van wanten weten (=goed weten hoe men iets moet aanpakken)
- Van zessen klaar (=erg handig zijn en van aanpakken weten)
- Van zich afbijten/afslaan (=zich fel verdedigen)
- Van zijn á propos (=buiten bewustzijn, groggy)
- Van zijn hart geen moordkuil maken (=zijn gevoelens niet opkroppen / vrijuit zeggen wat je niet bevalt / eerlijk zeggen over hoe er over iets gedacht wordt)
- Van zijn mast een schoenpin maken (=iets goeds bederven om iets van weinig waarde te bekomen)
- Van zijn stokje gaan (=flauwvallen)
- Van zijn stuk raken (=onzeker worden en niet meer weten wat te zeggen)
- Van zijn veren laten (=van zijn eer kwijtraken)
- Van zijn voetstuk stoten (=de macht ontnemen - ontmaskeren)
- Van zijn voetstuk vallen (=ontmaskerd worden - de macht ontnomen worden)
- Vang vossen met vossen (=je moet een slimme persoon vangen door slim te zijn)
- vegen met de spons Van blanus (=een teleurstelling ondervinden)
- verandering Van spijs doet eten (=eens iets anders te doen doet de mens goed)
- verandering Van weide doet de koeien goed. (=afwisseling en verandering positieve effecten kunnen hebben)
- verstand hebben Van gekookt eten. (=ergens verstand van hebben.)
- vissen met de handen Vangen (=profiteren van het werk van anderen)
- vogels Van diverse pluimage (=mensen met allerlei diverse achtergronden)
- voor de poorten Van de hel weghalen (=uit het grootste gevaar redden)
- voor God een baard Van vlas maken (=schijnheilig zijn)
- voorzichtigheid is de moeder Van de porseleinkast (=door voorzichtig te zijn, gaan tere zaken langer mee)
- waar het hart vol Van is, loopt/vloeit/stroomt de mond Van over (=waar men heel erg mee bezig is, daar wil men over praten)
- wat je Van ver haalt is lekker. (=je waardeert dingen extra als je er veel werk voor moet doen)
- wat Van apen komt wil luizen (wat Van katten komt wil muizen) (=zijn afkomst kan men niet verloochenen)
- wat Van ver komt, is lekker (=iets wat van ver komt, is bijzonder. Daarom denkt men dat het ook beter zal zijn)
- we kunnen niet allen paus Van Rome zijn (=niet iedereen kan de baas zijn)
- werk Van iemand maken (=veel zorg aan iemand besteden)
- weten Van kikken noch mikken (=nergens van weten)
- wie in een boomgaard werkt mag er uit eten / Van de druiven eten. (=voordeel halen uit je werk.)
- wie olie meet wordt er vet Van (=in slecht gezelschap wordt men slecht)
- wie slaapt Vangt niks (=je moet wel opletten)
- wie zijn eigen tuintje wiedt, ziet het onkruid Van een ander niet (=het is beter om energie te steken in het verbeteren van jezelf, dan in het bekritiseren van anderen)
- wijd Van huis is altijd rijk. (=iemand die van ver komt, kan makkelijk liegen.)
- wolven dromen Van bossen. (=men kan zijn aangeboren aard niet vergeten)
- zeeën Van tijd hebben (=ergens erg veel tijd voor hebben)
- zelfkennis is het begin Van alle wijsheid (=men moet eerst zichzelf kennen om verdere kennis te kunnen verwerven)
652 betekenissen bevatten `Van`
- nu heb je het schaap aan het schijten (=nu komen er problemen Van)
- omwille van het smeer likt de kat de kandeleer (=omwille Van het loon doet men een werk)
- met de noorderzon vertrekken (=onaangekondigd vertrekken en niets meer Van zich laten horen)
- zonder blikken of blozen (=onbeschaamd, zonder zich iets Van anderen aan te trekken)
- de berg heeft een muis gebaard (=ondanks de grote beloften is er vrijwel niets Van terecht gekomen)
- onder de mantel van (=onder de schijn Van)
- zo stoned zijn als een garnaal (ook makreel) (=onder invloed zijn Van hasj)
- de tijd baart rozen (=ook de diepste (geestelijke) wonden helen na verloop Van tijd)
- halfjes en motregen dringen door. (=ook Van kleine beetjes wordt je dronken)
- weten waar Petrus de sleutel had (=op de hoogte zijn Van wat niet iedereen weet)
- beidt Uw tijd, duur Uw uur (=op de toren Van de Amsterdamse koopmansbeurs)
- de bal terugkaatsen (=op een vraag die gesteld wordt geen antwoord geven, maar een tegenvraag stellen; op een kritische opmerking Van iemand reageren door zelf ook meteen een kritische opmerking te maken over de ander)
- iemand doodpraten (=op iemand blijven inpraten tot hij versuft Van raakt)
- in verzekerde bewaring nemen (=opsluiten (in geVangenis))
- een oude boom moet je niet verpoten. (=ouderen houden niet Van veranderingen)
- hou ouder, hoe gekker. (=ouderen maken zich minder druk om wat anderen Van hen denken)
- iemand op iets aankijken (=over een eigenschap of daad Van iemand niet tevreden zijn)
- de baard in de keel hebben (=overgang Van kinderstem naar volwassen stem)
- eerst komt het eten dan de moraal. (=overleven is belangrijker dan het volgen Van regels.)
- de lachende derde (=persoon die buiten een conflict staat, maar profiteert Van de uitkomst)
- tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren (=praktische belemmeringen weerhouden ons Van het realiseren Van onze plannen.)
- door het verleden achtervolgd worden (=problemen of fouten Van vroeger blijven invloed hebben.)
- vissen met de handen vangen (=profiteren Van het werk Van anderen)
- hoe later op de avond/dag hoe schoner volk (=schertsend gezegd bij het laat binnenkomen Van vrienden of familie)
- een garnaal heeft ook een hoofd (=schertsend gezegd Van een kind dat koppig aan zijn mening vasthoudt)
- een stoelendans (=situatie waarbij mensen Van functie wisselen)
- kwade gezelschappen bederven goede zeden. (=slechte eigenschappen overnemen Van slechte vrienden)
- er een eind/punt aan breien (=snel tot een afsluiting komen (bijvoorbeeld Van een toespraak))
- van de bok op de ezel gaan (=snel Van onderwerp wisselen zonder rode draad)
- zo dicht als een zeef. (=spottend gezegd Van iets met veel zwakke plekken)
- een snijder heeft maar een darm. (=spotternij Van boeren, die veel meer eten dan de kleermaker.)
- een spreekwoord is een waar woord. (=spreekwoorden bevatten vaak waarheden of nuttige lessen waar je Van kunt leren)
- als een blinde over de kleuren oordelen (=spreken alsof men een kenner is, over iets waar men niets Van weet)
- de mantel naar de wind hangen (=steeds de opinie Van de anderen volgen)
- het op iemand gemunt hebben (=steeds dezelfde persoon die ergens last Van heeft)
- van de os op de ezel springen (=steeds Van onderwerp veranderen)
- van de hak op de tak springen (=steeds weer Van onderwerp wisselen en geen duidelijke rode draad in een verhaal hebben)
- zijn zeis in een anders koren slaan (=stelen, zich in het werk Van iemand anders bemoeien)
- stilstand is achteruitgang. (=stil blijven staan leidt tot relatieve achteruitgang ten opzichte Van anderen die vooruitgang boeken)
- ellebogenwerk (=succes boeken door op slinkse wijze Van anderen misbruik te maken)
- overdaad schaadt (=te veel Van iets is schadelijk)
- als David zijn volk telde verloor hij de strijd (=tel de winst pas uit bij het einde Van de strijd)
- van twaalf ambachten en dertien ongelukken zijn (=telkens ander werk doen maar er bij geen Van allen iets terecht brengen)
- met andermans kalf ploegen (=terwijl je de hulp Van een ander gebruikt, doen alsof je het zelf alleen gedaan hebt)
- de boel de boel laten. (=tijdelijk afstand nemen Van een lastige situatie of probleem)
- je tanden laten zien (=tonen dat men niet bang is, Van zich afbijten; stevig uitvaren; streng zijn)
- ad majorem dei gloriam (=tot meerdere eer Van God)
- het niet meer hebben (=totaal in verwarring geraken - Van de kook zijn)
- uit de lijken geslagen (=totaal Van zijn stuk gebracht)
- naar de bar(re)biesjes gaan (=totaal verloren gaan zonder dat er iets Van overblijft (bijv. een schip dat vergaat))
50 dialectgezegden bevatten `Van`
- alwier opgelost, zaag de boer, en hae stoek zen vroo bij zen draaj kènder én bed (=het is allemaal een kwestie Van gezond verstand) (Munsterbilzen - Minsters)
- Amaai maan botte (=Uitdrukking Van verbazing) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- Amaai maan oeëre (=Uitroep Van verbazing) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- amaai maine frak (=uiting Van verbazing) (Leefdaals)
- amper ne spuk gruet (=klein Van gestalte) (Zeels)
- An hard lopen he-j nich völ, iej mot op tied Van hoes goan. Wel te late is opstoan, möt n heeln dag op n draf goan (=Achter de feiten aanlopen) (Twents)
- an het labbere end. (=aan het eind Van zijn latijn.) (Texels)
- andelsfuër (=die Van Dèrremonde zain attait in Wies) (Dendermonds)
- Anker (=Ton bier Van 40 liter) (limburgs)
- anne Van de koesj of trauën (=handen Van de koets of trouwen gezegd tegen iemand die een gehuwde vrouw niet ongemoeid wil laten) (Meers)
- anne Van de korre of trouën (=niet vrijen voor het trouwen) (Meers)
- annen bieër grolt (=darmen rammelen Van de honger) (Meers)
- antoedn Van snoens toet dn twoolvn (=niet kunnen onthouden) (Lichtervelds)
- aoën d e vrèchtë kinste de boom (=de appel val niet ver Van de boom) (Munsterbilzen - Minsters)
- aoën den aaterkant Van piëd en de viërkant Van vrolaaj moeste vërzichtëg zin (=opgepast als je aan de achterkant Van paarden of de voorkant Van meisjes zit) (Munsterbilzen - Minsters)
- Aofgank es gewaunlek de vijfde gank Van e lekker aetetsje (=eten te zwaar, groot gevaar) (Bilzers)
- aoj je gat verbrand moej up de blaozn zittn (=als je iets verkeerd doet moet je er de gevolgen Van dragen) (Kortemarks)
- aojt nie moet en pakt ton Van je gat (=als je het niet lust moet je maar niets eten) (Kortemarks)
- aol twoipe nie weten (=niets moeten Van weten) (Kortrijks)
- aon de mier oploope Van de paajn (=hevige pijnen doorstaan) (Munsterbilzen - Minsters)
- aprénse: D'er es giën aprénse Van (=Er is geen sprake Van) (Lebbeeks)
- arrazegees (=Van hier naar daar) (Noorderkempisch)
- arrem schoop! (=arm schaap (vaak in context Van schelden en vernedering) ) (Wommersoms)
- As 'n haan Van 'n stoter. (=Fier rechtop.) (zaans)
- As 'n oer oud wordt, pist ze wijwoatre! (=Over iemand die veranderde Van levenswijze) (Lokers)
- As 't kop Van de rompe is eske'jn, is 't biest dood. (=Als de kop Van het lichaam is geschieden, is het dier dood.) (Sallands)
- as 't vur niet is loûpe ze de benen Van onder older gat (=als het gratis is komt iedereen er op af) (Sint-Niklaas)
- As 't zo blef, doe 'k ut der veur! (=Van mij mag het altijd zo blijven) (Hoogeveens)
- As dae ziene kop op ei vêrreke stông, lösdje neemes gein spek mieër (=Geen hoge pet Van iemand hebben) (Weerts)
- as de fluit Van Van vlissinge gu (=etenstijd) (Helmonds)
- As de kat Van huus is dan daanse de muze (=Als de kat Van huis is dansen de muizen) (Lunters)
- as de kat Van huus is, daanz'n de muuz'n (=zonder toezicht ontaard het nog wel eens) (Westerkwartiers)
- as de kat Van uis es, dausen de muizen (=als de kat Van huis is dansen de muizen) (Meers)
- As de kinder Sintermertes Veugelke zinge, make de verkes eur testament (=een lied ter ere Van Sint-Martinus zingen, schrijven de varkens hun testament) (Venloos)
- as de vrollie va heusde be hunne vulo weg zen daan es alté wa te beleive (=als de vrouwen Van heusden met hun fiets weg zijn dan is er altijd wat te beleven) (Heusdens)
- as de weendj Van Neewieërt keumtj, dauget neet (=de koude noordenwind is geen pretje) (Weerts)
- As die nog s wijs wordt is ie weer gek Van blijdschap (=Hij is gek) (Leids)
- as du baljuu Van Axel (=te laat komen) (Hulsters (NL))
- as eemes alles wis, waas boôre gein aardigheid (=als je iets al Van tevoren zou weten) (Weerts)
- As em nie crepeert Van de paan dan crepeert em Van den oenger (=Als hij geen last heeft Van pijn dan heeft hij (last Van) erge honger) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
- as ermoej troef ès, aete ver alleen mèr spek bij et braud (=in dagen Van nood, eten we spek mèt brood) (Munsterbilzen - Minsters)
- as et nog lang doert, zal et rap gedon zin (=als ik er nerveus Van word, stop ik er mee) (Munsterbilzen - Minsters)
- as eu fleuke Van ne cent (=dat gaat Vanzelf) (Sint-Katelijne-Waver)
- As ge 't dees op et zèede mor vier uur'n Van Gent nie mieër (=Aan deze maaltijd zul je wel genoeg hebben) (Wichels)
- as ge da geleuft zijde Van e goe joar (=naief zijn) (Leefdaals)
- As ge Van 'n duvel sprikt zie-de / tert-e op zèen'n stèert (=Als je over de duivel spreekt zie je / trap je op zijn staart) (Wichels)
- as gê Van den duvel sprikt ziede zènne stjeirt (=iemand die het huis binnenkomt als men over hem aan het praten is) (Sint-Niklaas)
- As ge Van Gimmert nor Nuene rijdt, dan komde langs dn brouwer (=Als je Van Gemert naar Nuenen rijdt, dan kom je langs Bavaria) (Liessents)
- As gen hoar Van zein klooten trekt klink het gelek 'n bel (=Hij is een echte vrek, een gierigaard) (Bevers)
- As get mau wét (=Wees daar maar zeker Van) (Onze-Lieve-Vrouw-Waver)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
