147 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `oen`
- Jan Pet en Piet Boezeroen (=de arbeiders)
- je groen en geel ergeren (=je heel erg ergeren aan iets of iemand)
- je katoen houden (=je rustig houden)
- je koren/korentje groen eten (=zich geen zorgen maken om de toekomst, niet sparen.)
- je naam eer aandoen (=naar behoren uitvoeren, precies doen wat men verwacht)
- je tegoed doen aan de vleespotten (=onterecht mee profiteren)
- je woord gestand doen (=doen wat iemand beloofd heeft)
- kallen is mallen maar doen is een ding (=je kan het beter doen dan er altijd maar over blijven praten)
- met lood in de schoenen (=met heel veel tegenzin of angst)
- met man en macht iets doen (=iedereen werkt hard mee)
- moedoen voor Piet Snot (=zonder toegevoegde waarde en zonder erkenning deelnemen)
- naast zijn schoenen lopen (=te veel eigendunk hebben)
- nattevingerwerk zijn / Met de natte vinger doen (=onnauwkeurig, overhaast of zonder de geschikte methode of middelen uitgevoerd werk)
- niet erg vast in de schoenen staan (=zich gemakkelijk laten ompraten)
- niet graag in iemand schoenen staan (=niet graag willen ervaren hoe het is iemand anders te zijn die in een moeilijke of onprettige situatie zich bevindt)
- om den brode doen (=alleen werken voor het geld en niet omdat het werk fijn/leuk is)
- onder de (groene) zoden stoppen (=iemand begraven)
- onder de groene zoden liggen (=begraven zijn)
- onder de schoenzolen schrijven (=ergens niets van terecht komen)
- op een schoen en een slof aankomen (=niets hebben en ergens komen)
- op eigen houtje doen (=iets zelfstandig (eventueel op eigen initiatief) ondernemen)
- oude schoenen wegwerpen voor men nieuwe heeft (=het onzekere voor het zekere nemen)
- over de hoge schoenen lopen (=te ver gaan of niet realistisch zijn)
- over iemand een boekje opendoen (=informatie over iemand geven, waarvan diegene niet wil dat het bekend wordt)
- recht in zijn schoenen lopen/staan (=eerlijk zijn, niets misdaan hebben)
- schoenmaker blijf bij je leest (=hou je niet bezig met dingen waar je niets van weet)
- stel niet uit tot morgen wat je vandaag nog kunt doen. (=wacht niet, morgen kan te laat zijn)
- stevig in je schoenen staan (=erg zeker zijn)
- tegen wil en dank (doen/zijn) (=met tegenzin)
- tekortdoen (=niet goed verzorgen, niet genoeg geven)
- twee hoofden onder een kaproen (=ze werken samen, ze denken er hetzelfde over)
- twee hoofden onder een kaproen zijn (=het altijd met elkaar eens zijn)
- twee zotten onder één kaproen (=een gek is zelden alleen)
- uit je doen zijn (=niet in je normale toestand zijn)
- van zijn mast een schoenpin maken (=iets goeds bederven om iets van weinig waarde te bekomen)
- vast in je schoenen staan (=erg zeker zijn)
- veel stof doen opwaaien (=iets heeft grote invloed op wat er leeft bij mensen)
- voor geld kun je de duivel doen dansen (=met geld kun je alles gedaan krijgen)
- vroeger, toen kraaiden de hanen nog. Tegenwoordig gapen ze alleen nog maar, zei de dove (=veranderingen in een situatie zijn vaak niet feitelijk, maar een subjectieve beleving)
- water bij de wijn doen (=compromissen zien te sluiten)
- weten waar de schoen wringt (=weten waar het probleem zit)
- wie de schoen past trekke hem aan (=wie schuldig is mag zich aangesproken voelen)
- willens en wetens iets doen (=met opzet)
- zeggen wat je doet en doen wat je zegt (=proactief communiceren en je houden aan toezeggingen)
- zijn land ligt in zijn schoenen (=hij is een grote opschepper)
- zo fris als een hoentje (=heel fris, nog erg jong)
- zo rood worden als een kalkoense haan (=bloedrood worden (van schaamte))
290 betekenissen bevatten `oen`
- geen geluk zonder druk. (=gelukkig wordt je niet zonder er moeite voor te doen)
- mooi weer spelen (=genieten (meestal van andermans goed) / mooier voordoen dan het is)
- uit de verf komen (=goed bij anderen overkomen / zich doen opmerken)
- geef mijn fiets terug (=grapje om Duitsers te wijzen op de Tweede Wereldoorlog, toen er veel fietsen geconfisqueerd werden)
- heb het hart eens (=heb de moed om dat te doen. (Eigenlijk: als je dat doet, zal ik je ongenadig straffen))
- in de schaduw stellen (=het beter doen dan een ander, iemand overtreffen)
- gas terugnemen (=het iets rustiger aan gaan doen)
- in iemands kielzog varen (=het net zo doen als iemands voorganger)
- het dunnetjes overdoen (=het nog een keertje op dezelfde manier herdoen)
- door de zure appel (heen)bijten (=het onaangename doen of over zich heen laten gaan)
- geen ezel en kan zijn eigen oren afbijten. (=het onmogelijke hoef je niet te doen.)
- naar de maan reiken (=het onmogelijke willen doen)
- de maan met de handen willen grijpen (=het onmogelijke willen doen)
- iets naar zijn hand zetten (=het precies (laten) doen zoals hij wil)
- in de roos schieten (=het precies goed raden/doen)
- iets uit het hoofd laten (=het vaste voornemen hebben om iets na te laten, iets niet doen)
- een lans breken voor iemand (=het voor iemand opnemen, voor iemand de best doen diegene ergens mee te helpen iets te verkrijgen)
- er voor opdraaien (=het werk van een ander doen)
- vol gas geven (=het zo snel mogelijk doen verlopen)
- met gelijke munt betalen (=hetzelfde kwaad terugdoen)
- er een handje van hebben (=hinderlijke gewoonte, als iemand de kans ergens toe ziet die ook nemen, een ander het werk laten doen)
- van hoop alleen kan men niet leven. (=hoop is belangrijk maar niet voldoende om te slagen in het leven)
- een Pietje precies (=iemand die de dingen altijd heel precies wil doen)
- iemand pootje lichten (=iemand doen struikelen)
- iemand de voeten spoelen (=iemand doen verdrinken / in zee verdrinken)
- iemand tegen zich in het harnas jagen (=iemand door eigen toedoen boos maken)
- iemand een grote neep geven (=iemand ernstig afbreuk doen)
- iemand op de pijnbank leggen (=iemand het moeilijk maken en daarmee dwingen iets te doen)
- iemand de wet stellen (=iemand iets opdragen te doen)
- achter iemand zoeken (=iemand kwaad proberen te doen)
- iemand na-apen (=iemand na doen)
- iemands bloed wel kunnen drinken (=iemand niet mogen en daardoor alles doen om die persoon te hinderen)
- iemand het net over het hoofd halen (=iemand tegen wil en dank tot iets doen besluiten)
- iemand op de kast jagen (=iemand zijn goede humeur doen verliezen door plagen)
- iemand uit het zadel lichten (=iemand zijn positie doen verliezen, iemand ontslaan)
- geen groter venijn, dan vriend tonen en vijand zijn. (=iemands vertrouwen schaden is het gemeenste wat je kunt doen)
- iemands voetstappen drukken (=iemands voorbeeld volgen of hetzelfde beroep gaan doen)
- iets voor geen goud willen doen (=iets absoluut niet willen doen)
- een knoop in zijn zakdoek leggen (=iets doen om ergens zeker aan herinnerd te worden)
- een adder aan zijn borst/boezem koesteren (=iets doen voor een ondankbaar iemand)
- de stoute schoenen aantrekken (=iets doen wat moed vergt. (`stout` in de oude betekenis van `dapper`))
- een open deur intrappen (=iets doen wat niet nodig is of iets wat al gezegd of gedaan is nog een keer doen)
- vijgen na Pasen (=iets doen wat te laat komt)
- op rotsen ploegen (=iets doen wat tevergeefse moeite is)
- tegen de maan blaffen (=iets doen wat totaal niet helpt / nodeloze bedreigingen uiten)
- pluimen in de wind waaien (=iets doen zonder na te denken)
- er je eigen plasje overheen doen (=iets een beetje veranderen zodat helemaal naar je zin is. In werksituaties kan dit soms uit de hand lopen, als er veel belanghebbers zijn die allemaal hun eigen plasje over een document willen doen. Het kan dan resulteren in een onleesbare tekst.)
- kolen op iemands hoofd stapelen (=iets goed doen voor een onvriendelijke persoon)
- rozen voor de varkens/zwijnen strooien (=iets goed doen voor mensen die dat niet waarderen)
- vurige kool op iemands hoofd stapelen (=iets goeds doen voor een vijandig persoon)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
