439 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `ri`
- de wereld is een schouwtoneel elk speelt zijn rol en krijgt zijn deel (=ieder krijgt een klein deeltje van wat de wereld te bieden heeft)
- de wind van voren krijgen (=kritiek krijgen, direct gezegd worden wat er mis is)
- de wrijfpaal zijn (=de schuld krijgen (van alles))
- de zak krijgen (=ontslagen worden)
- de zwartepiet krijgen (=de schuld krijgen)
- die geboren is om te hangen, zal niet verdrinken. (=je kunt je lot niet ontlopen.)
- die haring braadt niet (=dat (meestal geniepige) plannetje schijnt niet te lukken)
- die niets ontbreekt is rijk. (=wie tevreden is heeft geen geld nodig)
- die wijn drinkt kweekt luizen. (=veel alcohol drinken maakt je arm)
- door de bril van een ander zien (=de mening van een ander blind vertrouwen)
- door de ouderdom wordt de wolf grijs. (=mildheid komt met de jaren)
- door een donkere bril bekijken (=op een pessimistische manier bekijken)
- door merg en been gaan/dringen/snijden (=buitengewoon kwetsend of doordringend zijn)
- driemaal is scheepsrecht (=de derde keer zal je wel gaan lukken)
- dwazen en gekken schrijven hun namen op deuren en hekken (=dwazen doen gekke dingen)
- een Babylonische spraakverwarring (=door elkaar spreken zonder naar elkaar te luisteren en elkaar niet verstaan)
- een bedrijvige Martha zijn (=een zeer ijverige vrouw zijn (Martha= bijbels symbool voor hardwerkende huisvrouw))
- een beurt krijgen (=onderhanden genomen worden)
- een bliek (spiering) uitgooien om een snoek te vangen (=met zo min mogelijk kosten proberen maximale winst te behalen)
- een bokking krijgen (=een standje krijgen)
- een brave Hendrik zijn (=erg braaf zijn of zich zo voordoen)
- een bril op de neus krijgen (=moeten gehoorzamen aan iemand)
- een brok in de keel krijgen (=emotioneel aangedaan zijn)
- een dag voor de prins. (=een verloren dag.)
- een droge maart en een natte april is de boeren naar hun wil (=weerspreuk)
- een ei is geen ei twee ei is een half ei drie ei is een paasei (=één is niet genoeg, twee is beter, drie is goed)
- een frisse neus halen (=naar buiten gaan)
- een gat in de lucht springen (=ongeremd enthousiast zijn)
- een gat in het dak krijgen (=niet erg slim zijn)
- een goed gelaat is de beste geleidebrief. (=als je knap bent krijg je veel voor elkaar)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- een goeie vis moet drie keer zwemmen (=in het water, in de boter of kookvocht en in de wijn)
- een Homerisch gelach (=harde en gemene lach om het ongeluk, de mislukking of de handicap van tegenstrevers.)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- een katje krijgen (=een uitbrander krijgen)
- een klap van een lamme aap krijgen (=gekwetst worden)
- een korf krijgen (=afgewezen worden)
- een kring om de zon brengt water in de ton. (=een halo rond de zon voorspelt meestal regen)
- een kringetje drinken. (=een borreltje drinken.)
- een lintje krijgen (=geridderd worden - een compliment krijgen)
- een lot uit de loterij trekken (=precies de juiste persoon of ding gevonden hebben wat er nodig was)
- een lucifer in drieën kunnen kloven (=erg zuinig zijn)
- een muur van onbegrip (=een hardnekkig gebrek aan begrip)
- een nieuwe voordeur krijgen (=gezegd bij het bereiken van een tiende levensjaar, dus 10, 20, 30 etc.)
- een pluim krijgen of geven (=een compliment krijgen of geven)
- een rare schaats rijden (=zich raar aanstellen, lichtzinnig leven)
- een rib(be) uit iemands lijf (=een grote uitgave)
- een ridder te voet zijn. (=niets meer hebben)
- een ridder van de droevige figuur (=een sufferd)
- een ridder van de el (=een kleermaker)
652 betekenissen bevatten `ri`
- je doet de boter in de pan, maar bakt er niks van (=denken dat je iets begrijpt, terwijl je dat niet doet)
- het heen en weer krijgen (=diarree krijgen - vooral gezegd van iets dat helemaal niet bevalt)
- het paard dat de haver verdient krijgt ze niet (=diegene die het goede gedaan heeft, krijgt de beloning niet)
- als proefkonijn dienen (=dienen voor een of ander experiment)
- niet kunnen rijmen (=dingen die niet met elkaar kloppen of het samen niet kunnen begrijpen)
- op til zijn (=dingen zijn op dit moment gaande (met name veranderingen))
- de koorts/stuipen op het lijf jagen (=doen schrikken)
- er geen touw aan vast kunnen knopen (=door de onduidelijkheid niet kunnen begrijpen wat er wordt bedoeld)
- recht praten wat krom is (=door een ingewikkelde, onjuiste redenering een onzuivere situatie, daad of besluit trachten van een rechtvaardiging te voorzien)
- in de fuik lopen (=door eigen stommiteiten in een valstrik lopen)
- gierigheid is de wortel van alle kwaad (=door gierigheid ontstaan er veel problemen en is er veel ellende in de wereld)
- buurmans leed troost (=door het verdriet of de pijn van een ander kun je je eigen verdriet en pijn beter verdragen)
- tijd slijt (=door het verloop van tijd worden herinneringen zwakker en de erge dingen minder erg)
- tijd heelt alle wonden (=door het verloop van tijd worden herinneringen zwakker en de erge dingen minder erg)
- een spaak in het wiel steken (=door iemands ingrijpen gaat een plan van de ander niet door)
- men vangt meer vliegen met honing/stroop dan met azijn (=door vriendelijk te zijn bereik je meer bij iemand dan met lelijke woorden)
- de ochtendstond/morgenstond heeft goud in de mond (=door vroeg te beginnen kan men meer werk verrichten)
- zuinigheid met vlijt, bouwt huizen als kastelen (=door zuinig en ijverig te zijn, kan men veel bereiken)
- iets/iemand in de gaten hebben/krijgen (=doorkrijgen hoe dingen in elkaar steken of zicht houden op de situatie)
- als de wijn is in de man, is de wijsheid in de kan (=drank verdringt gezond verstand)
- zoet gedronken, zuur betaald. (=drankmisbruik kan veel schade aanrichten)
- de derde man brengt de spraak aan (=drie hebben gemakkelijker een gesprek dan twee)
- heet gebakerd (=driftig van aard)
- met een staand zeil (=driftig, boos)
- met een opgestoken zeil (=driftig, boos)
- de kan aanspreken (=drinken)
- groen en geel voor de ogen worden (=duizelen en/of erg van schrikken)
- de gekken krijgen de kaart (=dwaze en onverstandige mensen krijgen hun gelijk of ze dat hebben of niet)
- redenering van Jan Kalebas (=dwaze onlogische redenering)
- een koperen bruiloft (=een 12½-jarig huwelijk)
- een blind paard zou er geen schade doen (=een armoedig interieur)
- hazenvlees gegeten hebben (=een bangerik zijn)
- op de lappen (=een beetje opgeknapt - op stap om te drinken)
- iets aan het handje hebben (=een beetje verkering hebben)
- het beste paard van stal vergeten. (=een belangrijk persoon over het hoofd zien)
- een kringetje drinken. (=een borreltje drinken.)
- in de pen klimmen (=een brief gaan schrijven)
- naar de pen grijpen (=een brief schrijven)
- een Uriasbrief (=een brief waarin een verschrikkelijk bericht staat)
- een veer op de hoed steken (=een compliment geven/krijgen)
- een veer op zijn muts steken (=een compliment geven/krijgen)
- een pluim krijgen of geven (=een compliment krijgen of geven)
- een stok achter de deur (=een dreigement om iets gedaan te krijgen)
- brandende kwestie (=een dringende, actuele zaak)
- een hoofd als een boei krijgen (=een erg rode kleur krijgen in het gezicht, erg blozen)
- op je Pegasus stijgen (=een gedicht schrijven)
- een klein lek doet een groot schip zinken (=een geringe onachtzaamheid kan tot grote schade leiden)
- een krent (=een gierig persoon)
- een goede buur is beter dan een verre vriend (=een goede buur kan je beter helpen dan een verre vriend)
- in een goed blaadje proberen te komen (=een goede reputatie proberen te verkrijgen)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
