121 spreekwoorden en uitdrukkingen bevatten `erk`
- vloeken als een bootwerker/kartouw/ketellapper/ketter (=onbeheerst vloeken)
- vlugge eters zijn vlugge werkers. (=wie snel kan eten, kan ook snel werken.)
- voor het zingen de kerk uit (=coïtus interruptus)
- voor Sinterklaas spelen (=alle wensen vervullen, alles voor iedereen betalen)
- werk aan de winkel zijn (=veel werk te verzetten zijn)
- werk van iemand maken (=veel zorg aan iemand besteden)
- werken als een molenpaard (=hard werken)
- werken als een paard (=zeer hard werken)
- werken als een paard. (=hard werken)
- werken als een rode lap op een stier (=onmiddellijk erg kwaad maken)
- werken zolang het dag is (=werken zo lang iemand kan)
- wie in een boomgaard werkt mag er uit eten / van de druiven eten. (=voordeel halen uit je werk.)
- wie niet sterk is moet slim zijn (=wie geen macht of invloed heeft moet zijn slimheid gebruiken om je doel te behalen)
- wie niet werkt zal niet eten (=wie niet werkt verdient de kost niet)
- wie plast tegen de kerk, gaat gevaarlijk te werk (=een wandaad met verstrekkende gevolgen)
- wie werkt als een paard zal haver eten. (=hard werken is voor de meeste mensen geen garantie op een goed inkomen)
- zachte winters, vette kerkhoven (=zachte winters geven vaak aanleiding tot meer ziekten dan strenge winters)
- zo arm als een kerkmuis/kerkrat (=straatarm)
- zo hongerig als een kerkrat/kerkmuis (=heel hongerig zijn)
- zo sterk als een paard (=oersterk)
- zo sterk als een paard. (=heel sterk zijn)
336 betekenissen bevatten `erk`
- geld verzoet de arbeid (=geld dat je krijgt maakt het harde vervelende werk weer goed)
- het geld groeit niet op de rug (=geld komt niet zomaar binnen, er moet hard voor gewerkt worden)
- zuur verdiende centen. (=geld waarvoor hard is gewerkt.)
- geluk is de kunst een boeket te maken van de bloemen waar je bij kunt (=gelukkig leven met de gegeven mogelijkheden/beperkingen)
- in goede dorpen zijn/geraken (=genoeg verdiend hebben om niet meer te hoeven werken)
- zo komt het luie zweet eruit (=gezegd van iemand die hard werkt)
- uit de verf komen (=goed bij anderen overkomen / zich doen opmerken)
- handen aan het lijf hebben (=goed kunnen werken)
- aardewerk is geen paardenwerk. (=graven of in aarde werken is een vermoeiende bezigheid)
- poot-aan spelen (=hard doorwerken (om op tijd te zijn))
- werken als een paard. (=hard werken)
- werken als een molenpaard (=hard werken)
- wie werkt als een paard zal haver eten. (=hard werken is voor de meeste mensen geen garantie op een goed inkomen)
- je het apelazarus werken (=heel hard werken)
- zo sterk als een paard. (=heel sterk zijn)
- tot over je oren in het werk zitten (=heel veel werk hebben)
- averechts uitpakken (=helemaal verkeerd aflopen. Tegengesteld uitpakken)
- de laatste loodjes wegen het zwaarst (=het afwerken is vaak het lastigst)
- de rijpste pruimen zijn geschud (=het belangrijkste werk is gedaan of grootste deel van de oogst is binnengehaald)
- het houdt geen rooi (=het gaat de perken te buiten)
- een ketting is niet sterker dan de zwakste schakel (=het geheel is maar zo sterk als het zwakste onderdeel)
- de sterkte van de ketting wordt bepaald door de zwakste schakel (=het geheel is niet sterker dan het zwakste onderdeel)
- makkelijker gezegd dan gedaan (=het is eenvoudiger om iets te zeggen dan om het ook daadwerkelijk uit te voeren)
- het is volle bak (=het is helemaal uitverkocht; er zijn heel veel mensen)
- vertrouwen komt te voet en gaat te paard (=het is makkelijker om iemands vertrouwen te schaden, dan te verkrijgen)
- met onwillige honden is het slecht hazen vangen (=het is moeilijk om samen te werken met mensen die niet willen)
- het moet zo tussen neus en lippen gebeuren (=het moet bijna ongemerkt gebeuren)
- de duivel schijt altijd op de grootste hoop (=het ongeluk treft meestal degenen die al in moeilijkheden verkeren.)
- de wijde wereld intrekken (=het verkennen van nieuwe plaatsen, ervaringen en mogelijkheden buiten het vertrouwde)
- een lans breken voor iemand (=het voor iemand opnemen, voor iemand de best doen diegene ergens mee te helpen iets te verkrijgen)
- de Hebreeërs bouwden het, maar de Egyptenaren hebben het. (Exodus 1:11-14) (=het vuile werk door anderen opknappen en het resultaat zelf pakken)
- de meitak op een werk zetten (=het werk afmaken)
- al vaak met dat bijltje gehakt hebben (=het werk al vaker gedaan hebben en weten hoe het moet)
- het oog van de meester maakt het paard vet (=het werk gebeurt beter als de baas toezicht houdt)
- klaar is kees (=het werk is klaar)
- het einde kroont het werk (=het werk is pas goed gedaan als het klaar is)
- de kroon op het werk zetten (=het werk prachtig voltooien)
- er voor opdraaien (=het werk van een ander doen)
- in de krop steken (=hinderen , onverwerkt zijn)
- er een handje van hebben (=hinderlijke gewoonte, als iemand de kans ergens toe ziet die ook nemen, een ander het werk laten doen)
- hoe hoger het hart, hoe lager de ziel (uit het Fries) (=hoogmoed is het kenmerk van een dwaas)
- het kruis nageven (=hopen dat hij vooral nooit meer weerkomt)
- ieder moet zijn eigen kruis dragen (=ieder moet zijn eigen tegenslagen verwerken)
- iedere heilige komt zijn kaarsje toe (=iedere medewerker moet delen in de eer)
- met man en macht iets doen (=iedereen werkt hard mee)
- een kale kip kan nog leggen (=iemand die niets heeft, kan nog voor je werken)
- een jantje-secuur (=iemand die uiterst nauwgezet werkt)
- de dorsende os zult gij niet muilbanden (=iemand die voor je werkt moet je goed behandelen)
- een held op sokken (=iemand die zich dapper voordoet, maar in werkelijkheid niets durft. Een bangerik)
- iemand in het gareel slaan (=iemand dwingen voor je te werken, iemand aan het werk zetten)
Bronnen
De spreekwoorden en gezegden zijn afkomstig van Wikiquote, Wikipedia en onze gebruikers.
Op woorden.org is de uitleg ingekort en is herkomst van spreekwoorden en gezegden weggelaten.
Zie ook:
- vaartips.nl Ruim 300 woorden, zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- debinnenvaart.nl Nog eens honderden zegswijzen en uitdrukkingen met een maritieme achtergrond
- Het boek `De Latynsche spreekwyzen` uit 1755 met oud-Nederlandse vertalingen
