176 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ik`
- van dik hout zaagt men planken (=niet al te nauwkeurig of zorgvuldig werken)
- van je buik een afgod maken (=belang hechten aan lekker eten en drinken)
- van koper blijf je proper en van ijzer word je niks wijzer (=koper is veel waard, ijzer niet)
- van likmevestje (=van weinig waarde, waardeloos)
- van lotje getikt zijn (=niet goed bij het verstand zijn)
- verkikkerd zijn (=dol zijn op iemand/iets of verliefd zijn op iemand)
- vinger en duim naar iets likken (=iets erg graag lusten)
- vingers en duimen aflikken (=iets erg graag lusten)
- vlinders in zijn buik hebben (=verliefd zijn)
- voor een prikje kopen (=voor een zeer lage prijs kopen)
- wat de een niet lust, daar eet een ander zich dik aan. (=smaken verschillen.)
- wat heb ik nou aan mijn fiets hangen? (=wat gebeurt er nu voor iets raars?)
- wat ik je brom (=wat ik je zeg!)
- we zullen ze eens een poepie laten ruiken (=we zullen iets doen dat hen zal verbluffen (vooral toegepast in situaties waar sprake is van competitie))
- weten van kikken noch mikken (=nergens van weten)
- wie een zin begint met ik is een grote stommerik. (=ik aan het begin van een zin is niet zoals het hoort)
- wie slaapt vangt niks (=je moet wel opletten)
- zij hangt haar man de blauwe huik om (=zij bedriegt haar man)
- zijn pruik staat scheef (=hij is slecht gehumeurd)
- zitten als een kikker op een kluitje (=zonder enige bewegingsruimte)
- zo de abt, zo de monniken (=medewerkers gedragen zich net zoals hun leidinggevende)
- zo dik als een mol (=erg dik)
- zo dik als een pad (=erg dik)
- zo helder als koffiedik (=niet helder, niet duidelijk)
- zoals het klokje thuis tikt, tikt het nergens (=het is nergens zo goed als thuis)
- zonder blikken of blozen (=onbeschaamd, zonder zich iets van anderen aan te trekken)
245 betekenissen bevatten `ik`
- ik snap er geen biet van (=ik snap er niets van)
- ik vind het pet (=ik vind het een bijzonder slechte zaak)
- ik vond het niet zo bie (=ik vond het niet zo geweldig)
- mijn naam is haas (=ik weet nergens van en wil er niks mee te maken hebben!)
- moeten is dwang en huilen is kindergezang (=ik wil het wel doen, maar niet als het me verplicht wordt)
- geen haar op mijn hoofd die er aan denkt (=ik wil hiermee niet akkoord gaan)
- ik zal je krakepitten (=ik zal je krijgen!)
- over mijn lijk (=ik zal mij daar met alle kracht tegen verzetten)
- nood zoekt list. (=in benarde situaties worden ongebruikelijke oplossingen gevonden)
- het in zijn broek doen (=in de broek plassen van schrik of van het lachen)
- geen tien paarden brengen me daar naar toe. (=in geen geval ga ik daar naar toe)
- haring bij de vleet (=in overvloed. (Een `vleet` is een groot net dat door de haringloggers werd/wordt gebruikt.))
- op je tandvlees lopen (=in totale uitputting voortdoen, zijn laatste krachten gebruiken)
- een kat komt altijd op z`n pootjes terecht (=ingewikkelde en vervelende dingen kunnen vanzelf weer voor elkaar komen)
- wie een paard uit de wei wil halen, moet het beest niet eerst met het halster tegen de kop slaan. (=je bereikt meer met vriendelijkheid, dan met strengheid)
- het zijn niet al ridders die sporen dragen (=je kunt niet alleen aan iemands uiterlijk afleiden of hij ergens geschikt voor is)
- hooi als de zon schijnt (=je moet de gelegenheid gebruiken als die zich voordoet)
- krom jezelf als je door de wereld wilt komen (=je moet er wat voor over hebben om iets te bereiken)
- had je me gisteren gehuurd dan was ik vandaag je knecht geweest (=je moet zo niet commanderen - dat doe ik gewoon niet!)
- je kaarten op tafel leggen (=laten weten over welke middelen je beschikt om iets gedaan te krijgen)
- omstaan leren (=leren schikken naar de wensen en bevelen van een ander)
- een gehuurd paard en eigen sporen maken korte mijlen. (=men is geneigd andermans spullen te misbruiken)
- waar het paard aangebonden is moet het vreten (=men moet zich naar de omstandigheden schikken)
- alle hens aan dek (=met alle beschikbare mensen of alle middelen)
- met je hoed in je hand kom je door het ganse land (maar met je pet op je test kom je er ook best) (=met beleefdheid kun je veel bereiken)
- het puntje van een scherpe pen is `t felste wapen dat ik ken (=met een kritisch woord kan het meest worden bereikt)
- er gaan veel makke schapen in een hok (=met inschikkelijke mensen is meer mogelijk)
- woorden zijn geen oorden (=met praten bereiken we niets)
- kleine houwen vellen grote eiken. (=met veel kleine beetjes kun je veel bereiken)
- de draad van Ariadne (=middel om klaarheid te scheppen in een ingewikkeld iets)
- zonder strijd, geen overwinning (=na grote inspanning wordt succes pas bereikt)
- ik ben Sinterklaas niet (=niet alles voor niks doen)
- alle hout is geen timmerhout (=niet iedereen beschikt over dezelfde kwaliteiten / niet alles is van voldoende kwaliteit)
- overboord werpen (=niet langer gebruiken, ervan afzien)
- morgen als kaatje verjaart (=nooit , dat stel ik liever uit)
- daar ben ik mooi klaar mee (=nu heb ik een probleem)
- met de kop tegen de muur lopen (=nutteloos geweld gebruiken)
- wie de pastoor niet eert, wie zijn absolutie riskeert (=om je ambitie te bereiken, moet je extra aardig zijn voor de hoge heren)
- iemand op sleeptouw nemen (=omdat iemand het alleen niet lukt diegene helpen, iemand steeds maar dingen beloven zonder die na te komen, iemand gebruiken voor eigen belang zonder dat die het doorheeft)
- onder zijn scepter brengen (=ondergeschikt maken)
- geen spek voor de bek (=ongeschikt - iets wat men niet aankan)
- door de kajuitsramen aan boord komen (=onmiddellijk bevelhebber worden, zonder eerste ondergeschikte te zijn geweest)
- nattevingerwerk zijn / Met de natte vinger doen (=onnauwkeurig, overhaast of zonder de geschikte methode of middelen uitgevoerd werk)
- de ogen voor iets sluiten (=oogluikend toelaten)
- ter elfder ure (=op het laatste ogenblik)
- op de valreep (=op het laatste ogenblik)
- het vossenvel aandoen (=op sluwe wijze iets willen bereiken)
- op een droogje zitten (=op visite zijn en niks te eten of drinken krijgen)
- met een kanon op een mug schieten (=ophef maken om niks / overdreven zware maatregelen nemen)
- een oud paard van stal halen. (=oude argumenten opnieuw gebruiken)
50 dialectgezegden bevatten `ik`
- 'k goen em ne kluut afdroaie (=ik ga hem een peer stoven) (Hals)
- 'k goin moan seir teu deu (=ik ga naar huis gaan) (Overijses)
- 'k gom ekki bin spriengn (=ik kom eens langs) (Veurns)
- 'k gon iën'n gau smueren (=ik ga een jointje roken) (Hams)
- 'k gon is zing of dak nog ne joenge zaain (=ik ga naar het wc) (Antwerps)
- 'k gon ma een betj'n afkappen (=ik ga een dutje doen) (Meers)
- 'k gon man schup afkosje (=ik ga ermee stoppen) (Dilbeeks)
- 'k gon mé en betjen afkappen (=ik ga een dutje doen) (Aalsters)
- 'k gon nie lange letten (=ik blijf niet lang) (Veurns)
- 'k gon no m'n uus gon patèle eejten (=ik ga naar huis gaan middageten) (Brugs)
- 'k gon nooit etwosten nortoeë (=ik ga nooit ergens naartoe) (Veurns)
- 'k gon nor mennen tram (=ik ga naar bed) (Antwerps)
- 'k gou de petètten aufgieten (=ik ga plassen) (Lokers)
- 'k gou ne ker woar da de keuning ok te voet goat (=ik ga naar het toilet) (Lokers)
- 'k haar 'n bestn dag ehad. (=ik had een goede dag) (Vechtdals)
- 'k haar em nog woarschouwd (=ik had hem nog gewaarschuwd) (Westerkwartiers)
- 'k he slae mee nieuwe aerpels heete (=ik heb sla met nieuwe aardappelen gegeten.) (Zeeuws)
- 'k heb 'em niet veul ien 'e reek'n (=ik heb geen hoge dunk van hem) (Westerkwartiers)
- 'k heb 't er alle vertrouw'n ien (=ik denk dat het wel goed zit) (Westerkwartiers)
- 'k heb 't wel bekeek'n (=bekijken - ik heb het wel bekeken) (Westerkwartiers)
- 'k heb 't zwaart op wit (=ik heb het bewijs op papier) (Westerkwartiers)
- 'k heb d'r kant oaregheid aan (=ik beleef er veel plezier aan) (Westerkwartiers)
- 'k heb d'r nou mien nucht van!! (=ik heb er nu genoeg van!!) (Westerkwartiers)
- 'k heb de bokkepruuk op (=ik heb de pest in) (Westerkwartiers)
- 'k heb de hele dag op me klauwe gestaan (=ik heb heel hard gewerkt) (Rotterdams)
- 'k heb de piep uut (=ik heb geen fut meer) (Westerkwartiers)
- 'k heb ne scheer gedoon (=ik heb een lief gevonden) (Vilvoords)
- 'k heb niet immels vernomm'n das't vot gingst (=ik heb niet eens gemerkt dat jij wegging) (Westerkwartiers)
- 'k heb u da nie g'heeten (=ik heb u daartoe geen opdracht gegeven) (Hansbeeks)
- 'k heb ut dr neergelegen! (=ik heb het er neergelegd!) (Rotterdams)
- 'k Heb vannacht gien wenk in de ogen had. (=ik heb de hele nacht niet geslapen) (Drents)
- 'k hem kijjef (=ik heb het koud) (Loois)
- 'k hemmem beh z'n pees (=ik heb hem gevat, beet) (Arendonks)
- 'k hère genoeg van (=ik heb er genoeg van.) (Brakels)
- 'k heur 't wol (=ik hoor het wel) (Gronings)
- 'k Hew 't end in de bek (=ik ben moe) (Westfries)
- 'k Ho no kottem. (=ik ga naar huis.) (Koekelaars (Koukeloars))
- 'k Ho no wo dat de keunink te voete goat. (=ik ga naar het toilet.) (Koekelaars (Koukeloars))
- 'k hoeve nie hen heui'n (=ik heb het niet druk) (Vechtdals)
- 'k hoop dat ze gauw opkrazz'n (=ik hoop dat ze snel naar huis gaan) (Westerkwartiers)
- 'k hoor de moteur van dun otto ronken (=ik hoor de motor van de autodraaien) (Sint-Niklaas)
- 'k jeune mij / 'k ben d'r gèrn bij / 'k genère mij (=ik amuseer me / ik geniet) (Waregems)
- 'k kai ut gedocht (=ik dacht het wel) (Hulsters (NL))
- 'k kan die pint nog nie uitkrijgen (=ik kan mijn glas bier niet in één keer uitdrinken) (Sint-Niklaas)
- 'k ken oe wa, 'k pak oe an (=ik ken jou wel, ik zal je een lesje leren) (twents)
- 'k keun-êm nie tuisbrijën (=ik herken hem niet) (Kaprijks)
- 'k klappe uuk Gents (=ik praat ook Gents) (Gents)
- 'k kois men schip af (=ik stop ermee) (Baasrode)
- 'k kom fluis vroem (=ik kom straks terug) (Overijses)
- 'k kom uut Eanske en 'k wet van niks (=ik kom uit Enschede en ik ben onschuldig (ook: onwetend) ) (Twents)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen