958 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `le`
- een stille in den lande zijn (=iemand die erg stil en ingetogen is of iemand die zich bijna nooit ergens mee bemoeit)
- een stoelendans (=situatie waarbij mensen van functie wisselen)
- een stok in de lenden leggen (=slaan)
- een streep door de rekening halen (=de schuld van iemand kwijtschelden en het er niet meer over hebben)
- een vette bek halen. (=goed eten, vooral frituur)
- een vlek op het blazoen (=een smet op de reputatie.)
- een volle buik peinst op geen lege. (=iemand die genoeg te eten heeft is niet bezig is met de zorgen van een ander)
- een vreemdeling in Jeruzalem zijn (=ergens niet bekend zijn met de gang van zaken of zich ergens niet thuis voelen)
- een wit voetje halen (=een goede indruk maken bij de leider(s))
- een wolf in schaapskleren (=een gevaarlijk iemand die zich als onschuldig voordoet)
- een zeperd halen (=afgaan)
- een zwaluw maakt de lente niet (=een omstandigheid laat nog geen eindconclusie toe)
- een zweetje op iets halen (=zich ergens fel voor inspannen)
- eerste viool willen spelen (=de meest prominente taak willen vervullen, bijvoorbeeld als leider of woordvoerder van de groep)
- elkaar de bal toespelen (=elkaar voordeeltjes bezorgen)
- elke ketter heeft zijn letter (=ieder denkt dat de eigen mening bewezen kan worden)
- elke medaille heeft een keerzijde (=iets van twee kanten bekijken, aan iedere zaak zitten twee kanten, vaak een positieve en minder positieve kant)
- ellebogenwerk (=succes boeken door op slinkse wijze van anderen misbruik te maken)
- er de balen van hebben (=iets niet meer leuk vinden en willen dat het stopt)
- er een balletje over opgooien (=er voorzichtig over beginnen te praten om erachter te komen wat anderen ervan vinden)
- er een hele kluif aan hebben (=er een heel probleem aan hebben)
- er een kleine jongen bij zijn (=er niet aan kunnen tippen)
- er een lelijke pijp aan roken (=er veel schade van ondervinden)
- er een loodje op leggen (=er iets aan toevoegen)
- er een nachtje over willen slapen (=er eerst over na willen denken)
- er een punt aan kletsen (=met een praatje vergoelijken)
- er een vouwtje bij leggen (=niet meer over spreken)
- er een vuile pijp aan roken (=er veel nadeel van ondervinden)
- er ei of kuiken van willen hebben. (=alles willen weten)
- er gaat een belletje rinkelen (=ik begin het te begrijpen)
- er haring of kuit van willen hebben (=precies willen weten hoe het in elkaar steekt)
- er is geen ijs of het kost mensenvleis (=als er ijs op de sloten en vijvers ligt, verdrinken er altijd mensen)
- er is geen land met hem te bezeilen (=je kan met hem niets aanvangen, omdat hij niet wil meewerken)
- er is klei aan de kloet/knikker (=er is iets mis)
- er is meer dan de molen in het woud omgegaan (=er is iets bijzonders gebeurd)
- er is meer dan een koe die blaar/bles heet (=de mening van anderen telt ook)
- er is nog nooit een kok gevonden die koken kan voor alle monden (=je kunt het niet iedereen naar de zin maken)
- er loopt hem een luis over de lever (=hij windt zich al over het minste op)
- er niet om malen (=iets onbelangrijk vinden)
- er over oordelen als een blinde over de kleuren (=erover oordelen zonder kennis van zaken)
- er over vallen (=zich een probleem aantrekken)
- er paal en perk aan stellen (=orde op zaken stellen)
- er staat een beer aan het hek te rammelen. (=naar het toilet moeten)
- er voor in de wieg gelegd zijn (=er zeer geschikt voor zijn)
- er zijn pink wel voor willen geven (=iets heel graag willen hebben)
- er zijn vele wegen die naar Rome leiden (=er zijn meerdere manieren om iets te doen)
- er zonder kleerscheuren afkomen (=helemaal niets mankeren na een ongeluk)
- erbij liggen als een blei (=niet meer bewegen)
- erbij staan of men geen tien kan tellen (=er onnozel bijstaan)
- eruit zien om door een ringetje te halen (=er keurig uitzien)
1333 betekenissen bevatten `le`
- een te grote broek aantrekken (=een doel stellen waarvoor je niet de benodigde middelen hebt)
- brandende kwestie (=een dringende, actuele zaak)
- de ene pijl de andere nazenden (=een dwaze of nutteloze daad herhalen)
- goed bloed kan niet liegen (=een edele afkomst wordt altijd opgemerkt)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- een rad uit de wagen. (=een flinke tegenvaller)
- een beerput opentrekken (=een geheim onthullen of schandalen blootleggen.)
- twee zotten onder één kaproen (=een gek is zelden alleen)
- een klein lek doet een groot schip zinken (=een geringe onachtzaamheid kan tot grote schade leiden)
- je hemel op aarde verdienen (=een goed en eerlijk leven leiden)
- een wit voetje halen (=een goede indruk maken bij de leider(s))
- een goede haan kraait nog wel eens weer. (=een goede leider waarschuwt meer dan eens)
- iemand een poets bakken (=een grap met iemand uithalen)
- het gemeste kalf slachten (=een groot feest opzetten / het beste en lekkerste eten op tafel zetten)
- alles op één kaart zetten (=een groot risico nemen door op slechts één kans te gokken)
- een bok schieten (=een grote fout begaan of zich lelijk vergissen)
- aan zijn eerste leugen niet gebarsten en voor zijn tweede niet opgehangen zijn (=een grote leugenaar zijn)
- een mond als een hooischuur (=een grote of erg brutale mond)
- eet vis, als er vis is. (=een gunstige gelegenheid moet men niet ongebruikt laten voorbijgaan.)
- een leventje als een luis op een zeer hoofd (=een heerlijk leventje)
- een draai aan het verhaal geven (=een hele eigen versie van wat er gebeurd is vertellen)
- een heel alfabet (=een heleboel)
- de hoofdvogel schieten (=een hoofdprijs winnen, maar vaak ironisch bedoeld. letterlijk: de hoofdvogel is de hoofdprijs bij het vogelschieten)
- een gezicht van ouwe lappen (=een huilerig of lelijk gezicht)
- in de grond boren (=een idee op vervelende wijze sterk afkeuren)
- een boom(pje) opzetten (=een informele discussie starten)
- het is kruis of munt, zei de non en ze trouwde de bankier (=een keuze voor het materiële kan ten koste gaan van het spirituele)
- een ridder van de el (=een kleermaker)
- een bitter beetje (=een klein beetje)
- wie zijn naasten te schande maakt, onteert zichzelf (=een klein foutje, kan een groot geheel te schande maken)
- niet het zout op zijn patatten verdienen (=een klein inkomen hebben)
- een tipje van de sluier oplichten (=een klein stukje van het onbekende onthullen)
- een klein visje een zoet visje (=een klein voordeel of winstje dat met weinig moeite is verkregen)
- een loodje in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren)
- een duit in het zakje doen (=een kleine bijdrage leveren. (Historisch: de kleinst mogelijke gave in het collectezakje van de kerk).)
- geen centje pijn. (=een kleine moeite.)
- een visje verschalken (=een kleinigheid meepikken)
- een taling uitzenden om een eendvogel te vangen (=een kleinigheid opofferen om iets belangrijks terug te krijgen)
- een land van melk en honing zijn (=een land waar het goed en voorspoedig leven is)
- de lange weg maakt een moede man (=een langdurige ziekte leidt tot uitputting)
- eerlijk duurt het langst (=een leugen komt op den duur altijd uit, maar de waarheid blijft altijd waar)
- een leugentje om bestwil (=een leugen met een goede bedoeling)
- dat zijn twaalf eieren en dertien kuikens. (=een meevaller)
- de mens zal bij brood alleen niet leven. (=een mens heeft niet alleen lichamelijke maar ook geestelijke behoeftes.)
- door schade en schande wordt men wijs (=een mens leert het beste van z`n fouten)
- de teugels laten vieren (=een minder streng beleid voeren)
- een bodem in de markt leggen (=een minimumprijs vastleggen)
- een scheve schaats rijden (=een misstap begaan. Een morele regel overtreden)
- hoe eerder dood, hoe eerder begraven. (=een nare klus beter niet uitstellen)
- het ene woord brengt het andere voort. (=een negatieve opmerking kan leiden tot negatieve woorden over en weer)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
