161 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `aat`
- wie met honden omgaat, krijgt vlooien (=wie in slecht gezelschap verkeert, neemt slechte gewoonten over)
- wie met pek omgaat, wordt ermee besmet (=wie met slechte mensen omgaat neemt de gewoontes van die mensen over)
- wie plast tegen de kerk, gaat gevaarlijk te werk (=een wandaad met verstrekkende gevolgen)
- wie staat ziet toe dat hij niet valle (=mensen die alles denken te weten of kunnen, moeten zelf maar oppassen voor fouten en problemen)
- wie vis heeft, moet ook de graat hebben (=je moet ook de nadelen accepteren (geen rozen zonder doornen))
- ze staat in haar eigen licht (=ze is trots op zichzelf)
- zelfs de beste breister laat wel eens een steekje vallen (=ook al kan iemand iets heel goed, hij of zij zal ook wel eens een fout maken; dat is vergeeflijk)
- zijn hoed staat op halfzeven (=hij is dronken)
- zijn mond gaat als een lazarusklep (=hij spreekt altijd)
- zijn pruik staat scheef (=hij is slecht gehumeurd)
- zo oud als de straat. (=erg oud.)
220 betekenissen bevatten `aat`
- met iemand niet willen oversteken (=niet in iemands plaats willen zijn)
- iemand ongezouten de waarheid zeggen (=onverbloemd de waarheid zeggen, eerlijk zeggen waar het op staat)
- loco citato (=op de aangehaalde plaats)
- aan een goed kantoor zijn (=op de juiste plaats zijn)
- hoc loco (=op deze plaats)
- komen waar de duivel zijn staart keert (=op een zeer onherbergzame plaats aankomen.)
- in het zicht van de haven schipbreuk lijden (=op het laatste nippertje nog verliezen)
- op de valreep (=op het laatste ogenblik)
- ter elfder ure (=op het laatste ogenblik)
- met een kanon op een mug schieten (=ophef maken om niks / overdreven zware maatregelen nemen)
- als het kalf verdronken is dempt men de put (=pas als het te laat is, neemt men maatregelen)
- zorg dat daar geen zwarte hond tussen komt (=pas op dat het niet misgaat)
- de lachende derde (=persoon die buiten een conflict staat, maar profiteert van de uitkomst)
- een (goede) neus voor iets hebben (=precies aanvoelen hoe iets moet of gaat)
- het klappen van de zweep kennen (=precies weten hoe het eraan toegaat, ervaren zijn)
- een visje uitgooien (=proberen of ergens belangstelling voor bestaat)
- tussen lepel en mond valt veel pap op de grond (=problemen komen vaak pas op het laatst)
- een raadsheer met een p (=raadsheer met p is praatsheer, men heeft er niet veel aan)
- de gestadige jager wint (=regelmatig doorzetten geeft het beste resultaat)
- hoe later op de avond/dag hoe schoner volk (=schertsend gezegd bij het laat binnenkomen van vrienden of familie)
- uit vuile lepels eten (=staat U te wachten als het slecht afloopt)
- zo arm als een kerkmuis/kerkrat (=straatarm)
- zo arm als de mieren (=straatarm)
- het nakijken hebben (=te laat in actie zijn gekomen, een ander was je voor)
- komen met de paal als het brood in de oven is (=te laat komen)
- met zout komen als het ei op is (=te laat komen (met een oplossing))
- de boot missen (=te laat zijn)
- de hond in de pot vinden (=te laat zijn voor het eten (alles is op))
- je bivak opslaan (=ter plaatse blijven)
- een geluk bij een ongeluk (=terwijl iets mis gaat, gaat iets anders goed)
- naar de bar(re)biesjes gaan (=totaal verloren gaan zonder dat er iets van overblijft (bijv. een schip dat vergaat))
- in het land der blinden is eenoog koning (=tussen dommeriken volstaat een klein beetje verstand om baas te zijn)
- zo het handje thuis tost, tost het nergens (=uiteindelijk gaat er niets boven het eigen huis)
- jong en oud, op het eind wordt alles koud. (=uiteindelijk gaat iedereen dood.)
- paardenkeutels zijn geen vijgen (=uiterlijk kan bedriegen / laat je niks wijsmaken)
- ongegund brood wordt veel gegeten. (=vaak kan men het niet verdragen dat het een ander beter gaat.)
- een grote lantaarn, een klein licht (=veel praat, maar weinig verstand)
- het veld ruimen (=vertrekken om plaats te maken voor een ander)
- met een zilveren hengel vissen (=vis kopen in plaats van vangen. Ook: doel bereiken met bedrog)
- ruim baan maken (=voldoende plaats maken)
- op ieder potje past wel een dekseltje (=voor iedereen bestaat er een geschikte levenspartner)
- geld baart onrust. (=waar geld is onstaat vaak onenigheid)
- neemt uw tijd te baat, te vroeg is beter dan te laat. (=wacht niet tot het te laat is)
- stel niet uit tot morgen wat je vandaag nog kunt doen. (=wacht niet, morgen kan te laat zijn)
- met het mes tussen de tanden (=wanneer alles op het spel staat)
- als katten muizen, mauwen ze niet (=wanneer je aan het eten bent, praat je niet zoveel)
- rust roest (=wanneer je niets doet gaat je vermogen achteruit)
- als de ene blinde de ander leidt vallen ze beiden in de gracht (=wanneer onbekwamen andere onbekwamen adviseren gaat het fout)
- wat was hij op zijn paardje. (=wat werd hij driftig of wat zat hij op zijn praatstoel)
- gegeven brokken zijn gauw gegeten. (=weldadigheid gaat meestal niet ver.)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
