439 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ri`
- op de eerste april zendt men de gekken waar men wil (=op 1 april worden grappen uitgehaald)
- op een apostelpaard rijden. (=lopen)
- op een strowis komen aandrijven (=helemaal berooid en arm ergens komen)
- op eigen wieken drijven (=zich volledig kunnen redden van het geld dat iemand verdient)
- op het apostelpaard rijden (=te voet gaan)
- op je baadje krijgen (=een pak slagen krijgen)
- op je dak krijgen (=iets onaangenaams krijgen)
- op oud ijs vriest het licht (=een oude kwaal komt gemakkelijk weer boven)
- op twee paarden blijven rijden. (=men kan geen keus maken)
- Parijs is wel een mis waard (=om een voordeel te behalen bij tegenstanders aansluiten)
- piae memoriae (=ter zalige nagedachtenis) (Latijn)
- prijs de dag niet vóór de avond (=trek geen voorbarige conclusies en juich niet te vroeg)
- prijs de dag niet voor het avond is (=pas als alles gedaan is kun je zeggen of het goed ging)
- prijs stellen op (=weten te waarderen, graag willen)
- primus inter pares (=de beste onder zijns gelijken) (Latijn)
- redenering van Jan Kalebas (=dwaze onlogische redenering)
- regen in mei, dan is april voorbij (=de natuur kiest vanzelf de goede volgorde)
- ridder te voet geworden zijn (=rijkdom is verdwenen)
- rijd een paard de rug niet stuk (=je moet niet altijd te veel eisen)
- rijd voort maar zie om (=doe verder maar blijf opletten)
- rijd voort voerman maar zie om (=doe verder maar blijf wel opletten)
- rijden en omzien (=verderdoen maar ook opletten)
- roei met de riemen die je hebt (=je moet werken met de middelen die men heeft)
- roeien met de riemen die je hebt (=je moet het doen met de middelen die je hebt.)
- roep geen haring voor hij in het net is (=wees niet te voorbarig)
- salvis titulis et honoribus (=zonder vermelding van eretitels) (Latijn)
- schijn bedriegt (=dingen zijn niet altijd zoals ze zich voordoen)
- schrijf het maar op je buik (dan kan je het met je hemd weer uitvegen) (=vergeet het maar)
- schrijven en wrijven (=een pennenstrijd voeren)
- slapende rijk worden (=veel geld verdienen zonder er iets voor te moeten doen)
- snotterige veulens worden de gladste paarden. (=kwajongens die nergens voor lijken te deugen, worden vaak flinke mannen)
- spreek wat waar is, drink wat klaar is, eet wat gaar is. (=wees bescheiden en dankbaar voor wat je hebt)
- steen en been vriezen. (=heel hard vriezen (alles wordt zo hard als steen en botten))
- strijk en zet (=altijd weer opnieuw)
- tegen de vleug strijken (=prikkelen, boos maken)
- ter wereld is er geen dodelijker venijn, dan vriend te schijnen en vijand te zijn (=hoed je voor onoprechte vrienden)
- titanenarbeid verrichten (=erg zwaar werk doen)
- tot geen drie kunnen tellen (=erg dom zijn)
- trillen als een juffershondje (=van angst trillen)
- tussen de bedrijven door (=tussen andere bezigheden in; tussendoor)
- twee joden weten wat een bril kost (=we hoeven elkaar niets wijs te maken)
- uit de as herrijzen (=opnieuw opbouwen na een brand)
- uit de band springen (=uitbundig plezier maken, zonder rekening te houden met de regels van orde en fatsoen)
- uit de lucht grijpen (=iets zonder enige grond vertellen)
- uit zijn vel springen (=zeer kwaad zijn)
- van de hak op de tak springen (=steeds weer van onderwerp wisselen en geen duidelijke rode draad in een verhaal hebben)
- van de os op de ezel springen (=steeds van onderwerp veranderen)
- van de prins geen kwaad weten (=uiterst argeloos zijn)
- van vreemde smetten vrij (=onafhankelijk, bevrijd)
- vaste voet aan de grond krijgen (=iets gedaan krijgen en/of als gebruikelijk beschouwd gaan worden)
652 betekenissen bevatten `ri`
- een knoop in zijn zakdoek leggen (=iets doen om ergens zeker aan herinnerd te worden)
- een Tantaluskwelling zijn (=iets erg graag willen maar het (net) niet kunnen verkrijgen)
- een stofje aan een weegschaal zijn (=iets erg onbelangrijks zijn)
- vaste voet aan de grond krijgen (=iets gedaan krijgen en/of als gebruikelijk beschouwd gaan worden)
- iets voor zoete koek aannemen (=iets geloven wat je hoort of ziet zonder kritisch te zijn.)
- een koekje van eigen deeg (=iets geven (of krijgen) wat oorspronkelijk bedacht is door degene die het krijgt (of geeft))
- iets op zijn beloop laten (=iets gewoon maar verder laten gaan zonder dat je je ermee bemoeit, zonder dat je ingrijpt)
- kolen op iemands hoofd stapelen (=iets goed doen voor een onvriendelijke persoon)
- hebben is hebben maar krijgen is de kunst (=iets hebben is goed, maar iets bijkrijgen is beter)
- er lucht van krijgen (=iets in de gaten krijgen)
- een spiering uitwerpen om een kabeljauw te vangen (=iets kleins aan een ander geven met de gedachte zelf iets groots terug te krijgen)
- er geen speld tussen kunnen krijgen (=iets klopt precies, geen gelegenheid krijgen in een gesprek ertussen te komen)
- naar de mutsaard rieken (=iets klopt zeer niet (mutsaard = brandstapel) / verdacht worden van ketterij)
- er geen hoogte van kunnen krijgen (=iets maar niet kunnen begrijpen)
- iets op de keper beschouwen (=iets nauwkeurig bekijken)
- iets onder de loep nemen (=iets nauwkeurig onderzoeken)
- er geen fluit van begrijpen (=iets niet begrijpen)
- iets of iemand in de peiling hebben (=iets of iemand begrijpen)
- op je dak krijgen (=iets onaangenaams krijgen)
- er niet om malen (=iets onbelangrijk vinden)
- geen oortje kunnen schelen. (=iets onbelangrijk vinden (oortje = ± een halve cent))
- in een glazen huis wonen (=iets op zijn kerfstok hebben / geen privéleven hebben)
- iets mannetje voor mannetje doen (=iets strikt volgens plan uitvoeren)
- iets onder de kurk hebben (=iets te drinken hebben)
- iets in de schoot geworpen krijgen (=iets verkrijgen zonder al te veel moeite er voor te doen)
- de pil vergulden (=iets vervelends op zo vriendelijk mogelijke manier zeggen)
- met wortel en tak uitroeien (=iets volledig bestrijden om er geen last meer van te hebben)
- er als een berg tegen opzien (=iets voor zichzelf beschouwen als een zeer moeilijke, of onplezierige, taak of omstandigheid)
- het warm water (her)uitvinden (=iets wat reeds lang bekend is, presenteren alsof het een originele innovatie is. (Niet verwarren met `het wiel opnieuw uitvinden`))
- met een metworst naar een zij spek gooien (=iets weinig waardevols opofferen om iets waardevols terug te krijgen)
- iets in geuren en kleuren vertellen (=iets zeer uitvoerig en gedetailleerd vertellen)
- er gaat een belletje rinkelen (=ik begin het te begrijpen)
- ik zal je krakepitten (=ik zal je krijgen!)
- het in zijn broek doen (=in de broek plassen van schrik of van het lachen)
- in de pekel (=in de penarie)
- in de p zitten (=in de penarie zitten)
- in de pee zitten (=in de penarie zitten)
- op poten staan (=in een brief nergens omheen praten)
- aan de bedelstaf raken (=in een situatie terechtkomen waarin je geen geld of bezittingen meer hebt)
- de pot op kunnen (=in geen geval krijgen)
- aprilletje zoet, heeft nog wel eens een witte hoed (=in het begin (de hoed) van april kan het nog wel eens sneeuwen)
- vuil water blust ook vuur. (=in moeilijke situaties moet je creatief en niet te kieskeurig zijn)
- haring bij de vleet (=in overvloed. (Een `vleet` is een groot net dat door de haringloggers werd/wordt gebruikt.))
- wie een paard uit de wei wil halen, moet het beest niet eerst met het halster tegen de kop slaan. (=je bereikt meer met vriendelijkheid, dan met strengheid)
- van Lillo komen (=je dom houden. Volgens de overlevering vindt dit gezegde zijn oorsprong in het (ontkennende) gedrag van de inwoners van Fort Lillo na een aan hen toegeschreven roofoverval op een boerderij te Waarde in 1579)
- je hebt luxe paarden en werkpaarden. (=je hebt rijke en arme mensen)
- wie veel eist krijgt veel. Wie te veel eist krijgt niets (=je kan door het te vragen veel bij mensen gedaan krijgen, maar als je onredelijk wordt zal je worden overgeslagen)
- je bedje is gespreid (=je komt in een situatie terecht waarin alles al voor je geregeld is)
- de koe trekt de melk op. (=je krijgt niet wat je verwachtte)
- gebraden duiven vliegen niemand in de mond (=je krijgt niets zomaar (zonder er enige moeite voor te doen))
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
