431 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ra`
- rusten aan abrahams` borst (=een rustig, aangenaam leven leiden)
- salva ratificatione (=behoudens bekrachtiging) (Latijn)
- sap noch kracht hebben (=totaal geen waarde hebben)
- schraalhans is hier keukenmeester (=weinig te eten hebben)
- steeds verder van huis raken (=verder van je doel afraken)
- strak houden (=streng opvolgen - weinig toelaten)
- tabula rasa maken (=geheel herbeginnen - de boel helemaal opruimen)
- te grabbel gooien (=zomaar weggooien, opofferen)
- te haaien en te draaien lopen (=doelloos ronddwalen)
- te hooi en te gras (=zonder enige regelmaat of plan)
- te veel vuur in een stoof doet ze branden (=te veel is schadelijk)
- tegen de draad ingaan (=het er niet er mee eens zijn en er tegen in gaan)
- ten grave dalen (=begraven worden)
- terra incognita (=onbekend terrein) (Latijn)
- tijd brengt raad. (=geduldig zijn leidt tot betere beslissingen of oplossingen)
- tot op de draad versleten (=helemaal versleten)
- traag gereden is vroeg thuis. (=sneller klaar zijn door eerst goed na te denken)
- tranen met tuiten huilen/schreien (=heel erg huilen zonder dat het echt erg is)
- tussen de wal en het schip geraken (=in de knel komen, iets raakt per ongeluk verloren of zoek)
- tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren (=praktische belemmeringen weerhouden ons van het realiseren van onze plannen.)
- uilen naar Athene dragen (=nutteloos werk verrichten)
- uit de brand zijn (=geholpen zijn, problemen opgelost)
- uit de goot opgeraapt (=van erg lage afkomst)
- uit het moeras helpen (=uit de problemen helpen)
- uit zijn nek praten (kletsen) (=onzin verkopen)
- van de hoed en de rand weten (=volledig geïnformeerd zijn)
- van de naald tot de draad (=tot in het kleinste detail)
- van de ratten besnuffeld/gebeten zijn (=ben je nu helemaal gek!)
- van de sokken gaan/raken/vallen (=bewusteloos vallen)
- van de wal in de sloot raken (=van de ene slechte situatie in een andere terechtkomen.)
- van de wieg tot aan het graf (=van de geboorte tot aan de dood)
- van iets zoveel verstand hebben als een koe van saffraan eten (=ergens geen verstand van hebben)
- van je á propos gebracht worden (=in de war gebracht worden)
- van naald tot draad (=tot in het kleinste detail)
- van praat komt praat (=een nieuwtje wordt snel verder verteld)
- van streek raken (=erg in de war door iets geraken)
- van zijn stuk raken (=onzeker worden en niet meer weten wat te zeggen)
- vechten dat de kraaien om de brokken komen (=hevig vechten)
- verandering van spijs doet eten (=eens iets anders te doen doet de mens goed)
- verandering van weide doet de koeien goed. (=afwisseling en verandering positieve effecten kunnen hebben)
- verbi gratia (=bijvoorbeeld) (Latijn)
- visserslatijn praten (=zijn prestaties overdrijven)
- voor de draad ermee (=kom tot de kern van het verhaal.)
- voor de drang der omstandigheden zwichten (=zich naar de omstandigheden schikken)
- voor een dubbeltje op de eerste rang willen zitten (=tegen minimale kosten maximaal voordeel verlangen)
- voor elke naald een draad hebben (=voor elk probleem een oplossing weten)
- voor galg en rad opgroeien (=vanaf de jeugd een levenspad volgen dat later waarschijnlijk naar criminaliteit leidt)
- voor halve vracht meevaren (=weinig gewaardeerd worden)
- voor stoelen en banken praten (=maar weinigen die naar iemands verhaal luisteren)
- voor zijn raap schieten (=voor het hoofd schieten)
520 betekenissen bevatten `ra`
- liever van achteren zien dan van voren (=niet goed kunnen verdragen)
- niet graag in iemand schoenen staan (=niet graag willen ervaren hoe het is iemand anders te zijn die in een moeilijke of onprettige situatie zich bevindt)
- geen zoden aan de dijk brengen/zetten (=niets bijdragen tot)
- het licht in de ogen niet gunnen (=niets gunnen, er niets van kunnen verdragen)
- geen strobreed wijken (=niets toegeven of niet van mening veranderen)
- een appeltje met iemand te schillen hebben (=nog een vervelend onderwerp met iemand te bepraten hebben)
- nog nat(/ niet droog) achter de oren zijn (=nog uiterst onervaren zijn, zodat men er niet over mee kan praten)
- wie de pastoor niet eert, wie zijn absolutie riskeert (=om je ambitie te bereiken, moet je extra aardig zijn voor de hoge heren)
- verkeren kunnen (=omstandigheden kunnen snel veranderen)
- de biecht afnemen (=ondervragen)
- barbertje moet hangen (=ongeacht of iemand schuldig is moet die gestraft worden)
- de mijn is verkeerd gesprongen (=ongeveer als: wie een put graaft voor een ander, valt er zelf in)
- alle beetjes helpen (=ook kleine dingen dragen bij aan het grote geheel)
- op de eerste april zendt men de gekken waar men wil (=op 1 april worden grappen uitgehaald)
- een andere toon aanslaan (=op een andere manier tegen iemand gaan praten)
- met een hete aardappel in de keel praten (=op een bekakte manier praten)
- de bal terugkaatsen (=op een vraag die gesteld wordt geen antwoord geven, maar een tegenvraag stellen; op een kritische opmerking van iemand reageren door zelf ook meteen een kritische opmerking te maken over de ander)
- leer om leer zijn (=op gelijke manier straffen als de maner waarop iemand in de fout gegaan is)
- er gloeiend bij zijn (=op heterdaad betrapt zijn)
- iemand doodpraten (=op iemand blijven inpraten tot hij versuft van raakt)
- in de luwte vallen (=op minder luide toon verder praten)
- de gebraden haan uithangen (=op onverantwoordelijke wijze erg veel geld uitgeven aan met name lekker eten en drinken)
- iemand aan de tand voelen (=op strenge manier ondervragen)
- uit de as herrijzen (=opnieuw opbouwen na een brand)
- heden ik morgen gij (=oud grafschrift: gedenk, lezer, dat jij ook zal sterven)
- oude bokken hebben stijve horens (=oude mensen hebben vaak vaste gewoontes die maar moeilijk kunnen veranderen)
- een oude boom moet je niet verpoten. (=ouderen houden niet van veranderingen)
- over koetjes en kalfjes praten (=over allerlei onbelangrijke dingen praten)
- iets op het tapijt brengen (=over een onderwerp beginnen (te praten))
- over land en zand praten (=over lichte onbeduidende dingen praten)
- het hart op de lippen hebben (=over zijn emoties durven praten - alles zeggen wat men denkt)
- op de markt werpen (=overal aanbieden)
- wijd en zijd bekend zijn (=overal bekend zijn)
- nooit troef verzaken (=overal bij zijn, altijd meedoen)
- op de wereld schijten (=overal maling aan hebben)
- met iemands woorden naar de markt gaan (=overal rondvertellen wat men elders horen zeggen heeft)
- hij geeft niet om wiens huis in brand staat, als hij zich maar aan de gloed kan warmen (=overal voordeel uit halen, ongeacht gevolgen voor anderen)
- de uitzondering bevestigt de regel (=overal zijn er uitzonderingen)
- de markt afschuimen (=overal zoeken wat er `te koop` is)
- over zijn nek gaan (=overgeven, braken, iets vies vinden)
- boven aarde staan (=overleden zijn maar nog niet begraven)
- dominee brand je bekje niet (=pas op! Het eten of de drank is heet!)
- tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren (=praktische belemmeringen weerhouden ons van het realiseren van onze plannen.)
- iemand onder vier ogen spreken (=praten met iemand zonder dat anderen erbij zijn)
- doen is een ding. (=praten of plannen maken is gemakkelijk gedaan, daadwerkelijk actie ondernemen is veel moeilijker)
- er de mond vol van hebben (=praten over de zaken die iemand bezighouden)
- in het gareel lopen. (=precies doen wat er gevraagd wordt)
- het klappen van de zweep kennen (=precies weten hoe het eraan toegaat, ervaren zijn)
- iemand naar de ogen zien (=proberen iemands` wensen te raden)
- een raadsheer met een p (=raadsheer met p is praatsheer, men heeft er niet veel aan)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
